Thảo luận 10 cặp từ ai cũng hay bị "lẫn lộn" trong Tiếng Việt

Thảo luận trong 'Bàn Trà' bắt đầu bởi Caruri Tlkd, 4/4/17.

  1. quang3456

    quang3456 Lớp 8

    Dễ thôi, bạn phát âm chữ u và chữ ơ liền nhau thì sẽ thành vần 'uơ'. Hoặc mở Lạc Việt từ điển, hay google dịch cũng được, gõ chữ uơ vào và cho đọc nghe thử
     
  2. tran ngoc anh

    tran ngoc anh Cử nhân

    Còn từ "giành" và "dành" nữa nhỉ.

    «GT3»
     
  3. cfcbk

    cfcbk Lớp 1

    :D cảm ơn bạn đã gợi ý, ý mình ở đây là không hiểu tại sao cùng một vần lại có 2 cách viết (một điều tương đối lạ trong tiếng Việt), mà cái vần uơ thì hình như chỉ có từ thuở xưa với cả huơ tay thôi thì phải
     
  4. Caruri Tlkd

    Caruri Tlkd Sinh viên năm II

    Ngôn ngữ nó có ngoại lệ bạn ạ. Thế nên nó mới khó.

    "uơ" trong tiếng Việt, ngoài "thuở" thì chỉ thấy xuất hiện trong "huơ" (huơ tay). Còn "quơ, quờ" thì u đó đi liền với q rồi, không tính "uơ" đứng riêng. Đọc thì như "ua", âm cuối thay vì "a" thì ngả về "ơ".


    Cái này tôi nói một lần ở đâu đó rồi, không nhớ ở đây hay trên wikipedia. Nếu lấy cái gì đó của mình có đem ra thì dùng từ "dành", ví dụ "dành cho con tình yêu thường", "dành thời gian làm việc từ thiện"... Nếu đạt được cái gì đó không phải của mình thì là "giành", ví dụ "giành được giải thưởng cao", "tranh giành, giành giật hàng khuyến mại"...

    Do đó "dành cho" chứ không phải "giành cho", "giành được" chứ không phải "dành được".

    Cái này làm tôi nhớ tới Quách Tuấn Ngọc, khi ông giải thích việc bỏ dấu mà ông cho là đúng. Tại sao bỏ dấu là oà chứ không phải là òa, uỷ chứ không phải là ủy. Ông giải thích là bỏ vô máy tính, nếu cho nó đọc là ò + a thì ra như "oa", o + à mới là "oà", tương tự ủ + y sẽ nghe như "ủi", u + ỷ mới nghe thành "uỷ". Tuy nhiên chỉ vì thói quen từ xưa và thẩm mĩ nên người ta vẫn bỏ dấu là òa, ủy ví dụ hòa, hủy...

    Hồi xưa làm ebook tôi cũng theo Quách, sửa hết các loại òa, ủy... nhưng gần đây thì lại trở về theo thói quen chung.
     
    Chỉnh sửa cuối: 17/4/17
    cfcbk and tran ngoc anh like this.
  5. quang3456

    quang3456 Lớp 8

    Đâu phải là cùng một vần đâu, phát âm ua với uơ khác nhau mà. Điều này rất thường gặp trong tiếng Việt khi một từ được đọc theo nhiều cách khác nhau, có thể vì kiêng húy, có thể vì giọng địa phương, hay có khi chả vì cái gì cả. VD nghênh-nghinh, thanh-thinh, thịnh-thạnh...
    Còn vần uơ có thấy trong từ khuơ, có thể nói khua hoặc khuơ nhưng không thấy nói hua
     
    cfcbk thích bài này.
  6. quang3456

    quang3456 Lớp 8

    Những cặp từ ai cũng dùng lầm có rất nhiều, ngay cả trong văn bản pháp quy, VD tình nhân-nhân tình, nhân chứng-chứng nhân, kích động-khích động...
     
    tran ngoc anh and cfcbk like this.
  7. Caruri Tlkd

    Caruri Tlkd Sinh viên năm II

    Cái "nhân tình" với "nhân chứng" chắc dùng nhiều, sai thành thông dụng. Từ hồi xưa đã nghe trong nhà tôi mọi người nói chuyện "con Y là nhân tình của thằng X đấy" chứ chẳng thấy nói "con Y là tình nhân...", rồi "nhân tình nhân ngãi".
     
    cfcbk thích bài này.
  8. quang3456

    quang3456 Lớp 8

    Đúng rồi đó bác. Ở tòa án cũng có cái biển đề 'nhân chứng' ở bàn các 'nhân chứng' ngồi và trong bộ luật hình sự thì có điều khoản về 'giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động'
     
    tran ngoc anh thích bài này.
  9. Caruri Tlkd

    Caruri Tlkd Sinh viên năm II

    “Xao nhãng”, “sao nhãng” hay “sao lãng”?

    Đây là một từ ghép có nguồn gốc Hán Việt. Trong danh mục từ Hán Việt, không có từ “xao” hay từ “nhãng”. Vì thế, cách viết đúng nhất là “sao lãng”. Còn “xao nhãng” hay “sao nhãng” thực ra chỉ là từ “sao lãng” biến âm mà ra (do đặc điểm phát âm địa phương).

    Trong danh mục từ Hán Việt, “sao” có nghĩa là viết lại (sao chép, sao lưu…), còn “lãng” là sự phóng túng không gò bó (lãng tử, lãng mạn…). Xuất phát từ những nghĩa riêng đó, từ ghép “sao lãng” mang ý nghĩa mất tập trung, không chú ý được vào công việc hay vấn đề chính.
     
    tran ngoc anh thích bài này.
  10. quang3456

    quang3456 Lớp 8

    Từ Hán Việt có từ 'xao' đấy, và có cả điển cố, thành ngữ 'thôi xao'.
    Còn viết là 'xao lãng' hay 'sao lãng' thì còn phải xét xem đã.
    Có khi viết là 'dao lãng' hay 'thao lãng' cũng nên.
     
  11. ceon

    ceon Lớp 1

    2 cặp từ này mình thấy có người nhắc qua trên Internet, chính xác thì phải là thống kế vì chữ này là Hán Việt. Trong tiếng Trung thì nó được viết là 统计. :)
     
  12. quang3456

    quang3456 Lớp 8

    计 cũng có âm là kê, vậy nên đọc là thống kê, liệt kê... vẫn là đúng.
    Cũng như trương phòng hay trướng phòng, đều đúng cả.
     

Chia sẻ trang này