Sinh học Bảy nàng con gái của Eva - Bryan Sykes

Thảo luận trong 'Tủ sách Khoa học' bắt đầu bởi Nano, 1/10/13.

  1. Nano

    Nano Lớp 4

    Tên sách: Bảy nàng con gái của Eva (The Seven Daughters of Eve: The Science That Reveals Our Genetic Ancestry)
    Tác giả: Bryan Sykes
    Dịch giả: Trần Thị Mai Hiên - Ngô Minh Toàn
    Nxb Trẻ

    Tựa đề rất thơ này là tên của một cuốn sách khoa học phổ thông hết sức hấp dẫn về di truyền học. Tác giả của nó là một nhà bác học nổi tiếng kiêm… phóng viên truyền hình, vì thế chắc chắn ông rất biết cách viết sách như thể kể một câu chuyện, ly kỳ và cuốn hút.

    Câu chuyện mở đầu bằng một sự kiện rất “giật gân”: Ngày 19/9/1991, hai nhà leo núi người Đức phát hiện dưới lớp băng của một ngọn núi thuộc rặng Alps một thi hài đàn ông đã đông cứng. Bên cạnh ông ta là một chiếc rìu kiểu cổ.

    Một thời gian sau, giới khoa học khám phá ra rằng thi hài ấy không phải của một nhà leo núi nào mất tích cách đó vài năm hay vài chục năm, mà là của một người tiền sử, sống cách chúng ta hơn 5.000 năm.


    Và còn giật gân hơn nữa là việc tìm ra hậu duệ của “Người Băng”, đó là một phụ nữ đang sống ở Dorset (miền nam nước Anh) ngày nay, cô Marie Mosely.

    Sự ly kỳ chưa dừng lại ở đó.

    Các sự kiện lần lượt được kể tiếp theo trong câu chuyện sẽ dẫn chúng ta tới một kết luận choáng váng:


    “Gần như mọi người có nguồn gốc châu Âu, cho dù họ có sống ở đâu trên thế giới đi nữa, đều có thể truy theo dòng mẹ đến một trong số bảy người phụ nữ”, được coi như bảy bà “tổ mẫu” của Âu châu .

    Dù vậy, vẫn phải thừa nhận rằng Bảy nàng con gái của Eva là cuốn sách đòi hỏi bạn phải tập trung khi đọc. Nói cách khác, bạn không thể vừa đọc sách vừa… nghe nhạc. Bởi lẽ, chủ đề trọng tâm của nó là di truyền học, một lĩnh vực khoa học chính xác.

    “Trước mặt tôi, trong ánh sáng mờ ảo, tất cả những con người đã từng sống đang xếp thành hàng nối hàng… Tôi cầm trong tay đầu sợi chỉ kết nối tôi với mẫu tổ của tôi ở đầu kia, xa rất xa.


    Tôi kéo sợi chỉ, thế là từng gương mặt người phụ nữ ở từng thế hệ cảm nhận cái giật đó và ngẩng lên nhìn tôi. Gương mặt của bà sáng lên giữa đám đông bởi một ngọn lửa kỳ lạ. Tổ tiên của tôi là đây… Rồi sợi chỉ ấy hóa thân thành chính sợi dây rốn…”. (wonbin88@TVE)

    Link : Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link (Russie@TVE cung cấp)
     
    cfcbk, bluesky57, Fish and 20 others like this.
  2. thanhbt

    thanhbt Học sinh Thành viên BQT

    Trong lúc kiếm sách cho dự án thiếu nhi đã phát hiện ra cuốn này đã được anh @quocsan làm epub.
     

    Các file đính kèm:

  3. lemontree123

    lemontree123 Lớp 7

    Ngày xưa mình cũng tham gia dự án này. Cũng gõ 1 chương. Sau đó bác chủ dự án (không phải bác @quocsan nhé) lặn mất tăm và sách output cũng mất tích. May qúa giờ lại thấy.
     
  4. eta128

    eta128 Lớp 2

    Sách này đọc rất thích, lâu lắm rồi mới đọc một quyển như vậy, cảm ơn nano và team đã làm cuốn sách này.
     
  5. banycol

    banycol Lớp 5

    Phải công nhận là bộ Khoa học và Khám phá của nhà xuất bản Trẻ toàn là những cuốn sách hay, và đây là một trong số những cuốn hay nhất của bộ sách này, đáng đọc. Tuy nhiên, người đọc cần xem lại kiến thức về di truyền học trong chương trình phổ thông, nhất là những kiến thức về ADN, không thì sẽ dễ thấy... mệt.


    Nội dung sách là về toàn bộ công trình nghiên cứu của Brian Sykes: truy tìm nguồn gốc của loài người bằng ADN ti thể (mitochondrial DNA). Ti thể (mitochondria) là một thành phần có trong đa số tế bào động vật (trừ một số loại tế bào, ví dụ hồng cầu), có chức năng tạo năng lượng cho tế bào. Ti thể nằm trong tế bào chất nhưng có màng ngăn và chứa ADN của riêng nó. Theo giả thuyết được chấp nhận hiện tại, ti thể là một loại virus cổ đại sống cộng sinh với tế bào con người (*). Điều đặc biệt của ADN ti thể là chúng chỉ được truyền từ mẹ qua con, khác với ADN nhân tế bào vốn được truyền từ cả cha và mẹ cho con. Khi tinh trùng truyền chất liệu di truyền cho trứng, chúng chỉ truyền ADN nhân tế bào (nằm trong đầu tinh trùng) mà không truyền ADN ti thể (nằm trong đuôi tinh trùng), vì vậy, toàn bộ ADN ti thể trong cá thể con đều được thừa hưởng từ mẹ (trong trứng chứa ADN nhân tế bào và ADN ti thể của mẹ). Nói cách khác, nếu 2 người có ADN ti thể giống nhau thì có thể kết luận là họ có chung một mẫu tổ (hay còn gọi là "người mẹ chung"). Ngoài ra, nghiên cứu ADN ti thể cũng đơn giản hơn. ADN ti thể cũng chỉ có khoảng 16.500 nucleotide, ngắn hơn khá nhiều so với vài triệu nucleotide của ADN nhân tế bào, trong đó, một đoạn 500 nucleotide đóng vai trò "kích hoạt" (activator), không tham gia vào quá trình mã hóa acid amin, là đối tượng nghiên cứu chủ yếu của tác giả.

    (*) Chỗ này mình chưa rõ tại sao virus này lại chứa ADN chứ không phải là ARN như các loại virus khác.

    Thêm nữa, tác giả cũng xác định được tốc độ phát sinh đột biến trong ADN ti thể là khoảng 10.000 năm/1 đột biến. Vì thế, nếu 2 người có ADN ti thể chỉ có 1 nucleotide khác nhau thì có thể kết luận mẫu tổ chung của 2 người này nằm trong khoảng 10.000 năm trở lại đây, nếu có 2 nucleotide khác nhau thì mẫu tổ chung này nằm từ 10.000 đến 20.000 năm trước. Điều này giúp tác giả chẳng những xác định được 2 người có cùng mẫu tổ hay không mà còn xác định được thời điểm vị mẫu tổ này đã sống.

    Thành tựu ban đầu của ông là xác định được nguồn gốc của người Polynesia là từ Châu Á, bác bỏ thuyết nguồn gốc từ Châu Mỹ. Sau đó là xác định được toàn bộ người Châu Âu hiện tại không bị lai tạp với người Neanderthal. Kế đến ông phải bảo vệ những cơ sở khoa học của ngành nghiên cứu ADN ti thể trước những phản biện của giới khoa học. Và cuối cùng ông xác định được toàn bộ người Châu Âu hiện tại đều có chung 7 vị mẫu tổ, mà ông sẽ đặt tên cho từng người và mô tả lại cuộc đời của họ (theo kiến thức và trí tưởng tượng của ông). Phần mô tả lại cuộc đời của các vị mẫu tổ này cũng khá thú vị, thể hiện được đặc điểm của khí hậu, địa chất, trình độ văn minh, tập tục của con người ở thời đại của từng vị mẫu tổ.

    Đây là một cuốn sách hay vì cung cấp nhiều kiến thức mới (đối với mình), lập luận và kết cấu sách chặt chẽ. Trong đó, phần tác giả kể lại câu chuyện bảo vệ cơ sở khoa học của ngành ADN ti thể là đặc biệt hay và hiếm thấy (dường như giới học thuật hơi dè dặt trong việc kể lại những phản biện đối với nghiên cứu của mình). Theo mình thì thành tựu quan trọng nhất của tác giả trong cuốn sách này là:

    (1) Chứng minh được giữa người Neanderthal và Homo Sapien tuy có cùng tồn tại song song với nhau (ít nhất là trong suốt 15.000 năm) nhưng không hề có con lai giữa họ (có thể là do họ không thể thụ thai với nhau, cũng có thể do con lai bất thụ).

    (2) Bác bỏ giả thuyết đã tồn tại lâu đời về sự tuyệt chủng của cư dân Châu Âu bản địa, thuyết này như sau: khoảng 7.500 năm Tr.C.N, những cư dân nông nghiệp đầu tiên ở Lưỡng Hà đã tràn qua Châu Âu, quét sạch người bản địa săn bắt-hái lượm và thay thế họ hoàn toàn, người Châu Âu hiện đại đều là hậu duệ của những người nông nghiệp có nguồn gốc Lưỡng Hà này. Những nghiên cứu ADN ti thể của Brian Sykes lại cho thấy điều khác: 6 trên 7 mẫu tổ có thời gian sống lâu đời hơn thời điểm nông nghiệp xuất hiện ("bà mẹ" lâu đời nhất sống khoảng năm 50.000 Tr.C.N) và ít nhất 80% dân cư Châu Âu hiện tại là hậu duệ của 6 bà mẹ này. Vậy, người Châu Âu săn bắt-hái lượm bản địa không hề tuyệt chủng, không hề bị người nông nghiệp từ Lưỡng Hà quét sạch mà họ đã nhanh chóng tiếp thu nông nghiệp và tồn tại, phát triển cho đến tận ngày nay. (**)

    (**) Tới đây tự nhiên nhớ tới cụ Hitler. Không biết cụ sẽ nghĩ gì khi biết chủng tộc Aryan (Ấn-Âu) mà ông xem là người Châu Âu bản địa thuần chủng nhất chỉ là nhóm thiểu số và là những kẻ đến sau ở Châu Âu?
     
    hoangtuna, eta128, hoanghainh and 4 others like this.

Chia sẻ trang này