Magazine Cá Sấu (Крокодил)

Thảo luận trong 'Báo - Tạp chí tiếng nước ngoài' bắt đầu bởi Cynir, 14/7/21.

  1. Cynir

    Cynir Banned

    Bộ tạp chí Cá Sấu (Журнал «Крокодил» / Ngạc Ngư tạp chí ; giờ-nan kra-ka-chin) là nhãn hiệu diễn họa trào phúng rất quen thuộc đối với thế hệ Việt Nam sinh thập niên 1980 về trước. Đây từng là cơ quan văn nghệ truyền thông hàng đầu tại Tô Liên, thậm chí có những giai đoạn đạt doanh số tiêu thụ cao nhất trong các văn hóa phẩm ra cùng thời. Nhưng kể từ thời cải tổ, Cá Sấu chỉ còn là dĩ vãng tuyệt đẹp, và hiện cơ quan này chủ yếu phát hành tạp chí trên không gian mạng xã hội.

    Theo văn sĩ Aleksandr Kabakov, do góp sự hiện diện quá trọng yếu trong phong hóa Tô Liên suốt mấy thập niên nên xã hội Soviet không tránh khỏi chịu sự chi phối của Cá Sấu về lời ăn tiếng nói và cả xu hướng giải trí. Thí dụ, khẩu ngữ "thời thượng" (стиляги) là do các kí giả Cá Sấu đặt cho trào lưu y phục giải trí thập niên 1960-70.

    [​IMG]

    Cái danh Cá Sấu (Крокодил) do một kí giả trẻ tên Sergey Gessen sáng tạo ra hồi năm 1922 và ý tưởng này ngay lập tức được tổng biên tập Konstantin Yeremeyev hết sức tán thành. Kể từ khi thành lập tới nay, tạp chí duy trì biểu tượng chàng cá sấu đỏ cầm cây chĩa. Màu đỏ ban đầu chỉ xuất hiện với lí do tuân thủ lối ấn loát bìa báo phổ biến đương thời, sau chuyển hóa thành giai cấp vô sản hoặc tinh thần vô sản kiến thiết hình thái xã hội mới văn minh lành mạnh hơn. Ở các thập niên sau, dư luận thậm chí gây hình tượng trào phúng ngược, rằng màu da đỏ ấy biểu thị hội chứng nghiện rượu, và rằng cách chống bất công xã hội hay nhất là... chìm vào men rượu. Nhưng thực ra, ý nghĩa chú cá sấu cầm dụng cụ lao động thông thường là để tiễu trừ những thói hư tật xấu đầy rẫy trong cuộc sống, đôi khi chú ta cũng ngậm tẩu như là cười khẩy vào những tệ nạn.

    [​IMG]
    Tập thể sáng tác thân thiện (Коллективный дружеский шарж), chân dung ban biên tập của P. P. Belyanin năm 1929

    Năm 1922, Cần Lao nhật báo được thành lập để làm cơ quan ngôn luận của giai cấp cần lao và đảng Bolshevik. Đi kèm mảng chính luận thường có phần phụ lục xen giữa hoặc cuối báo nhằm tăng tính hấp dẫn cho ấn phẩm. Sau đó, các họa sĩ trong ban trị sự quyết định tách thành tạp chí riêng, phát hành ba lần mỗi tháng, gọi là Cá Sấu tạp chí. Từ khi ra đời, Cá Sấu vượt dần khỏi chức năng giải trí để trở thành cơ quan ngôn luận hi hữu tại Liên Xô dám đả kích kịch liệt mọi giới trong xã hội, kể cả quốc tế. Tuy nhiên, do lo ngại vấn đề kiểm duyệt, ban biên tập cũng khéo tránh va chạm với giới chức thượng tầng. Kể từ năm 1933, sau khi nhiều tờ báo có xu hướng ngôn luận vượt quy định bị buộc đình bản, Cá Sấu chính thức là báo trào phúng công khai duy nhất tại Liên-bang Soviet, và tình thế này kéo dài tới thời cải tổ. Phương pháp trào phúng của Cá Sấu là khiến độc giả phải tái mặt khi cầm tờ báo. Vả chăng, trong nhiều thập niên, các kí giả và họa sĩ tạo ra một tờ báo giá cực rẻ với những ngôn từ và bức họa kích động rất cao, hòng trị dứt những "sâu bệnh" trong sinh hoạt thường nhật.

    Trong thời kì Stalin, nhiều thành viên Cá Sấu bị NKVD thẩm vấn vì những bài đăng có biểu hiện phi pháp hoặc cá nhân kí giả có liên đới các hoạt động phản cách mạng, mà thường vì can hệ phe Trotsky. Vì vậy, dù chưa tới mức phải giải thể, nhưng để chấn chỉnh, Cục Tổ-chức Trung-ương Đảng chuyển quyền quản Cá Sấu cho ban trị sự Chân Lí báo. Các ông Mikhayl Koltsov được cử làm tổng biên tập và Lazar Lagin là phó ban biên tập. Từ đó, Cá Sấu bắt đầu tham gia các phong trào chính trị luận Tô Liên. Bên cạnh mảng phê bình tệ nạn xã hội quen thuộc, tờ báo cũng phản ánh thời sự chính trị hải nội lẫn hải ngoại, tất nhiên dưới hình thức khôi hài. Cuối thời Stalin, tờ báo thậm chí dính líu vấn đề kì thị người Do Thái do ảnh hưởng phong trào chống quốc tế chủ nghĩa. Kể từ thập niên 1960, khi xã hội Liên Xô biến chuyển theo hướng ôn hòa hơn cũng những thịnh vượng nhất định do tình thế chính trị đem lại, Cá Sấu vươn lên trở thành cơ quan ngôn luận trọng yếu nhất ở mọi cấp độ sinh hoạt chính trị xã hội, vừa phê bình vừa minh diễn những thành tựu lớn nhất của Tô Liên, được trao Hồng Kì bội tinh. Cũng từ thời kì này, lượng ấn bản phát hành được của Cá Sấu không thua gì Chân Lí, có lúc lên tới 6.5 triệu tờ. Trên các phương tiện điện ảnh truyền hình thậm chí xuất hiện xu hướng kịch nghệ phim ảnh mới, gọi là Kinokrokodil (Кинокрокодил / Phim kịch trào phúng), với đặc thù tiết tấu nhanh, nội dung gây tiếng cười ròn rã.

    Tựu trung, Liên-bang Soviet là giai đoạn đỉnh thịnh của tạp chí Cá Sấu. Tờ báo góp phần lớn trong việc củng cố và phát huy văn nghệ Tô Liên, khiến cho sinh hoạt xã hội chủ nghĩa bớt cứng nhắc.

    [​IMG]

    Bắt đầu từ thời cải tổ, phương thức quản lí truyền thông lỏng dần kèm xu hướng chuộng văn hóa Âu-Mĩ thịnh hành trong giới trẻ. Vì thế, Cá Sấu đánh mất độc quyền, phải nhường chỗ cho nhiều thói quen giải trí mới.

    Đến thập niên 1990, khi Liên-bang Soviet giải thể, tình hình tờ báo càng tệ hơn. Cá Sấu tuy vẫn do Chân Lí ấn hành, nhưng cả hai phải hoạt động dưới hình thức cơ quan truyền thông bán độc lập. Thiếu vốn và cả sự hỗ trợ pháp lí của chính quyền, Cá Sấu chỉ tồn tại lay lắt được đến năm 2000 thì đình bản.

    Tháng 09 năm 2001, tờ báo kế tục Cá Sấu Mới (Новый Крокодил ; nờ-vuy kra-ka-chin) được phát hành với hình ảnh chú cá sấu xanh trẻ trung vui nhộn, phần diễn họa cũng bổ trợ vi tính cho hiện đại hơn. Nhưng báo cũng chỉ tồn tại được đến tháng 08 năm 2004. Phải tháng 08 năm 2005, Cá Sấu Mới tái xuất với tân tổng biên tập Sergey Mostovshchikov, được thêm cổ đông Dmitry Muratov tờ Tân Báo đài thọ kinh phí. Tuy nhiên, đối tượng độc giả của Cá Sấu Mới được đánh giá là quá nhỏ hẹp và lỗi thời, cho nên vị thế báo không được như xưa nữa. Lượng phát hành giai đoạn này rất thấp, do đó, báo phải đình bản vĩnh viễn vào năm 2008.

    Vào tháng 02 năm 2017, các thành viên cũ của Cá Sấu công bố ý tưởng cải cách và thí nghiệm một hình thức báo hoàn toàn khác.

    [​IMG]
     
    Chỉnh sửa cuối: 14/7/21
  2. Cynir

    Cynir Banned

    [​IMG] Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link
    [​IMG] Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link

    [​IMG]

    По пятилетке, говорят, много хороших мостов построят. Вот будет лафа !
    Чудак ! Ведь по пятилетке ни одного беспризорного не будет !

    Nghe đâu, nhờ kế hoạch 5 năm, sẽ có nhiều cầu tốt được xây mới. Phen này tha hồ nhàn !
    Mày dớ ! Chả hóa ra, theo kế hoạch 5 năm, đếch còn người vô gia cư nữa !

    [​IMG]
    Đâu nhất thiết gì - cứ hát mấy câu nghe chơi !

     
    Chỉnh sửa cuối: 15/7/21

Chia sẻ trang này