Lãng mạn Chân trời tím - Văn Quang

Thảo luận trong 'Tủ sách Văn học trong nước' bắt đầu bởi Beringen, 15/6/21.

  1. Beringen

    Beringen Banned

    Tiểu thuyết Chân trời tím được tác giả Văn Quang công bố tại Sài Gòn vào năm 1964, tức là chỉ ít lâu sau Cách mạng 01 tháng 11.

    Thật ra, dù ở thời Đệ Nhất hay Đệ Nhị cộng hòa, những điều tường bày trong tác phẩm Chân trời tím không vướng bất kì húy kị nào, vì trước hết tác gia là sĩ quan Cục Tâm-lý-chiến nên ông hiểu rõ điều nào nên nói điều nào không - nhất là yếu tố quân phòng rất tế nhị đương thời. Thế nhưng, cái tình sử lâm ly bi đát trong tiểu thuyết dường như báo hiệu không khí chiến tranh sẽ ngày thêm khốc liệt ở những năm sau.

    Mặc dù tôi chưa dám chắc, nhưng cứ nội dung sách, có lẽ ông Văn Quang khởi thảo tiểu thuyết Chân trời tím phải trước sự kiện 01 tháng 11 hơn năm. Bởi, bối cảnh "chiến sự" chủ yếu trong tiểu thuyết này chỉ là những cuộc bạo động lẻ lẻ của Mặt trận Giải phóng ở tiền đồn biên tuyến, mãi sau 01 tháng 11 tác giả mới thêm sự kiện đảo chánh vào để "hiện thực hóa" câu truyện, dù thực chất đây vẫn là cuốn tiểu thuyết lãng mạn hợp trào lưu văn nghệ chung tại thành thị bấy giờ.

    Trong quan niệm giới văn chương và điện ảnh đương thời, tím là sắc tình ái, của buồn tủi cô đơn - hay cách khác, trong tiểu thuyết Văn Quang là ẩn dụ sự chia biệt lứa đôi. Trước Văn Quang, các tác gia lãng mạn từ thời Tự Lực văn đoàn đã khai thác đầy dẫy hình tượng này : "Chiều hoang tím có chiều hoang biết - Chiều hoang tím tím thêm màu da diết - Biền biệt hành binh vào thăm thẳm chiều hoang màu tím" (Hữu Loan), "Chiều tím chiều nhớ thương ai, còn thương nhớ hoài - Đàn ơi nhắn giùm người đi phương nao - Nếp chinh bào biếc ánh sao" (Đan Thọ - Đinh Hùng), "Tim tím ban chiều, tim tím mai - Ban chiều tim tím nhớ mong nhau" (Yên Thao)... Mà như thế, cái phong khí tiểu thuyết Chân trời tím còn bàng bạc những cảm xúc phôi thai chậm rãi thuở tiền chiến (mượn ý Quang Dũng là "u uẩn chiều lưu lạc"), chứ không bỏng rát cuồng loạn như dòng tiểu thuyết hiện sinh sẽ xuất hiện vài năm sau - khi lửa loạn gõ cửa từng nhà.

    [​IMG]
    Tác giả Văn Quang có nguyên danh Nguyễn Quang Tuyến, sinh năm 1933 tại tỉnh Thái Bình.

    Năm 1953, ông được động viên vào Quân đội Quốc gia Việt Nam, tham gia một số đơn vị tác chiến rồi theo quân vào Nam khi Hiệp định Genève ban bố.

    Sang thời Việt Nam Cộng hòa, Văn Quang tất nghiệp sĩ quan trừ bị trường Bộ binh Thủ Đức, rồi được điều về Cục Tâm Lý Chiến với hàm trung tá. Ông lần lượt tại nhiệm trưởng Phòng Báo Chí Quân Đội, quản đốc Đài Phát Thanh Quân Đội và trưởng ban biên tập tờ Chiến Sĩ Cộng Hòa. Tuy nhiên, sự nghiệp Văn Quang chỉ nổi trội nhờ văn chương.

    Ngay từ năm 1953, Văn Quang đã gửi đăng báo Thân Dân (Hà Nội) truyện đầu tay Tiếng tơ lòng. Nhưng mãi tới năm 1957, ông mới thực hiện tiếp tập truyện Thùy Dương Trang, in tại nhà Lạc Việt (Sài Gòn). Kể từ đó tới năm 1975, ông cộng tác với hàng chục tờ báo để đăng bài một cách nghiêm túc, như : Ngôn Luận, Chính Luận, Tiếng Chuông, Tin Sớm, Tiếng Vang, Kịch Ảnh, Truyện Phim, Điện Ảnh, Văn Nghệ, Tiền Phong, Bách Khoa, Tiểu Thuyết Thứ Năm, Tiểu Thuyết Tuần San... có một số truyện gây tranh luận tích cực như Nét môi cuồng vọng, Nguyệt áo đỏ, Người yêu của lính.

    Tuy nhiên về sau, giới mộ điệu thường chỉ nhắc đến bốn tiểu thuyết được dựng điện ảnh của Văn Quang, do đều là những cuốn phim đạt thành tựu nghệ thuật và thương mại : Tiếng hát học trò (1963, dựng phim 1970), Nghìn năm mây bay - Tâm sự người yêu (1963, dựng phim cùng năm), Chân trời tím (1964, dựng phim 1970), Đời chưa trang điểm (1964, dựng phim 1972).

    Sau sự kiện 30 tháng 04, Văn Quang bị đưa đi trại cải tạo ở miền Bắc suốt 12 năm. Năm 1987, ông được phóng thích nhưng lại từ chối di cư theo diện HO. Kể tự bấy, Văn Quang tiếp tục sáng tác. Thậm chí vào năm 2002, ông bỏ phố thị Sài Gòn lên Lộc Ninh ẩn cư, có lẽ để thỏa sức sống với đời văn nghệ, không bị cái nóng gắt của cuộc sống chen đua vây bủa.

    [​IMG]
    Chân dung tác gia Văn Quang thời điểm phát hành cuốn Chân trời tím
     

    Các file đính kèm:

    Chỉnh sửa cuối: 15/6/21
    CanTay, minhp, 123phat and 1 other person like this.
  2. Beringen

    Beringen Banned

    Bộ phim chuyển thể Chân trời tím được thực hiện vào năm 1970, dưới sự hợp lực của Liên-ảnh Công-ty (tổ hợp gồm 7 hãng phim, mà lớn nhất là Trung-tâm Quốc-gia Điện-ảnh và Mỹ-Vân Điện-ảnh Công-ty) và tán trợ Bộ Quốc-phòng cùng ba binh chủng. Bộ phim được quay ròng rã ba tháng trời, với 100 chiến xa, 45 trực thăng cơ, 300 xe cơ giới các loại, 600 tài tử chính phụ và đã thu về 94 triệu đồng, nghĩa là lời gấp gần 7 lần so với số vốn bỏ ra. Cho tới thời điểm 2020 vẫn là xuất phẩm điện ảnh về đề tài chiến tranh có kinh phí, nhân sự và cả doanh thu lớn nhất tại Việt Nam.

    Sau khi được đích thân tổng thống Nguyễn Văn Thiệu trao tượng vàng Văn học Nghệ thuật tại tiệc chiêu đãi ở dinh Độc Lập năm 1970, bộ phim này cũng lại đoạt giải nhất nghệ thuật tại Liên hoan phim Á châu - Đài Bắc (Best Artistic Expression Award from the Asian Film Festival), 1971. Mà theo lời nghệ sĩ Hùng Cường, bức ảnh chụp Kim Vui - Hùng Cường hôn nhau trên bãi tắm (phục vụ cảnh phim) được phóng to rồi đem trưng tại một triển lãm trong "chiến dịch bài trừ văn hóa phẩm đồi trụy" năm 1978.

    Ngược lại thời điểm sách mới phát hành, nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đã cảm tác ca khúc Chân trời tím. Năm 1970, trong quá trình thảo luận về nhạc phim, đã có đề nghị đưa ca khúc này làm nền, nhưng vì lúc đó bài hát đã lỗi thời nên nhà sản xuất Quốc Phong quyết định đặt nhạc sĩ Phạm Đình Chương soạn các bài Nửa hồn thương đauNgười đi qua đời tôi thay thế, bản thân ông Phạm Đình Chương cũng được mời góp một vai phụ (nhạc công phòng trà) trong phim.

    Du Tử Lê (tựa lần tái bản Chân trời tím năm 2006, nhà Tiếng Quê Hương) : "Thời điểm 1954, khi cuộc phân chia đất nước diễn ra, rất nhiều nhà văn trẻ, từng cầm bút trước hiệp định Geneva, ở miền Bắc, di cư vào Nam. Trong số này, chúng ta không có nhiều nhà văn sớm có tiểu thuyết được các báo hàng ngày chọn đăng như trường hợp Văn Quang. Người xưa từng nói, tuy sống suốt một đời thật đấy, nhưng nghiệm lại xem, đã mấy ai, tới khi từ trần, viết được trọn vẹn chỉ một nét thôi, của chữ “Nhân” hai nét, theo Hán tự ? Càng hiếm hoi hơn nữa, số người viết nốt được nét còn lại của chữ “Nhân” ấy ! Riêng ông, trong ghi nhận của tôi thì, chẳng những ông đã viết được trọn vẹn chữ “Nhân” hai nét - Mà, ông còn viết được trong một hoàn cảnh khó khăn hơn những gì chúng ta có thể tưởng. Vì thế, thưa ông, cho phép tôi được gửi tới ông, lời chúc mừng chân thành, của một người ở bên ngoài đất nước".

    Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link
    Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link
    Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link

    [​IMG]
    Nhạc bướm Chân trời tím của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh có trích một đoạn tiểu thuyết

    [​IMG]
    Nhạc bướm Nửa hồn thương đau của nhạc sĩ Phạm Đình Chương

    [​IMG]
    [​IMG]
    Báo chí loan tin chiếu phim Chân trời tím

    [​IMG]
    [​IMG]
    Phim Chân trời tím trong Kỷ-yếu Ngày Điện-ảnh Việt-nam năm 1970

    [​IMG]
    [​IMG]
    Minh tinh Kim Vui trong ngày tổng thống Nguyễn Văn Thiệu trao tượng vàng

    [​IMG]
    Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu trao giải vàng cho nhà sản xuất Quốc Phong (1924 - 2005) ; ông Quốc Phong bấy giờ là chủ bút các báo Tiếng Vang và Kịch Ảnh, kiêm chủ tịch Hội Chủ-báo

    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]

    Bà Kim Vui cùng đạo diễn Lê Hoàng Hoa tại lễ trao giải VHNT.

    [​IMG]
    Kim Vui và Thanh Lan tại dinh Độc Lập ; Kim Vui và Kiều Chinh tại LHP Á châu Đài Bắc

    [​IMG]
    Kim Vui - Kiều Chinh cùng các minh tinh quốc tế tại Đài Bắc

    [​IMG]
    Bức ảnh bị đem đấu tố năm 1978
     
    Chỉnh sửa cuối: 15/6/21
    CanTay thích bài này.

Chia sẻ trang này