Đang dịch Chiều tà - Samdech Norodom Sihanouk

Thảo luận trong 'Góc dịch các tác phẩm Ngoại ngữ khác' bắt đầu bởi Jannik, 6/8/21.

  1. Jannik

    Jannik Banned

    Kịch bản điện ảnh Chiều tà (Crépuscule, សន្ធិប្រកាស) thường được coi là xuất sắc nhất trong sự nghiệp văn nghệ của cố vương Norodom Sihanouk. Bộ phim do tác giả kiêm nhiều vị trí thực hiện năm 1969, trong đó, ông mượn ý ấn phẩm Angkor của khảo cổ gia Bernard-Philippe Groslier - một bằng hữu của Sihanouk. Ông Bernard-Philippe Groslier là con khoa học gia George Groslier. Cả cha và con đều là công dân Kampuchea gốc Pháp, cả đời gắn bó với cổ học và nghệ thuật truyền thống Kampuchea. Do đó mà, ngày nay hai ông được tôn vinh là danh nhân Kampuchea.

    Phim nằm trong số danh tác may mắn thoát khỏi cuộc diệt chủng Khmer Đỏ mươi năm sau, nhờ được lưu trữ tại Pháp. Thế nhưng học giới sau này nhìn lại, cho rằng dường như truyện phim tiên liệu những tai họa mà tác giả và người dân Kampuchea phải gánh chỉ một năm sau - 1970. Nhiều phân cảnh và lời thoại trong phim được cho là những phúng dụ của tác gia Sihanouk về số phận mình và số phận tổ quốc.

    Tuyến truyện phim khá dung dị. Phim lấy mối tình tay ba làm cái nền tường bày những nét hay vẻ đẹp trong văn nghệ cổ truyền Kampuchea. Trước hết là cố đô Angkor, sau là những làn điệu ca vũ và lễ hội phản ánh đặc sắc tâm hồn con người xứ này.

    [​IMG]

    Réalisation : Samdech Norodom Sihanouk
    Société de production : Khemara Pictures
    Mots clés : Siem Reap, Phnom Penh

    Scénariste et dialoguiste : Samdech Norodom Sihanouk
    Auteur du commentaire : Bernard-Philippe Groslier
    Compositeurs de la musique : Samdech Norodom Sihanouk, Joachim Beez
    Collaboration artistique : Ieu Pannakar
    Directeur de la photographie : Sam Al Som
    Chefs monteur : Samdech Norodom Sihanouk, Chuon Hang
    Montage son : Ieu Pannakar
    Comédiens : Monique Sihanouk, Samdech Norodom Sihanouk, Dy Saveth, Kol Syphuong, Sam El Meas, Visakha Tioulong, Sam Oeun Kong, Seng Pen dit Suy

    Résumé : Le prince Adit vit retiré à Siemreap. Des crises de malaria, fréquentes, l’obligent à prendre à son service Sopheap, une jeune infirmière. La princesse indienne Maya Maharani, invitée au Cambodge pour les fêtes de l’indépendance, lui rend visite. Il lui fait découvrir l’architecture des temples d’Angkor et évoque leur première rencontre. Aujourd’hui, le prince, divorcé, et la princesse, veuve, peuvent parler librement de leur amour. Mais la dévouée Sopheap aime secrètement le prince. Elle refuse les avances de son ami d’enfance. Le jour où le prince Adit accepte d’épouser Maya, Sopheap, désespérée, se noie dans un étang. Devant la dépouille de la jeune fille, le prince comprend qu’il l’aimait. La princesse Maya retourne dans son pays.
     
    Chỉnh sửa cuối: 6/8/21
  2. Jannik

    Jannik Banned

    CHIỀU TÀ
    CRÉPUSCULE

    [​IMG]

    [Siem Reab]

    Đức vua Adit lái chiếc xe mui trần màu kem ngang một cổ tích, rồi dừng chân. Ngài dỡ tờ thư ra nhẩm tới nhẩm lui, nom vẻ phấn chấn lắm :

    Kính thưa đức kim thượng ! Hẳn ngài và đức chính cung còn nhớ vương hậu Rajputana này ? Độ ba năm trước, ngài đã rộng lòng mời tôi và đức phu quân sang viếng xứ sở kiều diễm của ngài, mà nhất là cố đô Angkor. Nhưng cám cảnh thay, chúng tôi đã không thể đáp lại tấm thịnh tình nơi ngài. Nhà tôi tuổi cao, đương độ yếu dần, khiến tôi đành ưu tiên chăm lo kiện khang người. Ấy thế mà người đã bỏ tôi mãi sau ba cái năm buồn thảm ấy. Hiện con trai tôi đã học xong và đứng ra gánh gia sự được, vậy nên tôi mới thảnh thơi để lại viếng vương quốc tráng lệ của ngài. Vừa hôm qua tôi đã đến Phnum Penh, mà hiềm nỗi được biết ngài vướng bận đi thị sát Quân-thứ Khmer và giờ lại ngự du nơi Siem Reab. Tôi định sớm mai đánh xe đến đấy, mong được ngài và đức chính cung hạ cố. Chỉn mong sao thỉnh cầu nhỏ nhoi này không phương hại gì tới những công vụ của ngài. Tôi lấy làm sốt sắng được thăm hỏi ngài luôn luôn. Nay mạn phép báo trước cho ngài qua thư này. Mong ngài chiếu cố ! Maya - vương hậu Rajputana.

    Một chiếc xe màu đen bóng loáng trờ tới. Đức vua nhã nhặn mở cửa, vương hậu Ấn Độ bèn bước ra. Hai người chắp tay chào nhau theo đúng phong tục Kampouchea.

    Adit : Xin vương hậu nhận ở tôi sự tôn kính chân thành nhất ! Được thư bà, nói thực, tôi vô cùng cảm động. Giá như tôi hay tin sớm hơn thì hẳn rất vinh hạnh đón bà tại Phnum Penh.
    Maya : Tôi cũng mong ngài thứ cho ! Chứ mới đầu tưởng ngài ngự vẫn ở Phnum Penh nên tôi vội vã từ Bangkok sang qua ngả Batdambang. Thế mà rồi khi biết đức kim thượng đi công cán Siem Reab, tôi lại phải tức tốc từ Saisophon tới.
    Adit : Quả là thất lễ, chỉ vì tìm tôi mà khiến bà lụy phiền đến thế.

    Một chiếc xe đò trờ tới chắn lối, còi xin đường ầm ĩ.

    Maya : Chúng tôi chỉ phiền vì... kẹt xe thôi. (cười) Thôi thì, tôi lấy làm vinh hạnh được mời ngài ngồi cùng xe với tôi !
    Adit : Tôi đến trước mà. Mạn phép để tôi hộ tống bà đi Siem Reab !
    Maya : Vâng, tôi hân hạnh lắm ! Thôi thì để ông tài dùng xe tôi vậy.
    Adit : Tôi vinh hạnh và cảm kích vô cùng.
     
    Chỉnh sửa cuối: 6/8/21
    amylee thích bài này.
  3. Jannik

    Jannik Banned

    [Trên xe]

    Maya : Quê hương ngài quả là mĩ miều, từ cảnh quan cho đến những ngôi cổ tự.

    Xe đi tới tòa hành cung theo kiến trúc Tây phương hiện đại. Vua Adit mời bà hậu Ấn Độ vào khách sảnh, cả sàn và tường đều lợp gỗ, nom khá bắt mắt. Phục vụ viên soạn ra hai li rượu Tây.

    [Khách sảnh]

    Maya : Nơi đây lộng lẫy quá !
    Adit : Ôi chao, tòa nhà tân kì này thì có giá trị lịch sử hay mĩ thuật đáng kể gì so với vương cung Rajputana chứ ?
    Maya : Thưa, đức chính cung độ này thế nào ?
    Adit : Bà bỏ lỗi cho chứ, Nakri và tôi đã li hôn rồi.
    Maya : Tôi bất ngờ quá !

    Nữ y tá bưng khay bạc ra, trên có li nước và mấy viên thuốc. Cô quỳ, chắp tay chào. Vua Adit biết rằng đã tới giờ dùng thuốc, bèn uống.

    Adit : Cảm ơn Sopheab, em chào vương hậu Rajputana đi !
    Maya : Ngài đau bệnh ở đâu ư ?
    Adit : Dạo mới từ chức tùy viên quân sự New Delhi, tôi nhậm quân trưởng vùng Reaktaknakkiri được chừng 2 năm. Thế rồi lại nhận sự vụ lệnh làm tổng đốc Oddor Meancheay. Thực ra thì, ở Reaktaknakkiri tôi đã nhiễm sốt rét. Đã thế, bữa vừa sang Oddor Meancheay, tôi lại trật chân vì xe phát nổ lúc sa xuống hố.
    Maya : Vậy là suốt ba năm qua ngài ngự cũng chịu biết bao nhiêu tủi cực.
    Phục vụ viên : Bữa tối đã sẵn sàng, thưa bệ hạ !

    Adit và Maya ngồi đối diện trên bàn phủ khăn trắng. Có hoa, rượu và những món nhẹ kiểu Tây.

    Adit : Những khó khăn liên tiếp như thế buộc tôi phải xin rã ngũ và hồi hưu non đấy. Thâm tâm tôi không ngại gì đem thân ra phụng hiến tổ quốc. Nhưng thiết tưởng rằng, tôi nên dọn đường cho lớp trẻ, tức là những con người sẽ phải đứng lên kế nhiệm bậc trưởng lão như tôi đây. Dù gì chăng nữa, nay tôi đã tàn phế, không còn khả năng hoàn thành bổn phận cho tổ quốc ở tư cách quân nhân. Phải nói lại rằng, tôi cảm động lắm bởi được bà quá bộ viếng thế này, mà cho dẫu tôi đã li hôn. Ánh chiều tà đời tôi, tất nhiên, đã gần lắm rồi, thôi cũng đành phó thác cho số phận.
    Maya : Cái điều tưởng huyền hoặc ấy hóa ra không cho phép chúng ta ngẫm ngợi viển vông thêm phút nào. Quả nhiên tôi nay không còn son sắc nữa rồi. Cậu cả nhà tôi cũng đã phương trưởng lắm.
    Adit : Bà làm mẹ sớm đến thế sao ?

    [Phòng Maya]

    Maya : Tôi muốn cảm tạ ngài giới thiệu cô Sopheab làm bạn tâm giao.
    Adit : Sopheab là hậu nhân chính thống của các dân Khmer mạn Angkor. Cô đang có phận sự chăm nom cái lão bệnh nhân bẳn gắt là tôi đây, một công việc phải nói là... vô cùng nhàm chán và khó chịu. Cho nên, chuyến thăm của bà đã thắp hồng cảnh sống u buồn của cô ấy đấy.

    Vua Adit chống hèo đi ra. Sopheab đem xấp áo cho lệnh bà thay, Maya cất tạm vào ngăn kéo.

    Maya : Cảm ơn cô lắm !
    Sopheab : Thưa, được gần gũi đức bà là vinh hạnh cho em lắm rồi.
     
    Chỉnh sửa cuối: 6/8/21
  4. Jannik

    Jannik Banned

    [Angkor Wat]

    Adit : Tôi vẫn nghe học giới bàn rằng, quần thể cổ tự Khmer là bắt chước Ấn Độ, từ hình trạng cho tới bố cục đều tương đồng. Nhưng theo cảm nhận riêng của tôi, văn minh Khmer chỉ lấy cảm hứng từ Ấn Độ. Kiến trúc Khmer đã sáng tạo những hình thước mới, khá độc đáo. Ngài Groslier - quản trưởng Angkor, lập một nhan đề như thế này : Kampouchea hàm ơn Ấn Độ điều gì. Đã có rất nhiều tham luận xoay quanh vấn đề này, do các yếu nhân ở cả Ấn Độ và Kampouchea. Nhưng nhìn chung vấn đề còn bị bỏ ngỏ. Ngày nay chỉ hãn hữu sự am hiểu về văn hóa Tiền Ấn, mà chừng như người ta quên mất rằng, văn minh Angkor đã có mầm mống trước thì điểm chói rực nhất cả tám thế kỉ, mà những ảnh hưởng sơ khởi đã hoàn toàn nhạt nhòa. Kampouchea tất nhiên hàm ơn chính sự tồn tại của xứ Ấn, cũng giống như thời Pháp lập quốc là nhờ cuộc chiếm hữu tàn khốc của người La Mã. Thế nhưng, sau cùng thời gian, Kampouchea rốt cuộc cũng quật khởi như Pháp quốc Carolingien. Cả hai rõ ràng đã đi chung đường. Những nền văn minh vĩ đại nhất trong lịch sử đều chịu sức ảnh hưởng của cái gì là hữu ích nhất. Nhờ có Ấn Độ, Kampouchea tiếp thu Phạn tự, cái làm phương tiện truyền bá văn hóa, tín ngưỡng và kĩ nghệ. Kampouchea cũng mượn những cách tân và ý tưởng nơi Trung Hoa. Sau đó, nó lại chịu khuất phục trước những ảnh hưởng khác, gồm cả Java. Kết hợp những điều trên với tài hoa sẵn có, nó hun đúc cá tính dưới nhiều phương thức hết sức độc đáo.

    Cả hai dạo một vòng, rồi dừng chân trước một phù điêu.

    Adit : Thân thể là cái phàm tục, toàn chứa uế tạp thôi.
     
    Chỉnh sửa cuối: 6/8/21
    amylee thích bài này.

Chia sẻ trang này