Giả tưởng Con bọ máy

Thảo luận trong 'Tủ sách Văn học nước ngoài' bắt đầu bởi Cynir, 13/7/21.

  1. Cynir

    Cynir Banned

    Trung thiên Con bọ máy (Стальная блоха) nguyên ủy có nhan đề Truyện anh thợ lác thuận tay trái xứ Tula và con bọ máy (Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link) được tác gia Nikolay Leskov gửi đăng tạp chí Rus tháng 03 năm 1881, sang năm sau thì in thành sách hoàn chỉnh.

    [​IMG]

    Tác phẩm chỉ gồm 20 đoản văn này cho tới nay là một trong những kiệt tác trào phúng trứ danh nhất trên sân khấu nhạc kịch Nga và được quốc tế ưa chuộng rộng rãi. Còn đối với cộng đồng văn hóa Tây phương, Con bọ máy được coi là kết tinh thi pháp cổ điển đặc trưng ở hai tiểu khu Đông và Tây Âu, mà điểm này phải chịu khó đọc văn chương Âu châu mới hiểu thấu.

    Tại Nga, qua truyện này, «левша» (thuận tay trái) về sau được ẩn dụ về các thợ bậc cao, còn «подковать блоху» (đóng móng bọ chét) thể hiện những việc vượt sức mường tượng, hay đúng ra là bất khả thi.

    Riêng ở Việt Nam, hồi thập niên 1980 nhạc kịch Con bọ chét được công diễn với tần suất khá cao, hơn nữa, nhân vật anh thợ lác là một trong những vai để đời của NSND Trần Hiếu. Các bản dịch phổ thông giai đoạn này đều đặt nhan đề truyện là "liếp-sa" hoặc "rệp máy".

    [​IMG]

    Truyện đại để thế này :

    Năm 1815, nhân chuyến công du Âu châu, sa hoàng Aleksandr I ghé Anh quốc - trung tâm cách mạng kĩ nghệ đương thời. Người Anh đã dẫn ngài đi coi khắp lượt của hay vật lạ mà họ dày công sưu tầm cả thế giới, nhưng hoàng đế Nga vẫn chẳng lấy gì làm vừa lòng. Sau rốt quan viên Anh đem cho ngài một kì quan mới phát minh : Con bọ chét tí hon bằng thép đúc biết nhảy. Sa hoàng thích quá, bèn chở ngay về kinh sư Sankt-Peterburg.

    Mấy năm sau, sa hoàng Aleksandr I hoăng, bào đệ Nikolay Pavlovich lên thay. Người ta tìm được trong di vật người quá cố một con bọ chét bằng máy, ở bụng dập chữ nymphosoria mà chả ai hiểu nghĩa là gì. Lập tức, quan bá tước Matvey Platov người Kazakh được triệu tập, vì ông này từng tháp tùng tiên hoàng sang Anh. Ông ta bảo, đây là bằng chứng về nghệ thuật rèn cơ khí của người Anh, nước Nga muốn tiến bộ thì phải năng học hỏi rồi vượt mặt họ. Vậy là sa hoàng sai Platov xuống tỉnh Tula - trung tâm kĩ nghệ đế quốc - tìm tay thợ nào đủ sức thách thức tài nghệ đám đảo dân.

    Quan cận thần Platov tìm mãi, rồi đem về kinh đô được ba người, trong đó có anh thợ mắt lác mà thuận tay trái. Nhằm yểm trợ sự tiến triển kĩ nghệ toàn đế quốc, sa hoàng sai người chế ra một cái kính hiển vi có khả năng phóng đại gấp triệu lần. Nhờ chiếc kính, người Nga cả mừng vì hóa ra kĩ nghệ Nga đã vượt xa Anh quốc : Người Anh chỉ biết đúc bọ, chứ dân Nga (cụ thể là anh thợ lác) thậm chí đóng móng cho nó được.

    Đức kim thượng lấy làm hân hoan ngập tràn, bèn đem con bọ máy đi khắp Âu châu khoe thành tựu, thậm chí phát quyết đấu thư cho Anh quốc vương. Nhưng hội thi bọ máy chưa kịp khai mạc thì anh thợ lác chết vì chứng nghiện rượu trong tổng y viện Obukhov. Trước lúc lâm chung, anh ta để lại di huấn về việc làm thế nào phát huy kĩ nghệ.


    [​IMG]
     

    Các file đính kèm:

    Chỉnh sửa cuối: 15/7/21

Chia sẻ trang này