Thơ Việt Những bài thơ hay trong sách giáo khoa thế hệ 8x đi cùng năm tháng

Thảo luận trong 'Tủ sách Thi ca' bắt đầu bởi Heoconmtv, 28/6/15.

Moderators: Ban Tang Du Tử
  1. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    Vậy nó mới đi cùng năm tháng với tụi mình đó.
     
    lehoangkhiem thích bài này.
  2. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    Bè xuôi sông La

    Bè ta xuôi sông La
    Dẻ cau cùng táu mật
    Muồng đen và trai đất
    Lát chun rồi lát hoa.

    Sông La ơi sông La
    Trong veo như ánh mắt
    Bờ tre xanh im mát
    Mươn mướt đôi hàng mi
    Bè đi chiều thầm thì
    Gỗ lượn đàn thong thả
    Như bầy trâu lim dim
    Đắm mình trong êm ả
    Sóng long lanh vẩy cá
    Chim hót trên bờ đê

    Ta nằm nghe, nằm nghe
    Giữa bốn bề ngây ngất
    Mùi vôi xây rất say
    Mùi lán cưa ngọt mát
    Trong đạn bom đổ nát
    Bừng tươi nụ ngói hồng
    Đồng vàng hoe lúa trổ
    Khói nở xòa như bông.

    (Vũ Duy Thông, Văn Lớp 4)
     
    Forest, Ban Tang Du Tử and Ducko like this.
  3. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    Năm 1969, bài thơ “Bè xuôi sông La” của nhà thơ Vũ Duy Thông giành giải Ba trong cuộc thi thơ do báo Văn Nghệ tổ chức.

    Dù không đạt giải cao nhất, nhưng nhà thơ Xuân Diệu, chánh chủ khảo cuộc thi đã nói: “Sau cuộc thi này, có thể nhiều bài thơ sẽ bị lãng quên, nhưng Bè xuôi sông La chắc chắn còn…” Và quả thực, sau 40 năm, bài thơ vẫn đang được đọc và được học.

    Thực tế của “Bè xuôi sông La”

    Bài thơ “Bè xuôi sông La” được viết năm 1969, khi nhà thơ Vũ Duy Thông đang công tác ở Hà Tĩnh. Là một phóng viên chiến trường, ông thường xuyên phải đến những điểm địch đánh phá ác liệt nhất nhưng nhiều khi cũng được phân công sang những đề tài khác. Lần đó, ông đạp xe cả mấy chục cây số từ Thạch Vĩnh lên lâm trường Hương Sơn để viết về đội khai thác số 5 của lâm trường này. Khi đó, ai đã từng sống ở chiến trường khu 4 đều không thể quên được hình ảnh những người dân nơi đây chặt các cây gỗ, rỡ nhà mình để lót đường thông xe ra tiền tuyến. Trong chuyến công tác này, xúc động trước công việc vất vả nhưng đầy nhiệt huyết công nhân lâm trường, chàng phóng viên trẻ Vũ Duy Thông đã viết bài thơ.

    Sau khi bài thơ làm xong, tình cờ, sau một chuyến đi công tác, trở về nơi ở của tổ phóng viên thường trú là ban tuyên huấn tỉnh ủy ông thấy có một đống báo cũ liền lật ra đọc. Tình cờ, trong số đó có tờ báo Văn Nghệ, in thông báo về cuộc thi thơ năm 1969. Hôm đó là ngày 30 tháng 12 rồi, trong khi hạn cuối cuối cùng nộp tác phẩm là ngày 31. Từ xóm Đình xã Thạch Vĩnh, nơi sơ tán bí mật của Ban tuyên giáo tỉnh ủy đến xã Thạch Thanh là nơi có bưu điện khá xa lại thường bị máy bay ném bom…Ông nhớ lại: “ Hạn nộp thì sắp hết, bưu điện thì quá xa thế nhưng tôi rất muốn dự thi để thử sức mình. Thôi thì cứ liều! Tôi vội tìm trong cuốn sổ chép thơ xem có bài nào được thì chép để gửi. Khi đó, “Bè xuôi sông La” đang còn ở dạng viết tay rất lem nhem. Chọn mãi, được hai bài, “Bè xuôi sông La” và “ Ngọn đèn lò”. Ngồi trong hầm, hí húi sửa ngay trong đêm. Đến sáng hôm sau thì chép lại sạch sẽ, chữ nắn nót và tròn trịa như hạt đỗ …rồi đạp xe sang tận Thạch Thanh để gửi bưu điện”.

    Trong cuộc thi này, giải Nhất thuộc về Phạm Tiến Duật; Nhì là Vương Anh, Phan Thị Thanh Nhàn và Bế Kiến Quốc, giải Ba là Vũ Châu Phối…Nhà thơ Xuân Diệu lúc bấy giờ là chánh chủ khảo cuộc thi, trước khi họp phiên tổng kết, ông đã đi lật lại một đống bản thảo không được giải, trong đó có tác phẩm của của nhà thơ Vũ Duy Thông. Vì trên bì thư có dấu bưu điện ngày 31/12 hơn nữa lại được gửi từ chiến trường nhất lại là khu 4 nên nhà thơ Xuân Diệu không ngại ngần xem lại. Và thật bất ngờ, sau khi xem xong, Xuân Diệu đã quyết định bổ sung bài thơ “Bè xuôi sông La” vào giải. Và bài thơ đạt giải Ba.

    Với nhà thơ Vũ Duy Thông thì dường như bài thơ “Bè xuôi sông La” có duyên với nhà thơ Xuân Diệu! Ông kể: “Khi báo Văn Nghệ in các bài thơ đoạt giải thưởng, đã in nhầm một từ trong bài thơ này. Tôi viết là: “Thác lao vèo ngang mặt” bị in nhầm là “Thác lao vào ngang mặt”. Có người đưa tờ báo cho ông Xuân Diệu thì ông nói: “May mà nó nhầm, vèo thì nhẹ quá, vào mới hay!” Nhờ việc đọc bản sửa nhầm, đúng hơn là nhờ sự tinh tế và tài thơ của Xuân Diệu, tôi có một câu thơ càng sau này càng thấy tâm đắc.”

    * Hành trình đến với sách giáo khoa.

    Sau khi được giải, “Bè xuôi sông La” được in và tái bản rất nhiều lần trong nhiều tuyển tập khác nhau. Rồi bài thơ được chọn in trong SGK nhưng chỉ ở mục đọc thêm. Mãi tới gần đây, bài thơ mới được chuyển thành bài đọc trong SGK Tiếng Việt 4, bộ mới. Tuy vậy, bài thơ gốc dài hơn chục khổ với những câu như:

    "Gỗ tía như mật đông
    Gỗ vàng như sắc lụa
    Gỗ phau phau men sữa
    Gỗ lên vân mượt mà
    Xẻ ra thành bền chắc
    Dựng lên thành nguy nga”


    Hay:

    “Sông La ơi sông La
    Trôi mềm như lá lúa
    Có nghe gỗ vặn mình
    Đổ ầm lưng vách đá…
    Nghe sức ta, lòng ta
    Chở Trường - sơn cao ngất
    Gỗ khép lòng sông chật
    Sào vít ngang trăng ngà…”


    Theo nhà thơ, chính những khổ thơ bị lược bớt đi không đưa vào SGK ấy mới làm nên cái độc đáo của bài thơ vì vào thời điểm chiến tranh ác liệt đó, một bài thơ không có tiếng bom đạn, không có tiếng thét căm thù, không có tiếng reo chiến thắng mà cứ trong veo, cứ thanh thản như không mới là chuyện hiếm. Nhưng có lẽ cũng cần thông cảm, trong khuôn khổ một tiết học 45 phút với học sinh bậc tiểu học, nếu văn bản dài quá sẽ không sao chuyển tải hết được nội dung. Theo ông, đó cũng chính là một trong những hạn chế trong việc lựa chọn tác phẩm đưa vào SGK.
     
    Chỉnh sửa cuối: 13/8/15
  4. Ducko

    Ducko Lớp 4

    Đu quay đu quay
    Chị trông em này
    Áo em đùa gió
    Tóc em vờn mây
    Con tàu vũ trụ
    Em lái đêm ngày
    Bay bay bay bay
     
    Forest and Heoconmtv like this.
  5. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    Mấy bài bác đăng lạ quá, em chưa đọc qua luôn đó.
     
    Ducko thích bài này.
  6. Ducko

    Ducko Lớp 4

    Mình chắc chắn bài này có trong SGK thời mình học, nhưng chịu thua, không thể nhớ là lớp mấy. Với kiểu bài thơ, mình nghĩ là lớp nhỏ thôi.
     
    Heoconmtv thích bài này.
  7. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    [​IMG]
    Đi thuyền trên sông Đáy

    Dòng sông lặng ngắt như tờ,
    Sao đưa thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo.
    Bốn bề phong cảnh vắng teo
    Chỉ nghe cót két tiếng chèo thuyền nan.
    Lòng riêng riêng những bàng hoàng
    Lo sao khôi phục giang san Tiên Rồng.
    Thuyền về, trời đã rạng đông,
    Bao la nhuốm một màu hồng đẹp tươi.

    (Hồ Chí Minh, Văn Lớp 4)
     
    Forest and Ducko like this.
  8. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    Một chiều thu trung du

    Buổi chiều đi lên vùng trung du
    Lá cọ se se, gió trở mùa
    Vườn đồi cao thấp xanh tre trúc
    Trái bưởi vàng như trong chuyện xưa.

    Nước bốn nghìn năm, nơi cổ sơ
    Cỏ cây quen thuộc đến bây giờ
    Nơi vua cày ruộng, quan trồng lúa
    Công chúa làm nương và dệt tợ

    Nôi cũ bây giờ con cháu xây
    Khói trời công nghiệp lẫn trong mây
    Những đồi cọ thắm ôm thành phố
    Tiếng nhạc đài vang trên lá cây.

    Tôi đến trung du, thu rất trong
    Sông Thao nước đỏ đến nao lòng
    Bỗng nghe ngân lảnh trong chiều biếc
    Một tiếng gầu va giếng đá ong...

    (Vũ Quần Phương, Văn 4)
     
    Chỉnh sửa cuối: 14/8/15
    Forest and Ducko like this.
  9. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    [​IMG]
    Hành quân giữa rừng xuân

    Rừng xa vọng tiếng chim gù
    Ngân nga tiếng suối, vi vu gió ngàn
    Mùa xuân đậm lá ngụy trang
    Đường ra tiền tuyến nở vàng hoa mai.

    Ba lô nặng, súng cầm tay
    Đường xa biết mấy dặm dài nhớ thương
    Giờ này mẹ ở quê hương
    Cũng chừng đang dõi theo đường ta đi.

    Đêm mưa ngày nắng xá gì
    Quân thù còn đó, ta đi chưa về
    Chim rừng thánh thót bên khe
    Nhìn lên xanh biếc bốn bề rừng xuân.

    (Lê Anh Xuân, Văn Lớp 4)
     
    Forest and Ducko like this.
  10. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    Chim ra quân

    Tùng tùng tùng!
    Đánh ba tiếng trống
    Sắp quân cho chỉnh.
    Phượng hoàng thống lĩnh
    Bạch hạc hiệp đồng
    Bên phải thì công
    Bên trái thì sếu
    Giang cao ngất ngểu
    Đi trước tiên phong
    Cả mỏ bồ nông
    Đi sau chặn hậu
    Sáo đen, sáo sậu
    Ran giục đôi bên
    Chú quạ thông tin
    Mang thư đi trước
    Một đàn vịt nước
    Chú két, chú le
    Sắm sửa thuyền bè
    Cho quân trẩy thủy...

    (Đồng dao, Võ Văn Trực sưu tầm, Văn Lớp 4)
     
    Forest and Ducko like this.
  11. Ducko

    Ducko Lớp 4

    Tích tắc tích tắc
    Đồng hồ quả lắc
    Kim ngắn chỉ giờ
    Kim dài chỉ phút
    Tích tắc tích tắc

    Không phí một giây
    Em chăm chỉ học

    (trí nhớ không chắc chắn)
     
    Luudan, Forest and Heoconmtv like this.
  12. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    Quê em

    Quê em đồng lúa nương dâu
    Bên dòng sông nhỏ nhịp cầu bắc ngang
    Dừa xanh toả mát đường làng
    Ngô khoai xanh tốt, rộn ràng tiếng thoi.

    (Tiếng Việt Lớp 1)
     
    Forest and Ducko like this.
  13. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    Học đi em

    Học đi em
    Học đi mà nhớ mãi
    Quê hương ta một dải
    Từ mũi Cà Mau
    Đến địa đầu Móng Cái
    Núi Trường Sơn vĩ đại
    Bờ biển rộng bao la
    Có Việt Bắc mồ ma giặc Pháp
    Nối liền Đồng Tháp Nam Bộ thành đồng
    Em học đi cho thuộc
    Rằng nước ta là của chúng ta
    Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
    Chúng ta
    Con một cha
    Nhà một nóc
    Thịt với xương tim óc dính liền
    Dù ai nói ngả nói nghiêng
    Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân
    Dù ai rào dậu ngăn sân
    Lòng ta vẫn giữ là dân Cụ Hồ.

    (Tố Hữu)
     
    Forest and Ban Tang Du Tử like this.
  14. Ducko

    Ducko Lớp 4

    Hổng nhớ bài "Học đi em" này, thiệt.
     
    Heoconmtv thích bài này.
  15. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    Bài này thế hệ 7x biết, thế hệ 8x ít biết lắm.
     
  16. Ban Tang Du Tử

    Ban Tang Du Tử Moderator Thành viên BQT

    Đây là một trong những bài thơ mình thích nhất. Giờ mới biết còn có cả một giai thoại hay ho.
     
  17. Ban Tang Du Tử

    Ban Tang Du Tử Moderator Thành viên BQT

    Mình cũng biết bài này.

    Nhưng thơ Tố Hữu trước đọc còn thấy hay. Nay đọc lại thấy hơi mệt.
     
    Last edited by a moderator: 18/8/15
  18. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    [​IMG]
    Trâu đồi


    Ai thổi sáo gọi trâu đâu đó
    Chiều im nghiêng trên mảng núi xa
    Con trâu trắng dẫn đàn lên núi
    Vểnh đôi tai, nghe sáo trở về.

    Trâu đực chạy rầm rầm như hổ
    Trâu thiến rong từng bước hiền lành
    Cổ lừng lững như chum như vại
    Móng hến hằn im mép cỏ xanh.

    Những chú nghé lông tơ mũm mĩm
    Mũi phập phồng dính cánh hoa mua
    Cổng trại mở, trâu vào chen chúc
    Chiều rộn ràng trong tiếng nghé ơ.

    (Ngô Văn Phú, trích "Tháng năm mùa gặt", Văn Lớp 4)
     
    Forest, Ducko and Ban Tang Du Tử like this.
  19. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    Mưa rơi

    Nghe chim tu hú gọi
    Rừng Lộc Ninh sáng rồi
    Suốt đêm qua không ngủ
    Nằm đếm tiếng mưa rơi
    Lo cho anh bộ đội
    Lầy lội quãng đường dài
    Hết tăng rồi lại pháo
    Mong chẳng thấy tăm hơi
    Chiến trường chờ từng phút
    Đừng mưa, nữa mưa ơi!
    Để đường mau khô ráo
    Cho xe vào tới nơi.
    Trận cuối cùng lịch sử
    Tiếng súng bắt đầu rồi.

    (Lê Đức Thọ, Văn Lớp 4)
     
    Forest, Ducko and Ban Tang Du Tử like this.
  20. Heoconmtv

    Heoconmtv Moderator Thành viên BQT

    Mẹ

    Con bị thương, nằm lại một mùa mưa
    Nhớ dáng mẹ ân cần mà lặng lẽ
    Nhà yên ắng. Tiếng chân đi rất nhẹ
    Gió từng hồi trên mái lá ùa qua.

    Nhớ vườn cây che bóng kín sau nhà
    Trái chín rụng suốt mùa mưa lộp độp
    Những dãy bưởi sai, những hàng khế ngọt
    Nhãn đầu mùa, chim đến bói lao xao…

    Con xót lòng, mẹ hái trái bưởi đào
    Con nhạt miệng, có canh tôm nấu khế,
    Khoai nướng, ngô bung ngọt lòng đến thế
    Mỗi ban mai toả khói ấm trong nhà...

    (Bằng Việt, Văn Lớp 4)
     
    Forest, Ducko and Ban Tang Du Tử like this.
Moderators: Ban Tang Du Tử

Chia sẻ trang này