Thơ Việt Vân-trai quang-uyển (雲齋光苑)

Thảo luận trong 'Tủ sách Thi ca' bắt đầu bởi Uillean, 5/2/22.

Moderators: Ban Tang Du Tử
  1. Uillean

    Uillean Banned

    Tác gia Trần Quang Đức sinh ngày 16 tháng 05 năm 1985 tại Hải Phòng.

    Nguyên danh : Trần Quang Đức (陳光德)
    Biểu tự : Nam Phong (南風), Tam Uyển (三碗), Thí Phổ (施普)
    Thất danh : Cao Trai (高齋), Vân Trai (雲齋)
    Bút hiệu : Nam Quốc Nhân (南國人), An Biên học sĩ (安邊學士)
    Pháp hiệu : An Biên cư sĩ (安邊居士)


    [​IMG]

    Ông bắt đầu gia nhập văn đàn từ năm 2010 thông qua một số thi phẩm và cổ văn khảo sự. Nhưng bây giờ cộng đồng mạng thường chỉ nhắc về ông với ấn phẩm Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link.

    Dưới đây là hợp tuyển những trứ tác lai rai của ông lúc thừa nhàn !
     
  2. Uillean

    Uillean Banned

    與諸文士歡飲後記

    嚴閉雲齋絕溷塵,
    往來時有讀書人。
    酒筵厭說當朝事,
    惟語琳琅舊李陳。


    [​IMG]

    DỮ CHƯ VĂN SĨ HOAN ẨM HẬU KÝ

    Nghiêm bế vân trai tuyệt hỗn trần,
    Vãng lai thời hữu độc thư nhân.
    Tửu diên yếm thuyết đương triều sự,
    Duy ngữ lâm lang cựu Lý Trần.

    KÝ SỰ SAU KHI HOAN ẨM CÙNG CÁC VĂN SĨ

    Khóa kín buồng mây lánh bụi trần,
    Lại qua thảng có bạn thư nhân.
    Tiệc vui chán nhắc tuồng đương thế,
    Bui nói thao thao thuở Lý Trần.


    【Vân-trai Trần-quang-Đức】​
     
    Chỉnh sửa cuối: 5/2/22
  3. Uillean

    Uillean Banned

    Nguyên tác :

    暮會子虛於紙鋪

    相約雲箋薄暮遲,
    暢談翰墨兩投機。
    送余晚入黃昏後,
    卻使高朋戴雨歸。


    [​IMG]

    Phiên âm :

    MỘ HỘI TỬ HƯ Ư CHỈ PHỐ

    Tương ước vân tiên bạc mộ trì,
    Sướng đàm hàn mặc lưỡng đầu ky,
    Tống dư vãn nhập hoàng hôn hậu,
    Khước sử cao bằng đới vũ quy.

    Châu Hải Đường phiên nôm :

    CHIỀU HẸN TỬ HƯ Ở PHỐ GIẤY

    Cùng hẹn tờ mây buổi xế chiều,
    Luận đàm bút mực thỏa lòng nhau,
    Tiễn ta sau buổi hoàng hôn muộn,
    Thương bạn về mưa dội mái đầu.


    【Vân-trai Trần-quang-Đức】​
     
  4. Uillean

    Uillean Banned

    Đêm mất ngủ, dậy làm khổ từ theo điệu Thoa đầu phượng (夜失眠,起填「釵頭鳳」詞一闕), 15 tháng 12 năm 2013.

    [​IMG]

    釵頭鳳

    風中雪
    舊離別
    渺渺雲山歸雁絕
    淚冰涼
    蹙寸腸
    江亭極目
    亂發飛霜




    江水竭
    皆虛說
    此恨悠悠心上結
    卻停觴
    夜未央
    歡情若夢
    愁比天長




    THOA ĐẦU PHƯỢNG

    Phong trung tuyết
    Cựu ly biệt
    Diểu diểu vân sơn quy nhạn tuyệt
    Lệ băng lương
    Xúc thốn trường
    Giang đình cực mục
    Loạn phát phi sương
    Thương
    Thương
    Thương

    Giang thủy kiệt
    Giai hư thuyết
    Thử hận du du tâm thượng kết
    Khước đình thương
    Dạ vị ương
    Hoan tình nhược mộng
    Sầu tỉ thiên trường
    Vương
    Vương
    Vương.

    THOA ĐẦU PHƯỢNG

    Gió tung tuyết
    Xưa ly biệt
    Mờ mịt nước mây cánh nhạn dứt
    Lệ như băng
    Lòng ngổn ngang
    Lầu sông dõi mắt
    Tóc rối pha sương
    Thương
    Thương
    Thương

    Sông cạn kiệt
    Lời thêu dệt
    Dằng dặc hận này lòng nghẹn uất
    Chén rượu ngưng
    Đối đêm trường
    Hoan tình như mộng
    Sầu vượt cao thương
    Buông
    Buông
    Buông


    【Vân-trai Trần-quang-Đức】​
     
  5. Uillean

    Uillean Banned

    ĐẠI HÀN KÝ
    24.01.2016

    Thần quy bạo tử súc sinh khan,
    Đảng hội tranh phong tiếu Xúc Man.
    Khâm lý xỉ nha do bính trước,
    Sở ưu duy hữu thử nghiêm hàn.

    KÝ SỰ KHI RÉT ĐẬM

    Rùa thần đột tử, cũng chỉ coi như giống súc sinh,
    Đảng hội ghen ghét đấu đá, cười như sự tranh chấp của hai nước Xúc - Man trên sừng con ốc sên.
    Nằm trong chăn mà răng vẫn còn va lập cập,
    Điều lo ngại chỉ có cái tiết giá buốt này thôi.


    [​IMG]

    TẦM TIỂU HẠNG TIÊN SINH BẤT NGỘ
    25.01.2016

    Nhất Ngột chí vô nhân,
    Diện thư kiến tại tần.
    A lô cửu vị tiếp,
    Trường cảnh vọng Ai Phân.

    TÌM TIÊN SINH TIỂU HẠNG MÀ KHÔNG GẶP ĐƯỢC

    Nhất Ngột đến chẳng có người,
    Facebook thấy online.
    Alo mãi chẳng đáp,
    Dài cổ ngóng Iphone.


    [​IMG]

    TỰ GIỚI
    25.01.2016

    Ư kim võng thượng vật huyên hoa,
    Chuyên thạch phao lai nại nhược hà.
    Trí giả bất ngôn, ngôn bất trí,
    Sửu nhi hoàn tỉ đảng viên đa.

    TỰ RĂN

    Bây giờ trên mạng chớ huyên thuyên,
    Gạch đá ném qua sẽ rất phiền.
    Người biết chẳng rằng, rằng chẳng biết,
    Trẻ trâu đông đúc vượt đảng viên.


    [​IMG]

    【Vân-trai Trần-quang-Đức】​

    Cũng làm bài Sửu nhi (丑兒) góp vui với các thầy nhé ! [​IMG] Bài từ điệu Tiêu Tương thần (潇湘神) :

    諸丑兒,諸丑兒,Chư sửu nhi, chư sửu nhi,
    戰旗昔日採蘆葦。Chiến kỳ tích nhật thái lô vi.
    借問如今華屋內,Tá vấn như kim hoa ốc nội,
    相爭何又以鐮錘?Tương tranh hà hựu dĩ liêm chùy ?

    Lũ trẻ trâu, lũ trẻ trâu !
    Ngày xưa trận giả hái cờ lau.
    Thử hỏi hôm nay nhà đẹp ấy,
    Sao đem liềm búa để choang nhau ?


    [​IMG]

    【Châu Hải Đường】​
     
  6. Uillean

    Uillean Banned

    MƠ GẶP KHỔNG HÓA RA GẶP VỢ

    Nguyên tác :

    三碗素不知儒之惡害,夢寐思之。一日,夢之曲阜問儒於孔子。初見,三碗不知其何如,脫口而曰:害!孔子一驚,疑有小子問海之所謂者,答曰:海,浩圖餘睹,青溝,萬里目。三碗忽醒,方知是時其妻子早起,朗讀西夷語。 《安邊陳氏之高齋閑錄》


    [​IMG]

    Phiên âm :

    Tam Uyển tố bất tri Nho chi ô hại, mộng mị tư chi. Nhất nhật, mộng chi Khúc Phụ vấn Nho ư Khổng Tử. Sơ kiến, Tam Uyển bất tri kỳ hà như, thoát khẩu nhi viết : "Hại..." [1]. Khổng Tử nhất kinh, nghi hữu tiểu tử vấn hải chi sở vị giả, đáp viết : "Hải, hạo đồ dư đổ. Thanh câu vạn lý mục" [2]. Tam Uyển hốt tỉnh, phương tri thị thời kỳ thê tử tảo khỉ, lãng độc Tây Di ngữ (An Biên Trần thị chi Cao Trai nhàn lục).

    Phiên nôm :

    Tam Uyển xưa nay không biết cái hại của Nho ra sao, đến nằm ngủ cũng suy nghĩ. Một hôm, mơ tới Khúc Phụ, hỏi Khổng Tử về đạo Nho. Vừa gặp, Tam Uyển chẳng biết thế nào, buột miệng nói : "Hại…". Khổng Tử giật mình, ngờ có học trò hỏi Biển là gì, bèn đáp : "Biển, bức tranh rộng lớn, nom mãi không hết, ngòi nước màu xanh, ngút vạn dặm mắt". Tam Uyển bừng tỉnh, mới hay bấy giờ vợ con dậy sớm, đọc lớn tiếng Tây Di (trích Cao Trai nhàn lục của họ Trần người An Biên).

    [1] Hi !
    [2] Hi, how do you do ? Thank you very much !


    【Vân-trai Trần-quang-Đức】​
     
  7. Uillean

    Uillean Banned

    老徒兒

    我國自廢漢學後,舊學者一時之間 不知所向。於是稍能寫一手好字者多坐路旁賣字謀生,時人謂之翁徒。然則,真儒以此為恥,常蔑視之,足見當時之謂翁徒者皆無品行之流也。再後來,本朝太祖皇 帝立國之初,翁徒日趨稀少,是故武公廷連乃作翁徒詩以示其懷古耳。後人愚痴,不知其臭美,皆謂翁徒踞坐賣字為美俗,且鼓吹之。德孟年間,翁徒驀然甚衆,亦多爲卑賤蠢陋者。武公翁徒詩本為國音詩,今譯為漢文,又附有引入以詳翁徒事跡(小注:翁徒,或譯為‘老秀才’此辭用不甚當。蓋老秀才,明稱國子監拔萃人才者)。

    春煦桃開岁未迟,
    此時往見老徒兒。
    路旁擺墨鋪紅紙,
    街上行人似織絲。

    駐足觀看多顧客,
    憐才頌讚轉迷痴。
    招魂張草揮神韻,
    宛有翔龍舞鳳奇。

    年年嵗嵗人零落,
    嵗嵗年年客漸稀。
    尺紙消魂朱黯色,
    墨香愁滯古硯池。

    老徒硯席依然在,
    對面行人莫覺知。
    紙上蕭蕭黃葉落,
    天邊日暮雨霏霏

    今年相似桃花舊,
    不見老徒空自悲。
    萬古塵閒來往客,
    焉知魂魄向何歸。


    [​IMG]

    LÃO ĐỒ NHI

    Ngã quốc tự phế Hán học hậu, cựu học giả nhất thời chi gian bất tri sở hướng. Ư thị sảo năng tả nhất thủ hảo tự giả đa tọa lộ bàng mại tự mưu sinh, thời nhân vị chi "ông đồ". Nhiên tắc, chân nho dĩ thử vi sỉ, thường miệt thị chi, túc kiến đương thời chi vị "ông đồ" giả giai vô phẩm hạnh chi lưu dã. Tái hậu lai, bản triều Thái Tổ hoàng đế lập quốc chi sơ, "ông đồ" nhật xu hi thiểu, thị cố Vũ công Đình Liên nãi tác "Ông đồ" thi dĩ thị kỳ hoài cổ nhĩ. Hậu nhân ngu si, bất tri kì xú mỹ, giai vị "Ông đồ" cứ tọa mại tự vi mỹ tục, thả cổ xuy chi. Đức Mạnh niên gian, "ông đồ" mạch nhiên thậm chúng, nhiên đa vi ti tiện xuẩn lậu giả. Vũ công "Ông đồ" thi bản vi Quốc âm thi, kim dịch vi Hán văn, hựu phụ hữu dẫn nhập dĩ tường "ông đồ" sự tích. (Tiểu chú : "Ông đồ" hoặc dịch vi "Lão tú tài", thử từ dụng bất thậm đáng. Cái "lão tú tài", Minh xưng Quốc Tử giám bạt tụy nhân tài giả).

    [Nước ta từ sau khi bỏ Hán học, những người theo lối cựu học nhất thời không biết phương hướng. Bấy giờ, nhiều người viết chữ hơi đẹp liền ra ngồi ngoài đường bán chữ mưu sinh, người đương thời gọi là "ông đồ". Song le, các bậc chân nho coi việc làm như vậy là sỉ nhục, thường miệt thị họ, đủ thấy bấy giờ "ông đồ" đều là bọn không có phẩm hạnh vậy. Sau đó, hồi đầu Thái Tổ hoàng đế của bản triều lập nước, "ông đồ" ngày một ít dần, bởi vậy ông Vũ Đình Liên mới viết bài thơ "Ông đồ" để tỏ cái ý hoài cổ của ông ta mà thôi. Người đời sau ngu si, không biết xấu tốt, đều coi việc "ông đồ" ngồi xổm bán chữ là thuần phong mỹ tục, rồi cổ xúy cho việc đó. Những năm Đức Mạnh, "ông đồ" đột nhiên xuất hiện rất nhiều, nhưng phần lớn là bọn ti tiện ngu xuẩn. Bài thơ "Ông đồ" của ông Vũ vốn là thơ Quốc âm, nay tôi dịch sang Hán văn, lại phụ chép thêm phần dẫn nhập để tỏ tường sự tích của "ông đồ" (Chú thích : Có người dịch "Ông đồ" là "Lão tú tài", từ này dùng không thích đáng. Chừng vì "lão tú tài" là từ nhà Minh gọi những người tài giỏi xuất chúng trong Quốc Tử giám vậy)]

    Xuân hú đào khai tuế vị trì,
    Thử thời vãng kiến lão đồ nhi.
    Lộ bàng bãi mặc phô hồng chỉ,
    Nhai thượng hành nhân tự chức ti.

    Trú túc quan khan đa cố khách,
    Liên tài tụng tán chuyển mê si.
    Chiêu hồn Trương thảo huy thần vận,
    Uyển hữu tường long vũ phượng kỳ.

    Niên niên tuế tuế nhân linh lạc,
    Tuế tuế niên niên khách tiệm hi.
    Xích chỉ tiêu hồn chu ảm sắc,
    Mặc hương sầu trệ cổ nghiên trì.

    Lão đồ nghiên tịch y nhiên tại,
    Đối diện hành nhân mạc giác tri.
    Chỉ thượng tiêu tiêu hoàng diệp lạc,
    Thiên biên nhật mộ vũ phi phi.

    Kim niên tương tự đào hoa cựu,
    Bất kiến lão đồ không tự bi.
    Vạn cổ trần gian lai vãng khách,
    Yên tri hồn phách hướng hà quy.


    【Vân-trai Trần-quang-Đức】​
     
  8. Uillean

    Uillean Banned

    車夫行
    隆冬時節遇老車夫有感

    冬夜陰風寒慾絕
    呼車一駕如淩雪
    車夫六十嵗老人
    狼藉不堪其衣巾
    問起公家何處在
    言非京人本西寨
    亦為衣食到長安
    於今生計實甚難
    其妻體弱疾添迫
    其子奔波西貢客
    相思恰似水流東
    遙觀雲月月朦朧
    此境可憐思慾泣
    下車付酬應多給
    老人甚喜謝連綿
    余心黯黯意茫然
    所謂君官皆父母
    赤子窮潦豈不透
    只為肥家輕庶民
    貪污黷物鄙無倫
    一談世事愁難住
    每念貧民淚如雨
    不知何擧是高明
    聊溺壺觴不願醒


    [​IMG]

    XA PHU HÀNH
    Long đông thì tiết ngộ lão xa phu hữu cảm

    Đông dạ âm phong hàn dục tuyệt
    Hô xa nhất giá như lăng tuyết
    Xa phu lục thập tuế lão nhân
    Lang tịch bất kham kỳ y cân
    Vấn khởi công gia hà xứ tại
    Ngôn phi Kinh nhân, bản Tây trại
    Diệc vi y thực đáo Tràng An
    Ư kim sinh kế thực thậm nan
    Kỳ thê thể nhược tật thiêm bách
    Kỳ tử bôn ba Tây Cống khách
    Tương tư kháp tự thủy lưu đông
    Diêu quan vân nguyệt, nguyệt mông lung
    Thử cảnh khả liên tư dục khấp
    Hạ xa phụ thù ưng đa cấp
    Lão nhân thậm hỉ tạ liên miên
    Dư tâm ảm ảm ý mang nhiên
    Sở vị quân quan giai phụ mẫu
    Xích tử cùng liêu khỉ bất thấu
    Chỉ vị phì gia, khinh thứ dân
    Tham ô độc vật bỉ vô luân
    Nhất đàm thế sự sầu nan trụ
    Mỗi niệm bần dân lụy như vũ
    Bất tri hà cử thị cao minh
    Liêu nịch hồ thương bất nguyện tinh

    BÀI HÀNH VỀ ÔNG XE ÔM
    Cảm ngộ khi gặp ông xe ôm già trong trời đông rét mướt

    Đêm đông gió máy lạnh muốn chết
    Gọi xe, một cỗ như băng tuyết
    Phu xe cụ già tuổi sáu mươi
    Áo mũ ôi thôi đến tả tơi
    Ướm hỏi nhà ông nơi nào nhỉ
    Rằng tôi miền Tây, lọ Kẻ Chợ
    Cũng vì cơm áo đến Tràng An
    Thời nay sinh kế thật khó khăn
    Vợ ông ốm yếu ngày một nặng
    Con ông bôn ba Sài Gòn khách
    Nhớ nhau như nước chảy về Đông
    Xa nhìn bóng nguyệt, nguyệt mông lung
    Tình cảnh đáng thương nghĩ muốn khóc
    Xuống xe, trả thêm tiền khó nhọc
    Ông già mừng rỡ cảm ơn hoài
    Lòng ta u uất khó giãi bày
    Đã là vua quan tức cha mẹ
    Con đỏ khốn cùng không biết nhẽ
    Chăm chăm vỗ béo, coi nhẹ dân
    Tham ô, bỉ lậu đến vô luân
    Chuyện đời hễ nhắc buồn thối ruột
    Dân nghèo cứ ngẫm lệ sùi sụt
    Chẳng biết làm gì mới cao minh
    Say trong chum chén khỏi cần tỉnh


    【Vân-trai Trần-quang-Đức】​
     
  9. Uillean

    Uillean Banned

    遭民防擋車索犯規費

    禮壞民多鄙,
    政昏主亦庸。
    儒人懷舊國,
    識者仰新風。
    怒嘯沖霄漢,
    愁吟遍昊穹。
    舉杯傾酒酹,
    磨劍待真龍。


    [​IMG]

    TAO DÂN PHÒNG ĐẢNG XA SÁCH PHẠM PHÍ

    Lễ hoại dân đa bỉ,
    Chính hôn chủ diệc dung.
    Nho nhân hoài cựu quốc,
    Thức giả vọng tân phong.
    Nộ khiếu xung tiêu hán,
    Sầu ngâm biến hạo khung.
    Cử bôi khuynh tửu lỗi,
    Ma kiếm đãi chân long.

    GẶP BỌN DÂN PHÒNG CHẶN XE VÒI TIỀN

    Lễ nghĩa hỏng nát, dân lắm kẻ bỉ ổi ti tiện,
    Chính sự hôn ám, quốc chủ cũng hèn kém.
    Nhà nho hoài niệm về đất nước cũ,
    Trí thức mong đợi ngọn gió mới.
    Tức giận, gào thét, vang vọng lên tiêu hán,
    Buồn rầu, ngâm ngợi, mênh mang khắp đất trời.
    Nhấc chén nghiêng rượu đổ lên thanh kiếm,
    Vừa mài vừa đợi đến khi chân long xuất hiện.


    【Vân-trai Trần-quang-Đức】​
     
  10. Uillean

    Uillean Banned

    TÂY SƠN HÀNH

    Thưa chư vị, tôi cũng đã từng nhiều năm ngụp lặn trong kho sách Hán Nôm, cũng bận tâm tra cứu các thư tịch cổ về các chuyện "nguyệt hoa hoa nguyệt" đã nhiều phen, song chưa bao giờ có được may mắn như Tam Uyên Trần Quang Đức ở Nhã Nam. Trưa hôm qua [2009], được Chuyết Chuyết Trần Trọng Dương phô rằng có cái này hay lắm, bèn đứng lại ở sảnh Hàn Lâm viện để truy vấn. Chuyết Chuyết kể câu chuyện - mà chư vị sẽ xem dưới đây. Tôi choáng quá !

    Lúc ấy, trước mặt không có thư tịch, nên Chuyết Chuyết phải dùng cả đôi tay và cả toàn thân để mô tả những điều mà chàng định tả. Tôi càng choáng hơn !

    Sáng nay, tại thư khố Hán Nôm viện, bọn tôi gồm : Tam Uyển Trần Quang Đức, Chuyết Chuyết Trần Trọng Dương, U Cốc khách Tô Lan cùng nhau mở ba văn bản chữ nho để đối chiếu và xác minh xem Tam Uyển có vì vui chuyện mà tự thêu thùa thêm chữ nào không. Quả thực là đúng như bài của Tam Uyển, không hề có sai nhầm gì. Kíp khi ấy, Kim Anh nữ sĩ cũng có mặt, bèn được bọn tôi mời vào làm chứng !

    Đêm tân hôn của hoàng đế Quang Trung 33 tuổi, còn Ngọc Hân công chúa vừa 16 tuổi. Trời đất ! Trai anh hùng gặp gái thuyền quyên !

    Vậy đã đủ chứng, mời chư vị thưởng thức áng văn chương "vô tiền khoáng hậu" này. Xin đa tạ Tam Uyển Trần Quang Đức đã ưng cho Nguyễn Xuân Diện-blog (Lâm Khang chủ nhân) đưa về hầu chư vị bốn phương. Xin đa tạ Chuyết Chuyết Trần Trọng Dương đã có bài dịch ra thơ ngay trong trưa nay để kíp hầu chư vị.


    [​IMG]

    Bữa trước trong lúc dư nhàn, mỗ có tìm đọc cuốn Tản Ông di cảo (散翁遺稿 mang ký hiệu A.2157) của danh sĩ thời Lê là Trần Danh Án. Đọc đến bài Tây Sơn hành (西山行) thì quả thật hãi hùng chi thậm. Bài thơ này còn được chép trong cuốn Thù thế danh thư 酬世名書 ký hiệu VHv.2239 và cuốn Danh nhân văn tập 名人文集 ký hiệu VHv.2432. Ông Trần Danh Án là bậc tôi trung nhà Lê, kiên quyết bất hợp tác với triều Tây Sơn, thủy chung coi Tây Sơn là giặc mọi, thậm chí tỏ thái độ thù hằn và phẫn uất khi vua Lê gả công chúa Ngọc Hân cho Quang Trung Nguyễn Huệ. Nay đọc Tây Sơn hành mới càng thấy rõ điều đó. Có điều, từ ý tứ đến ngôn từ trong bài thơ này đều hết sức dâm bôn xằng bậy, càng ngẫm càng thẹn cho kẻ mũ cao áo dài. Xét tự cổ chí kim, văn chương nước nhà chưa có áng dâm thi nào đặng so sánh được. Nay xin tạm phiên âm dịch nghĩa ra đây, rồi sau xin các bậc thiện Nôm chi quân tử cùng diễn ra thơ Quốc Âm vậy !

    時阮整引西山阮惠兵來京城,景興皇帝以玉欣公主下嫁阮惠,故有此作.
    海宇承平二百年,深宮春色鎖嬋娟,嫣紅錦褥人眼獨淺翠花裀蝶夢纏,不是神仙無對偶,可堪芳景忽流連

    紗窗寂寞梅酣雪,邃篽離披柳困煙,花事闌珊春已矣
    殘英落絮總堪憐,鼕鼕何處城邊鼓,羯塵漫塞長安路
    亟夏方旋振葉風,深春忽點催花雨,鬚眉無膽控危城
    釵扇將身抵驕虜,天王姊婦上公妃,不比尋常花巷主
    尊榮貴寵對天潢,奠聘奩儀優特數,雲水騶從翠綺羅
    風流儐相紛紳冑,扇夫轎子儘非常,都人見者呼為父
    人羡新郎如一口,妾見新郎墜雙手,衣裳熳爛語侏离
    骨相崚嶒皮皺古,頂上高堆張角巾,腿間不著韓信褲
    其中一物望巍然,直與四肢峙為五,靜似高僧兀坐忘
    動如弁子歌身舞,不言不笑不溫存,大吼一聲烈如虎
    千鈞飛蹲據酥胸,怒裂羅裙披雪股,此物誰知解刺人
    頡頏插入溫柔戶,嬌花枝上狂鶯揉,狂鶯不為嬌花護
    花膜重重裂繒聲,鉛爐片片飛煙縷,牙咬肉顫汗如油
    亂搗胡抽做不住,須臾裙帶落新紅,暗點春籌翻幾度
    妾身兩孔似連環,瞬息通成一大圈,捲襦點閱忽驚訝
    頏摩不值半文錢,黑暗既非前度白,縈紆又改舊時圓
    呼鬟拿甕尿一尿,尿水之聲如飛泉,飛泉瀲灧去不返
    陽風打落桃花片,桃花嬌怯不勝風,風斂花魂猶覺倦
    盈盈柳骨瘦三分,褶褶湘羅寬一半,底事雖然不殺人
    暮雨朝雲安熟爛,自從奇苦得奇歡,歡後卻忘舊苦艱
    不患漁翁揮棹澀,溶溶桃浪漲平灘,左掬右摸探花髓
    鶯不停梭蹀不攔,玉癢香搔失害羞,上摟下扭圓團團
    風情蕩漾花心急,恐放東君頃刻間,蠻人老實多高興
    不會輕挑只會鑽,浮世青雲如過客,一生幾度托春眠
    衾裯樂處無夷夏,痴徇空名誤玉顔,不見錦機脂粉隊
    西兵去後幾人還,誰將此為語姊妹,嫁郎及早嫁西山

    Thì Nguyễn Chỉnh dẫn Tây Sơn Nguyễn Huệ binh lai kinh thành,
    Cảnh Hưng hoàng đế dĩ Ngọc Hân công chúa hạ giá Nguyễn Huệ, cố hữu thử tác.

    Hải vũ thừa bình nhị bách niên, Thâm cung xuân sắc tỏa thuyền quyên
    Yên hồng cẩm nhục nhân nhãn độc, Thiển thúy hoa nhân điệp mộng triền
    Bất thị thần tiên vô đối ngẫu, Khả kham phương cảnh hốt lưu liên
    Sa song tịch mịch mai hàm tuyết, Thúy ngự ly phi liễu khốn yên
    Hoa sự lan san xuân dĩ hĩ, Tàn anh lạc nhứ tổng kham liên
    Đông đông hà xứ thành biên cổ, Yết trần mạn tắc Trường An lộ
    Cức hạ phương toàn chấn diệp phong, Thâm xuân hốt điểm thôi hoa vũ
    Tu my vô đảm khống nguy thành, Thoa phiến tương thân để kiêu lỗ
    Thiên vương tỉ phụ thượng công phi, Bất tỉ tầm thường hoa lộng chủ
    Tôn vinh quý sủng đối thiên hoàng, Điện sính liêm nghi ưu đặc số
    Vân thủy sô tùng thúy ỷ la, Phong lưu tấn tướng phân thân trụ
    Phiến phu kiệu tử tận phi thường, Đô nhân kiến giả hô vi phụ
    Nhân tiện tân lang như nhất khẩu, Thiếp kiến tân lãng trụy song thủ
    Y thường mạn lạn ngữ thù ly, Cốt tướng lăng tằng bì trứu cổ
    Đính thượng cao đôi Trương Giác cân, Thoái gian bất trước Hàn Tín khố
    Kỳ trung nhất vật vọng nguy nhiên, Trực dữ tứ chi trì vi ngũ
    Tĩnh tự cao tăng ngột tọa vong, Động như biền tử ca thân vũ
    Bất ngôn bất tiếu bất ôn tồn, Đại hống nhất thanh liệt như hổ
    Thiên quân phi tồn cứ tô hung, Nộ liệt la quần phi tuyết cổ
    Thử vật thùy tri giải thích nhân, Hiệt hàng sáp nhập ôn nhu hộ
    Kiều hoa chi thượng cuồng oanh nhu, Cuồng oanh bất vi kiều hoa hộ
    Hoa mạc trùng trùng liệt tăng thanh, Diên lô phiến phiến phi yên lữ
    Nha giảo nhục chiên hãn như du, Loạn đảo hồ trừu tố bất trụ
    Tu du quần đới lạc tân hồng, Ám điểm xuân trù phiên kỉ độ
    Thiếp thân lưỡng khổng tự liên hoàn, Thuấn tức thông thành nhất đại khuyên
    Quyển nhu điểm duyệt hốt kinh ngạc, Hàng ma bất trị bán văn tiền
    Hắc ám ký phi tiền độ bạch, Oanh vu hựu cải cựu thời viên
    Hô hoàn nã úng niệu nhất niệu, Niệu thủy chi thanh như phi tuyền
    Phi tuyền liễm diễm khứ bất phản, Dương phong đả lạc đào hoa phiến
    Đào hoa kiều khiếp bất thắng phong, Phong liễm hoa hồn do giác quyện
    Doanh doanh liễu cốt sấu tam phân, Triệp triệp tương la khoan nhất bán
    Để sự tuy nhiên bất sát nhân, Mộ vũ triều vân an thục lạn
    Tự tòng kì khổ đắc kì hoan, Hoan hậu khước vong cựu khổ gian
    Bất hoạn ngư ông huy điệu sáp, Dung dung đào lãng trướng bình than
    Tả cúc hữu mô thám hoa tủy, Oanh bất đình thoa điệp bất lan
    Ngọc dạng hương tao thất hại tu, Thượng lâu hạ nữu viên đoàn đoàn
    Phong tình đãng dạng hoa tâm cấp, Khủng phóng đông quân khoảnh khắc gian
    Man nhân lão thực đa cao hứng, Bất hội khinh thiểu chỉ hội toàn
    Phù thế thanh vân như quá khách, Nhất sinh kỉ độ thác xuân miên
    Khâm trù lạc xứ vô di hạ, Si tuẫn không danh ngộ ngọc nhan
    Bất kiến cẩm cơ chi phấn đội, Tây binh khứ hậu kỷ nhân hoàn
    Thùy tương thử vị ngữ tỉ muội, Giá lang cập tảo giá Tây Sơn.

    Bấy giờ Nguyễn Hữu Chỉnh dẫn quân Tây Sơn Nguyễn Huệ tới kinh thành,
    hoàng đế Cảnh Hưng gả công chúa Ngọc Hân cho Nguyễn Huệ, cho nên có bài thơ này.

    Bờ cõi thanh bình đã hai trăm năm
    Ở nơi thâm cung xuân sắc, người đẹp bị khóa chặt
    Cô đơn nằm trên nệm gấm hồng tươi
    Say giấc mộng bướm dưới lớp áo hoa biêng biếc
    Không phải là thần tiên không có người sánh đôi
    Mà cám cảnh thơ ngây bỗng vương lòng lưu luyến
    Song the hiu quạnh, bông mai đượm tuyết
    Vườn uyển sâu thẳm, liễu ám khói sương
    Mùa hoa đi qua, xuân cũng đã hết
    Cánh hoa tàn, tơ mành buông, thật là đáng thương
    Tùng tùng, đâu đó vang lên tiếng trống ven thành
    Lũ rợ Kiệt đến, bụi mù khắp Tràng An
    Chưa cuối hè mà đã có gió lay lá
    Đương xuân chín mà bỗng lác đác giọt mưa bứt hoa.
    Đấng mày râu không có gan giữ được cung thành
    Để bực quần thoa phải gán thân cho giặc mạnh
    Con gái Thiên vương phải làm phi cho Thượng Công
    Nào phải bậc chúa hoa tầm thường.
    Để tỏ lòng tôn vinh đối với hoàng tộc
    Sính lễ cùng nghi thức hết sức đặc biệt
    Ngựa xe như mây nước, tùy tòng mặc toàn gấm vóc
    Đám phù rể phong lưu, áo mũ xênh xang.
    Bọn phu quạt, phu khiêng kiệu đều lạ lùng
    Người kinh đô thấy đều gọi là "cha"
    Ai cũng hâm mộ chú rể
    Còn cô dâu trông thấy chàng rể thì buông đôi tay.
    Quần áo thì sặc sỡ diêm dúa, giọng nói thì trọ trẹ
    Dáng dấp ngang tàng, da dẻ nhăn nhúm
    Trên đầu chất cao cái khăn của Trương Giác
    Giữa chân không mặc cái quần của Hàn Tín
    Ở bên trong, một vật trông rất nguy nga
    Cùng với tứ chi, sừng sững thành năm ngọn
    Lúc tĩnh lặng, giống như cao tăng nhập tọa
    Lúc động đậy, tựa như võ biền vừa hát vừa múa
    Chẳng nói chẳng cười chẳng từ tốn
    Gầm lớn một tiếng, mãnh liệt như hổ
    Nghìn cân sà xuống, chồm hỗm chiếm bộ ngực như bơ
    Tức tối xé rách chiếc váy là đang che cặp đùi tựa tuyết
    Vật này ai cũng biết là có thể đâm người
    Ngúc ngoắc rồi chọc vào cánh cửa êm ấm
    Bông hoa kiều diễm trên cành bị oanh khùng giày vò
    Con oanh khùng không hề giữ gìn bông hoa kiều diễm
    Lớp lớp màng hoa, tiếng xé vải
    Mảnh mảnh lò chì bốc lên những ngọn khói
    Răng nghiến, xác thịt rung, mồ hôi như dầu
    Nện bừa, rút quấy, làm không dừng
    Phút chốc, giọt hồng trinh rớt trên dải váy
    Âm thầm mấy độ xuân qua
    Trên thân thiếp hai lỗ tựa vòng khâu
    Trong nháy mắt thông thống thành một hốc lớn
    Vén áo lót kiểm tra bỗng kinh ngạc
    Bị sờ bóp không đáng giá nửa xu
    Thâm tím, không còn màu trắng xưa kia
    Méo mó, khác rồi khối tròn thuở trước
    Gọi a hoàn bưng chậu nước đi tiểu một cái
    Tiếng nước tiểu như dòng thác tuôn
    Dòng thác sóng sánh một đi không trở lại
    Ngọn gió thổi rụng cánh hoa đào
    Hoa đào kiều diễm, khiếp sợ, không chịu nổi gió
    Gió ngớt, hồn hoa còn thấy mệt lả
    Vóc liễu gày đi ba phần
    Áo lụa gấp rộng một nửa
    Việc này tuy không đến nỗi chết người
    Nhưng cứ sớm mây chiều mưa sao lại không nát bét chứ
    Từ khi chịu cái khổ lạ lùng lại được cái sướng lạ lùng
    Sau khi sướng lại quên hết nỗi gian khổ ngày xưa
    Chẳng lo ông chài khua chèo bị rít
    Sóng đào bát ngát dâng ngập bờ cát phẳng
    Vốc bên trái, sờ bên phải, thăm dò nhị hoa
    Con oanh chẳng ngừng luồn, con bướm chẳng ngăn cản
    Ngọc ngứa, hương gãi, không còn thẹn thùng
    Trên ôm, dưới siết, cuộn lại tròn vo
    Cuộc phong tình tràn ngập, lòng hoa bướm háo hức
    Chỉ sợ rời "chúa hoa" trong khoảnh khắc.
    Kẻ man di thật thà, rất nhiều khi lên cơn hứng
    Chỉ biết đâm dùi, chứ không biết nhẹ nhàng ve vuốt
    Cảnh đời mây nổi, tựa như khách qua đường
    Cả đời được mấy lúc hưởng trọn giấc xuân
    Thú chăn gối không phân biệt người kinh người rợ
    Si ngây chuốc lấy danh hão, người ngọc lỡ lầm
    Không thấy đám phấn son ở Cẩm Cơ sao
    Sau khi quân Tây Sơn đi, có mấy thằng quay lại ?
    Ai nấy hãy đem việc này nói rõ với chị em :
    Lấy chồng thì cứ sớm lấy bọn Tây Sơn ấy.
     
    Chỉnh sửa cuối: 6/2/22
  11. Uillean

    Uillean Banned

    Chuyết Chuyết Trần Trọng Dương dịch :

    Cõi thanh bình hai trăm năm lẻ
    Chốn thâm cung khóa trẻ đương tơ
    Gấm tươi phô nét hững hờ
    Áo hoa biêng biếc, bơ thờ[1] giấc xuân

    Khách thần tiên chưa lần sánh mộng
    Lòng thơ ngây chợt động tơ vương
    Song mai tuyết đọng chán chường
    Vườn hoa thăm thẳm khói sương liễu bồ

    Hoa đã rụng xuân hồ cũng hết
    Xác còn buông mấy nét tơ sương
    Thoắt thôi trống động biên cương
    Bao nhiêu rợ mọi ngập đường Tràng An

    Buổi cuối mùa gió man lay lá
    Đương xuân hồng mưa rã nhị hoa
    Mày râu trốn hết đâu mà ?
    Để cho má phấn phải ra gán mình

    Thân công chúa thình lình thiếp giặc
    Thân ấy đâu phải bậc tầm thường
    Hoàng cung quốc sắc thiên hương
    Thì thôi sắm lễ tiện đường rước đi

    Xe như nước ngựa phi giăng gấm
    Phù rể trông cũng thậm xênh xang
    Lạ lùng tôi tớ khiêng sang
    Lê dân Kẻ Chợ bàng hoàng xuýt xoa

    Hâm mộ ngắm chàng ta rể quý
    Nàng Ngọc Hân gạt lệ xuôi tay
    Người đâu trọ trẹ thế này
    Da thời nhăn nhúm, dáng rày[2] ngông nghênh

    Khăn với áo xông xênh diêm dúa
    Giữa hai chân không khố lão Hàn
    Bên trong một vật hiên ngang
    Ngũ chi sừng sững như đang thượng tòa

    Khi lúc lắc tựa là nhảy múa
    Chẳng nói năng sấn sổ xông ra
    Cọp gầm hùng hổ chu choa
    Nghìn cân sà xuống một tòa thiên nhiên

    Xé toạc váy giở miền ngà ngọc
    Vật này ôi đã xọc thân hoa
    Xăm xoi ngúc ngoắc vào ra
    Oanh khùng khục tiếng, hoa dà dà son

    Ôi giày xéo hoa don vật vã
    Nhụy non tơ rách tã còn đâu
    Hơi hùm bốc khói trên đầu
    Thịt rung răng nghiến như dầu bôi thân
    Chọc bừa đâm quấy tần vần
    Giọt hồng cứ giỏ mấy lần nếp voan
    Âm thầm bấy, mầu xoan vuột mất
    Nhụy thuở nào e ấp xinh xinh
    Thoắt thôi hoang hoác thân[3] mình
    Nhìn xem xiêm áo thất kinh rụng rời

    Thân vàng ngọc đáng thời nửa cắc
    Màu trinh nguyên đã mất vẻ xưa
    Ngực non méo mó dật dờ
    Buồn cơn đổ xuống một bờ thác tuôn

    Thác đã tuôn cũng khôn níu lại
    Cánh hoa đào gió tãi nào vun
    E rằng gió giật chăng dừng
    Hồn hoa mệt bã vô chừng bấy hoa

    Thân liễu yếu ngót ba phần đủ
    Xiêm y thay, thít chửa vừa thân
    Mây mưa đã giãi phong trần
    Tuy chăng mất mạng, cũng dần nát tan

    Càng đau lạ lại càng sướng lạ
    Sướng này thôi cũng hả đau kia
    Chèo khua chẳng ngại gẫy chìa
    Sóng đào bát ngát dâng kìa bãi xa

    Đôi trái cấm xuýt xoa kia nọ
    Oanh chăng ngừng, bướm tỏ nguồn yêu
    Ngọc ngà ngứa ngáy hương phiêu
    Trên ôm dưới siết còn đâu thẹn thùng

    Cuộc phong tình bướm hoa háo hức
    Chẳng nỡ rời một lúc một giây
    Vũ phu hứng động dâng đầy
    Vuốt ve chẳng đoái, cuốc cầy quen chân

    Cảnh mây nổi một thân làm khách
    Khách qua đường chớ trách mộng xuân
    Gối chăn đâu cũng xoay vần
    Danh suông để hão, trong ngần vấy nhơ

    Đám phấn son Cẩm Cơ chửa đủ
    Gã Tây Sơn liệu có quay về
    Việc này nói tỏ cho nghe :
    Lấy chồng cứ lấy chẳng nề quân Tây !


    [1] Bơ thờ (từ cổ) : uể oải, lười.
    [2] Rày : nay
    [3] Theo nguyên bản nên dịch là "cửa", nhưng nay đổi chữ cho nó đỡ dữ.


    ❀​

    Trần Danh Án (陳名案, 1755 - 1794), tự Liễu Am (了庵), hiệu Tản Ông (散翁), người xã Bảo Triện huyện Gia Định - nay là thôn Bảo Triện, xã Nhân Thắng, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh. Cháu Trần Phụ Dực, con Trần Danh Lâm.

    Thi Hương đỗ Giải Nguyên. Thi Hội đỗ Đệ Nhị giáp Tiến Sĩ Xuất Thân (Hoàng giáp) khoa Đinh Mùi niên hiệu Chiêu Thống thứ nhất (1787) đời Lê Mẫn Đế.

    Làm quan đời Lê Chiêu Thống đến chức Viên Ngoại Lang, hành Chiếu Khám. Khi Lê Chiêu Thống chạy lên vùng Bắc Giang, ông đang giữ chức Nội Hàn, đi theo làm tùy tùng. Chiêu Thống chạy sang nhà Thanh, ông ở lại quê nhà cùng Trần Quang Chân, Dương Đình Tuấn dấy binh chống triều Tây Sơn. Khi nghe tin Chiêu Thống chết ở Trung Quốc, ông gào khóc thương tiếc rồi mất.

    Nguồn : Các nhà khoa bảng Việt Nam 1075-1919, trang 645. Ngô Đức Thọ chủ biên, NXB Văn Học, Hà Nội, 2006.
     
Moderators: Ban Tang Du Tử

Chia sẻ trang này