12. TVTPM-keodau(xong)-Google Docs

25/12/15
12. TVTPM-keodau(xong)-Google Docs
  • Link PDF

    Link Google Docs

    Link Word Online

    Thưa ngầi bá tước, khi người ta xấc láo thì người ta cũng phải can đảm. Nhưng tôi cảm thấy điều kiện đó quá khắc nghiệt đối với ngài, ngài thích bỏ tiền ra để người khác can đảm thay cho ngài hơn.
    Bá tước lại thấy nhục, nên quát bảo Fabrixơ rằng ông ta đã từng tập kiếm khá lâu ở phòng kiếm thuật của thầy kiếm trứ danh Batixtin, và để xem ông trừng phạt sự hỗn láo của anh ta cho coi. Thế là uất khí của bá tước cuối cùng đã trờ lại, cho nên ông đánh khá kiên quyết, tuy nhiên ông cũng không ngăn được Fabrixơ đánh một miếng tài tình vào ngực, khiến ông phải nằm chữa mất mấy tháng. Khi Luyđôvíc bước đầu cứu chứa vết thương, anh rỉ vào tai người bị nạn:

    • Nếu ông tố giác cuộc đấu danh dự nầy với cảnh sát thì tôi sẽ cho đâm chết ông ngay trên giưdng.
    Fabrixơ trốn vào thành phố Flôrăngxơ; vì anh giấu mật ở Bôlônhơ, cho nên đến Flôrăngxơ mới nhận được tất cả những thư trách móc của nữ công tước; bà không tha thứ việc anh đã đến dự nhạc hội của bà mà lại không tìm cách vào thăm hổi bà. Fabrixơ rất thú vói những bức thư của bá tước Môxca; từ các thư đó toát ra một thân tình trung hậu và nhứng tình cảm cao thượng nhất. Anh đoán bá tước đã gửi thư cho anh đến Bôlônhơ để tránh những nghi ngờ về anh liên quan đến vụ đấu danh dự. Cảnh sát tỏ ra công bằng một cách mẫu mực; nó ghi nhận là hai người xứ ngoài; mà chỉ có một tức là người bị thương - được rõ tên tuổi (bá tước M.) đã đấu gươm vói nhau trưóc mặt hơn ba mươi nông dân; trong số nhân chửng đó, đến đoạn cuối cuộc đấu lại có thêm cha xứ ở xã, ông ta cố gắng can họ nhưng vô hiệu. Vì cái tên Jôzép Bôxi không bị khai ra, cho nên chưa đầy hai tháng sau, Fabrixơ đã dám trở về Bôlônhơ tin tưởng hơn bao giò hết là số kiếp của anh đả định rằng anh sẽ không bao giò được biết phần cao thượng làm thích thú được giải thích dài dòng cho nữ công tước; anh rất chán cái cảnh sống lẻ loi của anh và hết sức muốn tìm thấy lại những tối thú vị anh từng sống bên cạnh bá tưóc và cô anh. Từ lúc xa họ, anh không tìm thấy những thú vui êm đềm của nhừng quan hệ tốt. Anh viết cho công tước phu nhân.

    "Cháu quá chán với cái thứ tình yêu mà cháu muốn tự tạo cho mình và quá chán ả Fôxta, chán đến nỗi giá bây giờ nàng có còn thấy ưa cháu nữa, thì cháu củng không đi hai mươi dặm đường để đến đòi ả thực hiện lời hứa hẹn. Bởi vậy cô đừng lo như cô ngỏ ý, đừng lo cháu lặn lội đến Pari, nơi cháu biết là cô ả đang bắt đầu hát với sự hoan nghênh nhiệt liệt của công chúng. Cháu có thề đi bao nhiêu dặm cũng được để cùng thức một buổi tối với cô và ông bá tước rất tốt với bạn hữu đó". Bởi nhừng tiếng hò hét liên miên chính phủ cộng hòa kia ngăn trở chúng ta hưởng thụ chế độ vương quyền tốt đẹp nhất này.

    (Tu viện thành Pácmơ chương 23) Chương thứ.mưài bốn

    Trong khi Fabrixơ đi săn bắt ái tình à một làng lân cận thảnh Pácmơ, thì quan chánh án Rátxi không biết anh ỏ gần mình đến thế, vẫn xử trí vụ can phạm của anh như đổi với một ngưòi thuộc phái tự do; ông vò như không tìm thấy những nhân chứng giải tội, hay nói đúng, ông dọa dẫm họ. Công việc được tiến hành một cách thông thái trong gần một năm. Cuối cùng, độ hai tháng sau khi Fabrixơ trở lại Bôlônhơ lần cuối, một hôm thứ sáu, nữ hầu tước Ravécxi say sưa hoan hý tuyên bố giữa phòng khách của mình là bản tuyên án xử thằng nhóc Đen Đônggô, vừa quyết nghị một gid trước đấy, sẽ được trình lên cho hoàng thân ký và phê chuẩn trong ngày hôm sau. Mấy phút sau, nữ công tưốc đã được nghe thuật lại những lời đó của nữ đối thủ.

    "Rõ bọn thủ hạ của bá tước là đồ ăn hại! Phu nhân tự nhủ. Lúc sáng nay ông ấy còn tin rằng bản án chưa thể hoàn thành trong tám ngày tái. Có lẽ ông ấy củng thích đấy chú phụ tá giám mục trẻ trung của ta đi cho xa Pốcmơ hay chăng? Rồi bà nói tiếp, giọng như hát: Nhưng chúng ta rồi sẽ thấy cậu bé trở lại và một ngày kia sẽ là đức tổng giám mục cùa chúng ta". Bà rung chuông gọi người hầu phòng, bảo:

    - Anh hãy tập hợp tất cả bọn tôi tớ tại phòng chd, kể cả lũ bếp. Còn anh thì đến quan trấn thủ xin giấy phép cần thiết

    để lấy bốn con ngựa trạm và trong vòng nửa tiếng đồng hồ, phải thắng xong lũ ngựa đó vào cỗ xe bốn bánh của tôi.

    Tất cà phụ nữ trong nhà bận soạn sửa hòm xiểng, nữ công tước mặc vội một bộ quần áo đi đường. Bà thông tin cho bá tước biết về tất cả công việc này. Bà lấy làm thích thú được trêu trọc bá tước chút ít.

    Khi bọn ngưdi nhà tập họp đông đủ, bà nói:

    - Các bạn ạ, tôi được tin người cháu tội nghiệp của tôi sắp bị xử vắng mặt vì đã to gan dám chống lại một tên cuồng bạo để bảo vệ tính mạng: tên Gileti đó muốn giết nó. Ai trong các bạn cũng dã biết tính Fabrixơ hiền dịu như thế nào. Cảm phẫn vì sự lăng mạ không thể chịu được này, tôi lánh đi Flôrăngxơ đây. Tôi để lại biếu các bạn mỗi người mười lăm tiền công mướn. Các bạn có khi nào khổ cực quá thì cứ viết thư cho tôi, hễ tôi còn một đồng vàng cỏn con nào thì các bạn cũng có phan chút ít trong đó.

    Công tước phu nhân nghĩ sao nói vậy, và đến những câu cuối thì bọn người nhà sụt sùi. Đôi mát phu nhân cũng rớm lệ; bà nói tiếp, giọng xúc động: "Hãy cầu nguyện Chúa cho tôi và cho ông lốn Fabrixơ Đen Đônggố, đệ nhất trợ tá giám mục địa phận ta, cái người ngày mai sẽ bị xử khổ dịch chiến thuyền, hoặc... bị xử tử, điều sau này còn có phần do ngu ngốc hơn".

    Bọn người nhà càng khóc dữ và dần dần tiếng than khóc biến thành gần như những tiếng la hét của người nổi loạn. Nứ công tước lên xe bảo đánh đến cung điện quận vương. Mặc dù không phải giờ bệ kiến, bà cứng bảo tướng Fôngtana xin cho được tiếp, Fôngtana là trợ tá võ phòng đang phiên trực ban. Bầ khồng mặc đại phục triều kiến, khiến tướng trợ tá kinh hoàng. Còn hoàng thân thì chẳng lấy làm ngạc nhiên, càng không bực bội về việc xin bệ kiến ấy. "Chúng ta sẽ thấy những giọt lệ tuôn ra từ dôi mất đẹp, ngài vừa xoa tay vừa nói vậy. Nàng đến xin ân xá đây. Cuối cùng rồi con ngưòi đẹp kiêu hãnh ấy cũng phải chịu lép với mình chứ! Nàng cũng thật quá quắt với cái dáng ung dung tự tại của nàng! Cặp mắt linh hoạt kia lúc nào cũng như nói với ta, mỗi khi có một diều bất như ý nhỏ nhặt: "Naplơ hoặc Milăng tuồng như là những nơi trú ngụ lý thú hơn cái thành phố Pácmơ nhò của ngải nhiều. Cũng đúng là ta không được trị vì trên Naplơ hoặc Milảng. Dù sao thì cuối cùng cái bà lớn ấy củng phải đến cầu khấn ta về một điều hoàn toản thuộc quyền ta, mà bà thiết tha nôn nóng muốn cẩu được. Bao giờ ta cũng nghĩ rằng cái anh cháu ấy mà đến ở đây thì thế nào cũng có ngầy bắt bà phải quy lụy ta".

    Trong khi hoàng thân mìm cười với những ý nghĩ đó và lao vào những dự đoán thú vị thì ngài đi đi lại lại trong phòng, còn ờ ngoài cửa, tướng Fôngtana vẫn đứng chờ, người cứng đờ như tên lính đang bồng súng. Thấy đôi mắt sáng rõ của hoàng thân vầ sực nhớ bộ quần áo đi đưòng của nữ công tưóc, ông ngổ vương quyền đả sụp đổ. Sự kinh hoàng của óng không còn giói hạn khi nghe hoàng thân truyền:

    - Tướng quân hãy thưa với cõng tưốc phu nhân vui lòng chờ mười lăm phút.

    Tướng trợ tá xoay người nửa vòng như một anh lính diễu binh. Hoàng thân lại mỉm cười, nghĩ thầm "Anh chàng Fông- tana không quen thấy bà công tưỏc kiêu hãnh kia phải chd đợi; khí nói vdì bà ta về cái mười lăm phút chờ đợi này, bộ mặt kinh ngạc cùa anh chàng sẽ dọn đường cho nước mắt thương cảm tuôn rơi ở gian phòng này". Mười lăm phút chò đợi này là những phút thần tiên đối vói hoàng thân; những bước dí lại của ngài đều đặn, vững chái, ngài ngự trị. "Vấn đề là ỏ chỗ không nói những cái gì không phải nơi phải lúc;

    dù tình cảm của ta đối với nữ công tước như thế nào, thì cũng không được quên dó là một trong nhứng phụ nừ có danh vị cao nhất d triều đình ta. Khi Lu-i XIV không bằng lòng về các công chúa con người, người ăn nói với họ thế nào nhì?" Nói thế xong, đôi mắt ngâi dừng lại trên chân dung của vị vua vĩ đại. Buồn cười là hoàng thân không hề nghĩ xem có nên ân xá cho Fabrixơ không và nếu ân xá thì ân xá theo cách nào. Cuối cùng, hai mươi phút sau, tướng Fôngtana trung thành lại đến đứng trước cửa nhưng không nói gì. "Công tước Xăngxêvêrina phu nhân có thể vào được”, hoàng thân nói to với dáng điệu người diễn kịch. Ngài lại tự nhủ: "Nước mắt sắp tuôn đây!" và như chuẩn bị đón cảnh ấy, ngài rút khán tay.

    Chưa bao giờ nữ công tưóc nhanh nhẹn và xinh tươi đến thế; trông bà không đến hăm lăm tuổi. Bước chân phu nhân thoăn thoắt lướt nhẹ trên thảm, viên trợ tố tội nghiệp trông thấy phát hoảng. Bà nói, giọng nhỏ nhẹ thanh thoát:

    • Tôi có lỗi không biết bao nhiêu, dám mong Điện hạ tha thứ; tôi mạo muội đến xin yết kiến Người với y phục không được đàng hoàng, tuy nhiên, đã quen được Điện hạ cao minh bao dung, tôi dám vọng tưởng Ngưdi ban ân cho tôi lần này nữa.
    Phu nhân nói khá chậm rãi để còn hường cái thú quan sát vẻ mặt hoàng thàn. vẻ mặt ấy trông thật ngoạn mục bởi nỗi kinh ngạc sâu sắc hiện lên trên đó, lại còn bời cái tư thế oai vệ còn sót lại ờ cái đầu và đôi tay. Hoầng thân đứng ngây người như bị sét đánh. Giọng chát chúa và bối rối, chốc chốc ngài kêu lí nhí: “Không sao! Không sao!" Sau lời tạ tội, nữ công tước đứng im một lát, như cung kính để cho hoàng thân có thì giờ trả lời. Sau đó bà nói tiếp:

    • Tôi hy vọng Điện hạ chiếu cố thứ lỗi cho tôi về bộ y phục khiếm lễ này.
    Tuy miệng nói vậy, đôi mắt cười cợt của nàng sáng rực lên khiến hoàng thân đã không dám nhìn vào mà còn phải ngước mắt lên trần nhà; ở ngài, đó là dấu hiệu cùa sự cực kỳ bối rối.

    • Không sao! Không sao! Ngài lặp lại. Rồi may quá, ngài tìm ra được một câu để nói: "Công tước phu nhần hãy ngồi xuống đã!" Ngài tự tay đẩy tỏi một chiếc ghế bành, dáng điệu củng khá duyên dáng, nữ công tước không thà ơ với cử chỉ lịch sự đó. Nàng khiến nhãn lực cùa mình dịu đi.

    • Không sao! Không sao! Hoàng thân lặp lại và loay hoay trên ghế bành, tuồng như không tìm thấy một cách ngồi vững chãi.

    • Tôi sắp lợi dụng cảnh đêm mát trời để đi đường, nữ công tước nói tiếp. Vì tôi có thể vắng mặt lâu lâu, cho nên tôi không muốn đi ra khỏi giang sơn của Điện hạ mà không đến cảm ơn người về nhứng ân huệ mà Ngưòi đã hạ cố ban cho tồi.
    Bà công tưốc nói đến đó, hoàng thân mới hiểu. Ngài táí mặt; con người đó lấy làm đau khổ nhất trần đời khi thấy mình dự kiến cái gì mà cái đó không đến. Rồi ông lấy vẻ cao dạo xứng đáng với chân dung vua Lu-i xrv treo ớ trưốc mặt. "Thế mới phải chứ! Nữ công tước nghĩ thầm: ông ấy quả lầ một ngưòi đàn ông".

    • Vậy lý do của việc bỏ đí đột ngột này là gì? Hoàng thân hỏi, giọng khá kiên định.

    • Tôi có dự định này từ lâu, công tước phu nhân đáp, vâ sự thóa mạ gần dây đối với đức cha Đen Đônggô khiến tôi phải ra đi sớm hơn: Ngày mai người ta sẽ xử đức cha vào tội tử hình hoặc khổ dịch chiến thuyền.

    • Phư nhân đến thành phố nào thế? Có lẽ là Naplơ. Bà đứng lên và nói tiếp: Tôi chỉ còn có việc bái biệt Điện hạ cao minh và tha thiết cảm ơn Điện hạ về những ân huệ xưa kia của Ngưòi.
    Đến lượt nữ công tước cũng có giọng điệu kiên quyết đến nỗi hoàng thân thấy rằng chỉ vài phút nữa thôi là tất cả đều định đoạt. Việc công tước phu- nhân ra đi mà bùng ra ngoài thì không còn cách nào dàn xếp nứa; nàng đâu phải là một người đàn bà quen thay đổi ý định. Hoàng thân chạy theo nàng.

    • Nhưng thưa công tưốc phu nhân - hoàng thân vừa nói vừa nắm tay nàng - phu nhân thừa biết rằng tôi luôn yêu mến phu nhân và niềm quyến luyến ấy có thể mang một tên khác hay không chỉ tùy ỏ phu nhân. Một vụ giết người đã xảy ra, điều đó không chối cãi được, tôi đã giao cho mấy quan tòa cồng minh nhất tra xét vụ án...
    Nghe đến đây, nứ công tước đứng thẳng ngưòi lên; vè kính cẩn, cả đến dáng lịch sự biến đi trong chớp mắt; ngưòi phụ nữ bị xúc phạm hiện ra rõ rệt, một người phụ nđ bị xúc phạm đối đáp với một kè mà mình biết là dối trá. Người phụ nữ đó bộc lộ lòng căm giận cháy bỏng, cà lòng khinh bỉ nữa với những câu dằn từng tiếng.

    • Tôi ròi bỏ vĩnh viễn đất nước Điện hạ để không bao giờ nghe nhắc đến tên chánh án Rátxi và những dứa sát nhân bi ổi đắ xử tử cháu tôi và bao nhiêu người khác. Giờ phút cuối cùng tôi được sống bên cạnh một bậc quân vương nhã nhặn và hóm hỉnh khi người không bị lừa dối. Nếu Điện hạ không muốn cho giồ phút đó dây vị đắng cay, thì tôi kính cẩn xin Điện hạ chớ nhắc đến những tên quan tòa bỉ ối bán lương tâm lấy một nghìn êqui hoặc một huân chương.
    Giọng cứng cỏi, nhất là chân thực của phu nhân khiến hoàng thân giật mình; một thoáng, ngài sợ phẩm giá mình bị xúc phạm vì một lời tố giác trực diện hơn thế, nhưng nói chung càm giác cuối cùng của ngài là một sự thú vị; ngài khâm phục nữ cóng tước. Toàn bộ con ngưòi bà đạt đến một vẻ đẹp tuyệt vời. "Tròi ơi! Sao nàng đẹp thế chứ!" Hoàng thân thẩm nghĩ. Cúng phải bỏ lỗi cho một ngưdi đàn bà vô song như thế và kiểu này thì dễ không có người thứ hai trên đất nước Ý ta... Ù! Khéo xử sự một chút thi cũng có khà năng một ngày kia, con người ấy trở thành nhân tình của ta. Từ một trang quốc sắc thế này đến mụ hầu tước btipbê Banbi, quăng cách hãy còn xa quá, thế mà con mụ ấy mỗi năm còn ăn cắp ít ra là ba mươi vạn frăng cùa nhửng con dân tội nghiệp của ta nữa chứ! Nhưng ta có nghe rõ nàng nói gì không đả? Hoàng thân chợt nghĩ, nàng nói: xử tử cháu tôi và bao nhiêu người khác! Nghĩ đến đấy, hoàng thân chỉ còn có giận mà thôi. Sau một phút im lặng, ngài nói với vẻ kiêu kỳ tương xứng với địa vị chi tôn:

    • Nầo, phải làm gì dể cho bà lớn đừng đi?

    • Một việc mà Điện hạ không làm được, nữ công tước đáp vói giọng mia mai chua chát nhất và sự khinh bỉ chẳng chút nào che đậy.
    Hoàng thân tức điên người, nhưng nhờ có thói quen nghề nghiệp của một ông vua chuyên ché, ngài tự chặn được thiền hướng ban đầu. Ngải tự nhủ: "Phải chiếm cho được con đàn bà này; ta có bổn phận như vậy đối với ta, rồi sau đó phải làm cho ả chết vì bị khinh bỉ... Néu ả đi ra khỏi buồng này thì không bao giờ ta gặp lại ả".

    Nhưng ngài đang giận bừng bừng và căm thù dữ dội thì tìm đâu cho ra một lời vừa thỏa dạ mình, vừa giứ cho nữ công tưóc đừng TỜi bỏ ngay triều đình.ngài? Ngài nghĩ rằng đối với một cừ động thì người ta không thể nhại, cũng không thể chế giễu, cho nên ngài đến đứng chặn giữa nữ công tước và của buồng. Giây lát sau, ngài nghe có tiếng gõ nhẹ ờ cửa, ngài quát mắng cực kỳ lốn tiếng:

    • Tên vô duyên nào mang cái mật đần đến quấy ta thế?
    Tướng Fôngtana tội nghiệp ló cái mặt tái ngắt và hoàn toàn đờ đẫn ra, nói thều thào như người hấp hối:

    • Quan lớn bá tước Môxca xin được tiếp kiến.

    • Mời ông ấy vào! Hoảng thân hét. Trong khi bá tước nghiêng mình chào thì ngài nói:

    • Đây này, bà lớn công tưởc Xăngxêvêrina đây bảo là bà sẽ rời bò Pácmđ ngay để đến cư trú ở Naplơ, ngoài ra bà còn nói với tôi những điều ngạo mạn.

    • Thế à! Bá tước Môxca xanh mặt kêu.

    • Sao? Òng không biết cái dự định bỏ đi đó sao?

    • Chẳng biết tí gì. Tôi cáo từ phu nhân lúc sáu gid, lúc ấy bà vui vẻ thoải mái.
    Đối vối hoàng thân, câu ấy có một sức tác động khó tường tượng. Trước tiên ngài nhìn Môxca, mặt bá tước càng lâu càng tái đi chứng tỏ ông nói thật và không hề đồng mưu trong hảnh động bột khỏi của nứ công tước. Ngài nghĩ thầm: "Đã vậy thì ta mất hẳn ả rồi; mất lạc thú, mất trà thù, tất cả đều bay mất một lúc! Đến Naplơ, ả sẽ cùng vối thằng cháu ả làm thơ châm biếm cơn giận lớn của một ông vua nhỏ đất Pácmỡ". Ngài nhìn nữ công tước: sự khinh bỉ dữ dội nhất cùng với sự phẫn nộ xâu xé lòng nàng; mắt nàng lúc ấy nhìn về phía bá tước, vành môi thanh tú trên cái miệng đến xinh diễn đạt nỗi khinh thị chua chát nhất. Cả cái gương mật ấy nóị: "Đồ nịnh bợ mạt kiếp!". Quan sát nữ công tưdc xong, hoầng thân nghĩ bụng: "Đã vậy thì ta không còn cách gì gọi ả trở về nữa. Mà ngay lúc này đây, nếu ả bưôc ra khỏi buồng này thì ta mất đứt ả rồi đó. Có tròi biết ả sẽ nói gì ở Naplơ về bọn quan tòa của ta!... Với khiếu thông minh và sức thuyết phục thần kỳ mà tròi ban cho à, à sẽ khiến cho mọi người tin. Vì ả, ta sẽ mang tiếng là một bạo chúa lố bịch đang đêm choàng dậy để dòm dưới gầm giường...".

    Thế rồi vận động một cách khéo léo và như để đi bách bộ cho dịu nỗi xao xuyến, hoầng thân lại đến đứng trước cửa; bá tước ở bên phải ngài, cách ba bưóc, mặt tái, dáng phờ phạc, ngưòi run rẩy đến nỗi phái tựa vảo lưng chiếc ghế bành mà nữ công tước ngồi lúc đầu - ghế ấy trong một cơn giận dữ, hoàng thân đã đẩy ra xa. Bá tước vẫn lả người si tình, ông tự nhủ: "Nếu nữ công tước ra đi, ta sẽ đi theo, nhung nàng có chịu để cho ta theo không chứ? vấn đề ở đấy".

    Nữ công tước đứng bên trái hoầng thân, hai tay khoanh lại áp chặt lên ngực và nhìn ngồi với vẻ ngạo mạn đáng kính phục; da phu nhân tái xanh tái nhợt, chứ không còn nhứng mầu sắc tươi tắn đượm gương mặt tuyệt vòi ấy trưdc đây. Trái với hai nhân vật kia, mặt hoàng thân đỏ gay, dáng người bồn chồn; bàn tay trái ngài vô tình mân mê cái huân chương đeo ở dây băng nhất đẳng mang choàng dưói áo lễ; tay phải ngái xoa cằm.

    • Làm sao đây? Ngồi hòi bá tước, chẳng qua vì thói quen việc gì cũng hỏi ông, chứ không phải có ý định hỏi.

    • Quả tôi cũng không biết nên làm thé nào, thưa Điện hạ, bá tước đáp thều thào như một người đang trút hơi thở cuối cùng. Khó khăn lắm ông mới phát âm được những tiếng ấy. Giọng nói thiểu náo của bá tước đem lại cho hoàng thân niềm an ủi đầu tiên đối vối lòng tự ái của ngài bị tổn thương trong buổi tiếp kiến; nhờ có niềm vui nhỏ đó, ngài tìm ra được một câu thích hợp với phẩm giá của ngài:

    • Thế thì giữa ba chúng ta, tôi lả ngưòi biết điều hơn cả. Tồi vui lòng gác bỏ hoàn toàn danh vị xâ hội của tôi. Tôi sẽ nói như một người bạn - ngài nói thêm với một nụ cười kẻ cả khéo học ở cái thời đại Lu-i XIV hoàng kim - nhữ một người hạn nói chuyện với những’người bạn. Thưa công tưóc phu nhân, phải làm thế nào để phu nhân xóa bỏ quyết định trái khoáy cùa phu nhân?

    • Chính tôi cũng không biết thế nào, nữ công tưóc nói và thỏ dài; thực tình tôi không biết làm thế nào bởi vì tôi đã kinh tởm Pácmơ quá sức.
    Lời nói của phu nhân không có ẩn ý chế nhạo, người ta cảm thấy bà hoàn toàn trung thực. Bá tước quay phắt lại phía bà, con người triều thần ở ông cảm thấy uất ức vì câu nói đó; rồi ông nhìn quận vương với đôi mắt cầu khẩn. Rất đảng hoàng và bình tĩnh, hoàng thân yên lặng một phút, rồi nói với bá tước.

    • Tôi thấy bà bạn quí của ông nóng giận tột bậc; dễ hiểu thôi, bà say anh cháu bồ mà! Rồi quay về phía nữ công tước, với đôi mắt hết sức chiều chuộng đồng thời vái dáng điệu của một người hát tuồng, ông nói tiếp: Phải ỉàm thế nào cho vui đôi mắt người đẹp?
    Nữ công tước đã có thòi giờ suy nghĩ: giọng kiên quyết và chậm rãi, bà đáp, như đọc một tối hậu thư:

    • Điện hạ viết cho tôi một lá thư ân tình, Người quen viết rất hay nhứng thư dó; trong thư, Người nói vì không tin là Fabrixơ Đen Đônggô, trợ tá thứ nhất ỏ tòa tổng giám mục, có phạm tội, Người sẽ không ký bản án khi người ta trình ký vầ vụ án bất công này sẽ không có hiệu lực về sau.

    • Thế nào, bất công à! Hoàng thân đỏ mày đò mặt kêu lên vả lại nổi giận.

    • Chưa hết! Nữ công tước đáp với một vẻ kiêu kỳ rất La Mâ, ngay tối nay - bà nói tiếp và nhìn đồng hồ - bây giờ đã mười một giờ mưdi lăm rồi đấy, ngay tối nay. Điện hạ sẽ cho người đến báo với nữ hầu tước Ravécxì là Người khuyên bà về nông thôn nghỉ giải lao sau những mệt nhọc gây ra bời một vụ án mà bà ta có nói đến ờ phòng khách bà lúc vào tối.Quận vưcttig đi lại trong phòng như một người cuồng nộ.

    • Có ai thấy một phụ nữ như thế không? ... Ngài kêu lên, Người ta chẳng kính nể tôi.
    Nứ công tước đáp hết sức dịu dàng:

    • Suốt đời thần thiếp bao giò thoáng có ý thiếu tôn kính đối vói Điện hạ cao minh. Chẳng phải Điện hạ đả hết sức nhún mình nói rằng Người nói chuyện như một người bạn với những người bạn đó hay sao? Với lại thần thiếp cũng chẳng muốn ỏ lại Pácmơ chút nào, nữ công tước nói tiếp và nhìn bá tước vởi đồi mát vô cùng khinh bỉ.
    Cho tới đây, hoàng thân vẫn hết sức phân vân, mặc dù những lời nóí đó có vè báo trước một sự cam kết; cái nhìn của nữ công tước buộc ngài quyêt định: ngài thường chẳng kể gì đến lòi lẽ.

    Họ còn trao đổi vỏi nhau vài câu nữa. Nhưng rồi cuối cùng, hoàng thân ra lệnh cho bá tước viết mảnh giấy ân tình mả nữ công tước cầu xin. Bá tưỏc không viết câu: "Vụ ổn bất công này sẽ không có hiệu ỉực về sau. Ông thầm nghĩ miễn hoàng thân hứa hẹn không ký bin án người ta trình ký là đủ. Khi ký vào thư hoàng thân nhìn ông, thầm cảm ơn.

    Bá tưốc phạm sai lầm to: hoàng thân đang mệt mỏi, chắc ông có viết gì ngầi cũng ký tất. Ngài tin rằng ngài đang rút khỏi sân khấu một cách đẹp đẽ và dưới mất ngài, trong toàn bộ vụ này, ngài chỉ thấy một câu chỉ đạo: "Nếu nữ công tước ra đi thì không quá tám hôm sau, ta sẽ thấy triều ta chán ngắt". Bá tước để ý thấy hoàng thân chữa ngày lại, đề ngày hôm sau. Ông nhìn đồng hồ; kim sắp chỉ mưòi hai giờ khuya. Quan thủ tướng chỉ nhìn thấy cái ý rờm của nhầ vua muốn tỏ ra mẫu mực trong giờ khác và đúng đắn trong sự vụ chính quyền ỏ việc chửa ngày trên bức thư. về việc phát lưu mụ hầu tước Ravécxi, hoàng thân không tò chút gì băn khoăn; ngài có cái thích thú đặc biệt là phát lưu người ta. Ngài hé cửa gọi to:

    • Tướng quân Fôngtana!
    Tướng Fôngtana hiện ra với bộ mặt hết aức kinh dị và tò mò, đến nỗi nữ công tưốc vầ bá tước đưa mất nhìn nhau thích thú; cái nhìn đó hòa giãi hai người.

    • Tướng quân Fôngtana, hoầng thần nói, tưống quần hãy lấy xe tôi, xe đợi dưới hàng trụ trước hoàng cung, tướng quân đến dinh nữ hầu tước Ravécxi, cho người lên báo cho bà ta tiếp; nếu bà ta đã đi ngủ thì tướng quân bảo do tôi sai phái đến, và khi lên phòng bà ấy rồi thì tướng quân phải nói nhất nhất đúng những lời này chứ khổng phải nhứng lời khác: "Thưa hầu tưốc phu nhân, đức Điện hạ cao minh mài phu nhân đến mai, trước tám giờ sáng, hãy đến lâu đài Venlêja của phu nhân; Điện hạ sẽ cho phu nhân biết lúc nào phu nhân có thể trỏ lại Pácmơ được".
    Hoàng thân đưa mắt tìm mắt nữ công tưốc; nữ công tước không tò lời cảm ơn ngài như ngài chờ đợi, mà nghiêng mình chào một cách hệt sức kính cẩn rồi nhanh nhẹn đi ra.

    • Thật là một kỳ nứ! Hoàng thân quay lại nói với bá tước Môxca.
    Thích thú vì việc phát lưu nữ hầu tưốc Ravécxi sẽ đem lại nhiều thuận lợi cho nhiệm vụ thủ tướng của ông, bá tước tâu bây suốt nửa tiếng đồng hồ như một triều thần mẫu mực; ông muốn vỗ về lòng tự ái của nhà vua, và chì xin cáo từ sau khi thấy ngài yên trí rằng trong lịch sử những giai thoại về Lu-i XIV không có trang nào đẹp đẽ bàng trang ngài vừa cung cấp cho các sử gia tương lai.

    về phần nữ công tước, về dinh, bà đóng cửa, truyền không cho ai vào, kể cả bá tưốc. Bà muốn đối diện tự xét mình và xét xem nên nghĩ thế nào về tấn trò vừa diễn ra. Bà đã tùy hứng nhất thdi hành động không tính toán; nhưng dù cho có tự dẫn mình đến bước liều lĩnh nào chăng nữa, bà cũng cứ kiên quyết bám trụ ờ đó. Khi bình tĩnh trỏ lại, bà không tự trách mình, cũng không ân hận; tính cách cùa bà lầ như thế, cho nên đến ba mươi sáu tuổi, bà vẫn là ngưdi phụ nữ xinh xắn nhất giữa triều.

    Lúc này bà mơ màng nghĩ đến những gì dễ ưa có thể tìm thấy ỏ Pácmơ, y như là đi lâu mới về, vì từ chín giờ đến mười một giờ, bà đã tưởng vĩnh viễn ròi bò Pácmơ.

    "Anh bá tước tội nghiệp ấy đờ mặt ra, khi đến trước quận vương anh mới biết là ta sắp bò mà đi... Nói cho đúng, đó là một con ngưòi đáng mến, có tằm địa hiếm thấy ở đời. Ta mà ra đi thì anh sẽ vất cả nội các để theo ta... Cũng phải vì suốt năm năm qua, ta không hề có một sự xao lãng nào để cho anh trách cứ; trong số phụ nữ làm lễ thành hôn đàng hoàng trước bàn thò Chúa, thử hỏi có bao nhiêu ngưdi có thể nói được như vậy với đức ông chồng? Phải công nhận rằng anh ấy không làm ra vẻ quan trọng, khỏng dạy đồi; anh không làm cho ngưòi ta thấy thích được lừa dối anh chút nào! Trước mặt ta, anh như luôn luôn có vẻ xấu hổ về uy quyền của anh.... Anh có bộ mặt thật ngộ nghĩnh khi đứng trước ông vua và ông chd của anh; nếu có anh ở đây, ta hôn hôn ngay... Tuy nhiên đánh đổi cái gì ta cũng không cam làm trò vui cho một vị bộ trường đánh mất bộ của mình; lâm cái bệnh... chết người ấy thì chỉ đến chết mối lành bệnh, cho nên trẻ tuổi mà làm bộ trưởng thì nguy lắm! Ta phải viết thư nói rõ với anh ấy; đó lầ một điều mà anh ấy cần được thông báo chính thức trước khi gây bết hòa vối nhà vua... Nhưng ta quên nghĩ đến bọn tôi tở trung thầnh cùa ta rồi".

    Công tước phu nhân rung chuông. Các chị hầu gái vẫn lo xếp đật rương hòm, cỗ xe đả đánh vào dưới vòm cửa và người ta đang chất hành lý lên; những chú hầu trai không có cống việc gì làm vây quanh cỗ xe, mắt ươn ướt lệ. Trong những giò phút long trọng, chỉ có cô Sêkina là được vào buồng phu nhân, chính Sêkina trong dịp này đã thuật lại các chi tiết ấy với bà.

    • Bảo họ lên đi, phu nhân nói.
    Lát sau bà sang phòng chồ và nói:

    • Người ta đã hứa với tôi là bản án xử cháu tôi sẽ không được hoàng thượng ký (ở Ý người ta xưng hô như thế đấy). Tôi gác lại việc ra đi. Chúng ta sẽ xem bọn thù địch của tôi có đủ thế lực thay đổi quyết định này không.
    Sau giây lát im lặng, bọn tôi tớ vùng dậy thét lởn: Công tưôc phu nhân muôn năm! Và vỗ tay như điên dại. Bả công tước đã vào phòng bên lại trỏ ra như một nữ diễn viên dược hoan hô, bà nghiêng người một chút rất duyên dáng chào bọn tôi tố, rồi nói: "Tôi cảm ơn cắc bạn". Giá bà hô một tiếng thì chắc lúc ấy cổ bọn sẽ xông lên tấn công cung diện. Bà ra hiệu cho một anh đánh xe, nguyên là dân buôn lậu, rất trung thành với chủ, anh này đi theo bà.

    • Chú thay quần áo làm một nông dân khá giả, chú ra đi khỏi thành phố Pácmơ bằng cách nào tủy chú, chú thuê một chiếc xe ngựa nhỏ và chú phóng nhanh đến Bôlônhơ, cảng nhanh càng tốt. Chú đi vào Bôlônhơ như một người đi đạo, theo cửa ô Flôrăngxd mà vào, và chú đưa cho Fabrixơ một gói mà Sêkina sẽ trao cho chú. Fabrixd ở quán Pềlêgrinổ, cậu ấy giấu tung tích và lấy tên là Fôzép Bôxi. Khéo không vô ý mà thành ra phản cậu ấy đấy, phải vò như không quen biết. Có thể bọn thù địch của tôi cho mật thám đi theo chân chú. Pabrixơ sẽ trả chú về sau mấy tiếng đồng hồ hoặc sau ít hôm; nhất là lúc về phải tăng cưdng đề phòng không thì làm lộ cậu áy mất.

    • Chà chà! Bọn tay chân cùa mụ hầu tước Ravécxi ấy à? Anh đánh xe thét. Chúng con đang chò lũ chúng nó đây, nếu phu nhân đồng ý, chúng con sẽ làm cỏ chúng trong chốc lát.Có thể một ngày nào đấy cũng nên. Nhưng hãy coi chừng, thì chớ có làm gì khi chưa có lệnh tôi mà mất đầu đấy.
    Công tưóc phu nhân muốn gửi bản sao cái giấy của hoầng thân cho Fabrixơ; bà không nén được cái thích thú mua vui cho anh cháu, cho nên viết thêm một câu về tấn trò đã kết thúc bằng mảnh giấy kia; cái cậu định viết đó đã hóa thành một bức thư mưdi trang. Bà cho gọi anh đánh xe trò lại.

    • Chú chi nên lên đường lúc bốn giờ sáng, khi mỏ cửa thầnh.

    • Con định chui qua cống ngầm lớn mà ra. Con sẽ bị ngập nước tói cằm, nhưng thế nào cũng ra được.

    • Không, nữ công tước nói. Ta không muốn có điều liều lĩnh nào để cho một thủ hạ trung thành nhất của ta bị cảm sốt. Chú có quen ai bên tòa tồng giám mục không?

    • Anh đánh xe thứ hai là bạn của con.

    • Đây là một bức thư gửi cho vị thánh tăng đó. Chú đi khe khẽ vào dinh đức cha, chú bảo bạn chú dẫn đến người hầu phòng, tôi không muốn người ta đánh thức đức cha dậy. Neu đức cha đã vào phòng ngủ rồi thì chú hãy ngủ lại ở dinh đó, và vì ở đấy quen lệ thức dậy từ lúc sáng sớm cho nên sáng mai, lúc bốn giờ, chú nhờ báo với đức cha là có người do tôi phái đến; chú xin vị tổng giám mục thánh đức ấy ban phúc cho, rồi chú dâng ngài phong bì này vả chú lấy mang đi những bức thư mà người định gủi đến Bôlônhđ.
    Công tước phu nhân gửi cho đức tổng giám mục nguyên bản cái giấy cùa hoàng thân; vì cái giấy đó liên quan đến viên đệ nhất tổng trợ tá của tòa tổng giám mục, cho nên bà yêu cầu ngài cất giứ ở phòng lưu trữ văn thư; bà hy vọng rằng các vị trợ tá và sa noan, đồng nghiệp của cháu bầ, sẽ vui lòng tìm hiểu nội dung tờ giấy kia ở đó; tất cả công việc này phải tiến hành trong bí mật tuyệt đối.Nữ công tước viết thư cho đức cha Lăngđrỉani vói cái giọng thân mật chắc là phải làm cho người thị dán ấy mê mẩn. Riêng chữ ký cũng đã chiếm mất ba dòng; bức thư rất thân tình sau khi chấm dứt, được đề tiếp mấy chứ: Ànggiêlina' Coócnê - ỉia - Jsoìa Vanxêra Đen Đônggô, Xảngxêvêrina cống tước phu nhân.

    "Ta nhớ ta chưa bao giờ viết nhiều như thế từ khi kỷ cái hôn ước với công tước tội nghiệp ấy, phu nhân vừa nghĩ thầm vửa cười: nhưng mà những ngữ này thì chỉ khiến được bằng cách ấy mà thôi vả dưới con mắt của bọn thị dân, biếm họa được coi là danh họa!". Bị cám dỗ quố, bà chưa chịu đi ngủ mà thức để viết nốt cho ông bá tước đáng thương một bức thư chế diễu. Bà nói: "Đề ông- bá tước biết cách xử sự trong mọi quan hệ với các bậc vương giả", bà chính thức báo cho ông biết là bà cảm thấy không có khả năng giải khuây cho một quan thượng thư mất chức... "Quận vương làm chọ anh sợ; khi nầo anh không thể gặp ông ấy nữa, mối đến lượt tôi làm cho anh sợ chăng?” Bà cho mang thư đi ngay.

    về phần mình, sáng hôm sau, ngay lúc bày giò sáng, hoảng thân cho gọi ông bộ trưởng nội vụ, bá tước Duyếcla.

    "Ông hãy ra lệnh lần nữa cho tất cả các thị trưỏng, lệnh nghiêm khắc nhất, lả phải bắt tên Fabrixơ Đen Đônggô. Tôi được báo là có khả năng hắn dám trở về đất nước ta. Cái tên đi trốn tội ấy đang ở Bồlônhơ, thách thức sự truy tố của các tòa án ta, ông hãy bố trí, những cảnh sát biết mặt hắn:

    1. Ở các làng trên đường đi từ Bôlônhơ đến Pácmơ;

    2. Trong vùng lân cận lâu đài nữ công tước Xăngxêvêrina, ỏ Xácca và quanh tư thất bà ta tại Caxtennôvô;

    3. Quanh lâu đài bá tước Môxca. Tôi hy vọng rằng ông sẽ sáng suốt biết cách giấu kỹ không cho bá tước Mõxca biết những lệnh này của đức vua ông. Ông nên biết rằng tôi muốn tóm được tên Fabrixơ Đen Đônggô ấy".
    Ồng bộ trưởng vừa ra khỏi thì quan tư khấu Rátxi bước vào, bằng một cửa bi mật, đi lom khom, mỗi bước mỗi cúi rạp người để vái chào. Dáng dấp của tên vô lại đó quả đáng vẽ nên tranh; dáng dấp đó phù hợp với vai trò bi ổi của hắn, và trong khi đôi mắt hắn đào, liếc nhanh và loạn xị chứng tỏ hắn biết tài năng cùa hắn, thì cái mồm nhăn nhở và khinh thị của hắn cũng nói rằng hắn biết chống lại sự khinh bỉ.

    Vì nhân vật ấy sắp tác động lân đến vận mệnh Fabrixơ cho nên cũng cần nói đến hắn một chút ít. Hấn cao lớn hắn có đôi mắt đẹp và rất sáng, nhưng mặt thì rỗ chằng rỗ chịt, xấu xí; thông minh thì hắn thông minh đấy, rất thông minh, loại có đầu óc tinh tế nhất; người ta cho là hắn nắm khoa luật học rất vững vàng, nhưng thực ra thì hắn cừ nhất ở khoa xoay xỏ, biến báo. Chiều hướng vụ án dù thế nào, hắn cũng dễ dàng và mau mắn tìm được những cách hợp pháp nhất để kết án hoặc tha bổng; trước hết hắn là thánh sư về những trò tinh ranh của ngưòi biện lý.

    Cái con người mà hắn là nhiều đại vương quốc ao ưóc được có như quận vương Pácmơ, con người ấy chỉ có một dam mê; đó là được nói chuyện thân mật với các bậc vương, công, khanh, tướng và làm vui lòng họ bàng những trò hề. Người ta cưòi về điều hắn nói hay cười bản thân hắn cũng không sao, người ta có bông đừa bất nhã về bà Rátxi củng được, miễn lả hắn thấy ông lớn đó cười, ông lớn đó coi hắn như người nhà là đủ cho hắn sướng rồi. Một đôi khi quận vương không biết làm cách nào hơn để xúc phạm phẩm giá của quan chánh án tối cao đó, bèn đá đít hắn; đá đau quá thì hắn khốc, nhưng bản năng hề tuồng cùa hắn mãnh liệt đến nỗi hắn thích ỏ trong phòng khách của một ông bộ trưởng lăng mạ hắn, hơn là ò trong phòng khách của chính hắn, nơi hắn tộ vì độc tôn trên tất cả bọn áo dài đen trong nước. Gã Rátxi đó tự tạo cho mình một địa vị riêng biệt, bời không có ông quí tộc nào ngạo nghễ nhất có thể lảm nhục hắn; cách hắn trà thù những thóa mạ hắn nhận lĩnh hàng ngày lầ đem kể hết cho hoàng thân nghe, hoàng thân đá ban cho hắn cái đặc quyền được nói tất cả với ngài. Cũng đúng là nhiều khi hoàng thân trả lời hắn bằng một cái tát ra trò, làm hắn đau điếng, nhưng hắn không lấy làm điều. Sự hiện diện của quan chánh án tối cao làm khuây khỏa lòng hoàng thân trong những lúc bực bội, lúc ấy ngài thấy thích thú được làm nhục hấn. Rõ ràng Rátxi là một triều thần gần như toàn thiện toàn hảo: một con người không biết sì nhục, không biết bất bình.

    • Trưác hết phải bí mật! Hoàng thân thét lên với hắn như thế và không chào đáp hắn; ngài đối đãi với hắn như với một tôi tố trong khi rất lịch sự vói mọi ngưòi. Bản án của anh đề ngày nào?

    • Sáng hôm qua, thưa Điện hạ cao minh.

    • Có mấy quan tòa ký?
    ■ Cả năm đều kỉ.

    • Làm án thế nào?

    • Hai mươi năm cấm cố ngục thành, như Điện hạ đã truyền phán.

    • Tử hình chắc là làm cho người ta bất bình, hoàng thân nói như là tự nói với mình. Đáng tiếc thật: Giá xử vậy được thì có tác dụng đối với ngưòi đàn bà ấy bao nhiêu! Nhưng mà đó là một tên thuộc dòng họ Đen Đônggô, dòng họ này được sùng bái trên đất Pácmơ, vì đã sản sinh đến ba vị tổng giám mục hầu như kế tiếp nhau... Anh nói hai mươi năm cấm cố ngục thành à?

    • Vâng, thưa Điện hạ cao minh, quan chánh án tối cao đáp, vẫn đứng và gập người làm đôi; với lại, trưóc tiên hắn phải tạ tội công khai trước chân dung Điện hạ, rồi thì phải theo chế dộ bánh nhạt nước trong tất cả những ngảy thứ sáu và những hôm trưác các ngày lễ chinh, vì đương sự thiếu đức tin rỗ ràng. Điều khoản này là để dành cho tương lai, để bẻ gẫy cổ thần tài lộc của nó.

    • Anh viết đi, hoàng thân nói. "Điện hạ cao minh, sau khi hạ cố lấy từ tâm nghe những lời kêu xin của nữ hầu tưóc Đen Đônggô, mẹ tên tội phạm và nử công tưóc Xángxêvêrina, cô nó - những người này đã viện dẫn là lúc phạm tội, con cháu của họ hãy còn nhỏ tuổi lắm và lại mù quáng vì say mê dại dột vợtên Gileti khốn khổ - đã vui lòng hoán cải tội hình Fabrixđ ra mười hai năm cấm cố ngục thành, mặc dù ngài ghê tởm vụ sát nhân này".

    • Đưa đây cho ta ký.
    Hoàng thân ký và đề ngày hôm trước, rồi trả bản án lại cho Rátxi, ngài nói. Anh hãy viết ngay ở dưới chữ ký tôi: "Vì công tước Xăngxêvêrina phu nhân đến quì xin lần nữa, quận vương cho phép tội phạm những ngày thứ năm hằng tuần được hưỏng một giò đi dạo trên sân thượng cái tháp vuông, thường gọi là tháp Fácnezơ”.

    • Anh ký cái đó đi và nhó nhất là phải kín miệng dù anh nghe trong thành phố đồn đại gì gì. Anh hãy nói với viên bồi thẩm Đêcapitani, - người đã bò phiếu xử hai năm và nói huyên thuyên bênh vực ý kiến ấy - là ta khuyên anh ta đọc lại luật pháp và qui chế. Một lần nữa, im lặng... và chào anh.
    Quan chánh án Rátxi chậm rãi cúi rạp người ba lần chào hoàng thân, nhưng ngài không nhìn đến.

    Sự việc này xảy ra lúc bảy giò sáng. Mấy tiếng đồng hồ sau, tin nứ hầu tước Ravéexi bị đày lan ra trong thành phố và trong các quán cà phê: mọi ngưdi nhất loạt nói về sự kiện lớn lao đó. Việc bà hầu tưốc bị đày đã xua đuổi buồn tẻ ra khỏi Pácmơ một thời gian, buôn tẻ vốn là kẻ thù nghiệt ngã của các thành phố nhỏ, các triều đình nhỏ. Tưứng Fabiô Côngti trước tưởng mình sẽ làm bộ trưởng, nay thác cớ lên cơn thấp khốp để trốn trong thành lũy mấy ngày liền. Bọn tư sản, cùng với họ là câ đám bình dân nứa, dựa vào những sự việc đã xảy ra mả kết luận là rõ ràng quận vương đã quyết định trao chức tồng giám mục Pácmơ cho ông lớn Đen Đônggô. Những chính khách quán cà phê tinh tế dám khẳng định là người ta khuyên vị tong giám mục đương vị, đức cha Lảngđriani thác bệnh để tủ chức, và người ta sẽ trích thuế trứng thầu thuốc lá mả trao cho ông một món trợ cấp lớn, họ biết chắc chắn như vậy. Tiếng đần ấy đến tai đức tổng giám mục, ngồi lo ngại lắm, và suốt mấy hôm, lòng sốt sắng của ngài đối với Fabrixơ cũng nguội lạnh đi. Hai tháng sau, cái tin hay ho ấy được đăng trên các báo Pari, với chút ít thay đổi là bá tước Môxca, cháu nữ công tước Xăngxêvêrina, sẽ được cử làm tổng giám mục.

    Bà hầu tước Ravécxi tức điên người trong tòa lâu đái Ven- ỉêja cùa bà. Bả không thuộc loại đản bầ yếu đuối, loại tưởng thóa mạ địch thủ tức là trả thù. Hôm sau ngày bà thất sủng, hiệp sĩ Rixcara và ba người bạn trai khác của bà đến yết kiến hoàng thân theo lệnh bà, và xin phép đến thăm bà tại lâu đài. Quận vương tiếp các vị đó hết sức nhá nhặn vầ việc họ đến lâu đài là một niềm an ủi lớn cho nữ hau tước. Vào cuối tuần thứ hai, bà hầu tước dã có ba mươi tân khách trong nhả, gồm tất cả những người mà nội các cánh tự do sẽ bố trí vào các chức vụ. Mỗi buổi tối, nữ hầu tước họp hội đồng chính thức vói những bạn hữu hiểu biết tình hình nhất. Một hôm, nhận được nhiều thư tủ Pácmơ và từ Bôlônhơ, bà hầu tước cáo khách sớm, lui vào buồng riêng. Chị hầu phòng đưa anh nhân tình đương vị vào trước hết: đó là bá tước Đanđi, một thanh niên mặt mày bảnh bao mà tải trí tầm thường nhạt nhẽo; về sau chị mdi thêm hiệp sĩ Rixcara, người mả Banđi kế vị; tay này là một người nhỏ bé, đen mặt đen mũi, đen cả tâm hồn. Bắt đầu làm thầy phụ đạo hình học ố trưòng con em quí tộc ỏ Pácmơ, bấy giờ hấn đã có chân trong tham chính viện và được thường nhiều huân chương các loại. Nứ hầu tước nói với hai người ấy:

    • Tôi quen không thiêu hủy một tò giấy nào, ấy thế mầ hóa hay; đây là chín lá thư mụ Xãngxêvêrina viết cho tôi trong máy trường hợp. Cả hai ông hây đi Gìênơ, tìm trong bọn khổ dịch chiến thuyền một viên chương khế cũ tên là Buyrati như tên của nhà thơ lớn thành Vơnizơ ta vậy - hoặc là Đuyrati gì ấy. Bá tước Banđi, anh ngồi lại bàn viết và nghe tôi đọc mà viết theo.
    "Cô chợt có một sáng kiến và cô viết thư cho anh đây. Cô về lâu đài cùa cô, ở gần Caxtenôvô, nếu anh cũng thích đến ờ chơi với cô mươi hai tiếng đồng hồ, thì cô sẽ vui sương lắm; cô nghĩ ràng sau những vụ việc vừa diễn ra thì chẳng có gì nguy hiểm nữa. Trời đá quang đãng lại. Tuy nhiên, anh hãy dừng lại trước khi đi vào Caxtennôva; anh sẽ gặp trên đường cái một người tôi tói của cô, tất cả bọn chúng đều yêu quí say mê anh. Tất nhiên là anh cứ giữ cái tên Bôxi trong cuộc hành trình nhỏ này. Ngươi ta nói anh để râu dải như một tu sĩ dòng Capuyxanh mẫu mực, mà ở Pácmơ thì ngươi ta chi biết anh với vẻ mặt tử tế của một vị tổng trợ tá".

    • Anh hiểu chứ, Rixcarạ?

    • Hiểu lắm. Nhưng đi Giênơ là một sự xa xỉ vô ích; tôi biết ở pácmơ có một người, nói cho đúng thì chưa di khổ dịch chiến thuyền, nhưng thế nào rồi cũng đi. Hắn sẽ giả bút tích cùa con mụ Xăngxêvêrina một cách thần tình.
    Nghe đến đó, bá tước mở to đôi mắt rất đẹp của mình: bây giờ anh ta mới hiểu.

    • Anh biết nhân vật Pácmơ quí hóa mà anh mong cho được thăng thưởng đó thì có phần chắc là nó cũng biết anh nữ hầu tước nói với Rixcara; nhân tình cùa hắn, cha rửa tội của hắn, bạn hắn có thể được mụ Xângxêvêrina mua chuộc. Tôi ưng thà là lui cái trò nghịch nhỏ này lại mấy hôm còn hơn là liều mình với ngẫu nhiên. Trong hai già nữa các anh háy lên đường ngoan ngoãn như những chú cừu non, đến Giênơ đừng tìm gặp ai, và phải lo về cho nhanh.
    Hiệp sĩ cưòi và rút lui ngay; hắn nói giọng mũi như Pôlis- inen(n: Phài soạn hành lý chứ, vừa nói vừa chạy đi một cách buồn cười. Hắn muốn để cho Banđi ở lại một mình vối bả ấy.

    Năm hôm sau, Rixcara dắt về trả cho nữ hầu tước chú bá tước của bà, người ngợm sây sát hết; để đi tắt sáu dặm đường, người ta đã bắt ông bá tước cưỡi la vượt qua một quả núi. Ông thề là ông sẽ không bao giờ thực hiện những cuộc hành trình lớn nữa. Banđi trao cho nữ hầu tước ba bản chép bức thư mà bà đã đọc cho ông ta viết và năm sáu bức thư khác cũng một tuồng chữ ấy, do Rixcara cấu tạo, đề phòng biết đâu sau náy chẳng có dịp dùng! Một trong những thư ấy viết nhiều điều ngộ nghĩnh, chế diễu những cơn sợ hãi ban đêm của quận vương và thân thể gầy gò thảm hại của nữ hầu tước Banđi, nhân tình của ngải; gầy dến nỗi người ta nói bà ngồi giây lát trong ghế bành đứng dậy, thì trên nệm lót có hình*của một cái cặp cời than. Xem các thư ấy, tất cả cũng phải nói quyết rằng do Xàngxêvêrina phu nhân viết.

    • Bây giờ tôi biết chắc chắn là cái ngưòi bạn lòng ấy, gã Fabrixơ ấy, đang ỏ Bôlônhơ hoặc quanh quẩn gần đấy...

    • Tôi ốm đau quá, Banđi hớt lời bà hầu tước, kêu lên. Tôi van xin được miễn hành trình thứ hai này, hay ít nhất tôi muốn được cho nghi ngơi ít hôm để phục hồi sức khòe.

    • Tôi sẽ kêu xin cho anh, Rixcara nói.
    Hắn đứng lên, thầm thì với nữ hầu tước.

    • ừ, thế thì thế! Tôi bằng lòhg, bà mỉm cười. Anh hãy yên tâm, anh không phải đi đâu! Bà nói với Banđi, vẻ khỉnh thường:

    • Cỏm ơn, bá tước kêu lên, giọng thiết tha thốt tự đáy lòng.
    Quả nhiên chỉ một mình Rỉxcara đỉ xe trạm tốc hành.

    Tới Bôlônhơ mdi hai hôm, hắn đã trông thấy Fabrixỡ ngồi trong một chiếc xe ngựa củng với con bé Marieta. "Gớm thật! Hắn tự nhủ, đức tổng giám mục tương lại của chúng ta có vẻ chảng kiêng thứ gì! Phải cho bà công tước hay chuyện này mới dược, chắc bả lấy làm thú vị lấm". Rixcara chỉ cất công đi theo Fabrixơ là biết ngay chỗ ở của anh ta.

    Ngày hôm sau, Fabrixơ nhận được một bức thư chế tạo ở Giênơ. Anh thấy thư hơi ngắn, nhưng cũng chẳng nghi ngại gì. Triển vọng gặp lại nử công tước và bá tước khiến anh cực kỳ sung sướng, nên dù Luyđơvic nói sao, anh cũng lấy một con ngựa trạm phi đi. Anh không ngò hiệp sĩ Rixcara đuổi theo anh cách không xa. Cách Pácmơ sáu dặm, nơi trạm cuối trưốc khi đến Caxtannôvô, hắn thích thú thấy có đám đông tụ tập ở trước của nhà ngục địa phương. Ngưdi ta vừa dân Fabrixơ đến đó; ở trạm trong khi thay ngựa, anh bị hai cảnh sát phát hiện, hai tên cảnh sát đó do bá tước Duyêcla chọn và phái đến đó.

    Hai con mắt ti hi của hiệp sĩ Rixcara sáng ngời lên vì sung sưởng, vói một sự kiên trì mẫu mực, hắn kiểm tra lại tất cả những ngưòi vừa mới tới cối làng bé nhỏ ấy, rồi phái một ngưòi liên lạc đem tin đến cho bả hau tước Ravécxi. Sau đó, đi ra đường như để xem cái nhà thờ khá kỳ lạ, rồi để tìm một bức tranh của họa sĩ Pácmơzăng mả người ta bảo hiện có ỏ đấy, cuối củng hắn gặp viên thị trường, và viên thị trưởng sốt sắng tỏ lòng cung kính đối với quan tham chính. Rixcara có vẻ lấy làm lạ sao ông thị trưỏng chưa cho giải ngay về ngục thành Pácmơ tên phiến loạn mà ông có diễm phúc tóm được.

    Rixcara nói thêm một cách hờ hững:

    • Lũ bạn hữu đông đúc cùa nó hồm kia tìm nó để giúp nó vượt qua đất nước của hoàng thân Điện hạ, cũng nên sợ lũ này gặp bọn cảnh vệ áp giải nó, lũ nghịch đảng ấy có đến từ mười hai đến mười lăm đứa cưdi ngựa chứ không ít.

    • Inteligenti pauca viên thị trưòng kêu lên một tiếng ý tứ.
    Chương thứ mười lảm

    Hai tiếng đồng sau, chàng Fabrixơ tội nghiệp bị giải đi ngục thành Pácmơ, có tám tên sen đầm áp tải, tay bị khóa, người bị buộc một dây xiềng dài vào ngay chiếc xe ngưòi ta bắt anh lên. Những sen đầm này được lệnh dắt theo tất cả những sen đầm gác ở các thôn mà đoàn họ sáp đi qua; đích thân viên thị trưởng cũng theo điệu giải tên tù quan trọng đó. Vào khoảng bảy giờ chiều, chiếc xe đi qua con đường dạo mát đẹp đẽ, có ba chục sen đầm vầ tất cả oắt con thành phố Pácmơ hộ tống; xe đi qua tmởc tòa lâu đài nhỏ ả Fôxta ở trước đấy mấy tháng, và cuối cùng đến trước cổng ngoài thành ngục đúng lúc tưóng Fabìô Côngti và tiểu thư sáp đi ra. Xe quan tướng trấn thủ dừng lại trước khi đến cầu treo để cho xe chờ Fabrixơ đi vào; xong, quan tướng lập tức thét bảo đóng các cửa thành và vội vàng xuống xe để xem thứ việc gì, ông rất ngạc nhiên khi nhận ra tên tù là Fabrixơ, người cứng đờ như khúc gỗ vì bị trói buộc vào xe trên một đoạn đưòng quá dài; bốn tên sen đầm khênh anh ta vào buồng văn thư. Quan trấn thủ vốn có tính khoe khoang, tự bảo; "Ra ta được giám sát cái tên Fabrixơ Đen Đỏnggô lừng lẫy, mà gần một năm nay có thể nói ràng giới thượng lưu Pácmơ nguyện chỉ chú ý đến độc một mình nó".

    Quan tướng đã gặp Fabrixơ vài mươi lần ở triều đình, ỏ nhà nữ công tước và nhiều nơi khác, nhưng ông cố làm ra vẻ

    không biết anh; ông sợ bị nghi ky. Ông thét gọi viên thư lại nhà lao:

    • Phải làm một biên bản tỉ mỉ về việc quan lớn thị trưởng Caxtennôvô bần giao tên tù nhân cho ta.
    Viên thư lại Bácbôn là một nhân vật ghê gớm bởi bộ râu đồ sộ và dáng dấp "tướng võ” của hắn; hắn làm ra vẻ quan trọng hơn ngày thường, trông hắn giống như một cai ngục Đức vậy. Tướng nữ công tưốc Xăngxêvêrina là ngưòi chù yếu làm cho quan thầy của nỏ không bước lên được ghế bộ trường bộ chiến tranh, hắn càng lo thái độ xấc láo với tù nhân. Nói năng với Fabrixơ, hắn gọi anh là voỉ\ đó là tiếng ở Ý người ta dùng gọi tôi tớ.

    • Tôi là cố đạo d tòa thánh La Mã, Fabrixơ nói, giọng kiên quyết, và là linh mục tổng trợ giá ở địa phận này; chỉ riêng tên họ tôi cũng đủ khiến cho người ta phải kính nể.

    • Ta không biết! Viên thư lại trả lời hỗn láo. Mi hãy chứng minh lời mi nói với các bằng cấp cho phép mi mang các danh hiệu đáng kính đó.
    Fabrixơ không có bằng cấp trên người nền không trả lòi. Tướng Côngti đứng bên cạnh viên thư lại và xem hắn viết, chứ không ngưòc mắt nhìn người tù để khỏi phải xác định anh ta đúng là Fabrixơ Đen Đônggô.

    Clêlia Côngti ngồi đợi bố trên xe, thình lình nghe có tiếng huyên náo khiếp người trong bót gác. số là viên thư lại Bácbôn trong khi diễn tả người tù một Cách hỗn xược và dài dòng trong biên bản, đã truyền cho anh cỏi áo quần để kiểm tra tình hình sây sát trên cơ thể qua vụ Gileti, Fabrixơ cưòi chua chát, nói:

    • Tôi không thể. Tôi ở trong tình trạng không thể làm theo lệnh ông, vì tay tội bị khóa.

    • Sao! Quan tướng kêu lên một cách thơ ngây, người tù bị khóa tay à? Đã à trong thành mà sao còn khóa tay người ta? Cái đó trái quy chế, muốn làm thế phải có lệnh riêng. Mỏ khóa tay cho hắn...
    Fabrixơ nhìn ông. "Rõ như là một cố đạo Dòng Tên ngộ nghĩnh! - Anh nghĩ vậy. - Hắn đã thấy nhứng cái khóa này làm khổ ta ghê gớm hơn một tiếng đồng hồ rồi, bây giờ còn giả vờ kinh ngạc!".

    Sen đầm mở khóa; họ vừa nghe nói Fabrixơ lả cháu công tước Xăngxêvêrina phu nhân, nên vội vàng tỏ ra ngọt ngào với anh, thái độ này tương phản VÓI sự thô bạo của viên thư lại; tay này tự ái và thấy Fabrixơ vẫn đứng im, bèn nói:

    • Nào, nào! Nhanh lên chứ. Đưa chúng ta xem những vết sây sát mà tên Gileti đáng thương gây ra cho mi đi nào, thằng sát nhân kia!
    Fabrixơ nhảy một bước đến tên thư lại và tát nó một cái dữ dội đến nỗi hắn nhào khỏi ghế, ngã quay dưối chân quan tướng. Mấy viên sen đầm nắm tay Fabrixơ lại và anh đứng im. Cả quan tướng cùng với hai tên sen đầm đứng bên cạnh vội vá đỡ viên thư lại lên; mật hấn chảy nhiều máu lắm. Hai tên khác đứng xa hơn vội chạy di đóng cừa buồng giấy, vì ngại ngưòi tù tìm cách chạy trốn. Viên cai chỉ huy chúng nghĩ ràng tù nhân không thề có một cố gắng đào tẩu đáng lo ngại vì hắn đã ở trong thành, tuy vậy, tuân theo một phản ứng cảnh giới và để ngăn ngửa sự náo động, anh chạy lại gần cửa xe. Xe quan tưóng đỗ cách đấy hai bưốc: Clêlia ngồi nấp ở tận cùng trong xe, dể khỏi phải chứng kiến cành buồn thảm diễn ra trong buồng giấy. Khi nàng nghe những tiếng ồn ào ấy, nàng thử nhìn xem:
  • Chia sẻ trang này