20. TVTPM - Derby (Done)

3/1/16
20. TVTPM - Derby (Done)
  • Link PDF

    Link Google Docs

    Link Word Online


    đúng là cặp ấy chứa đựng những lời cung khai, bèn bò vào khăn choàng năm sáu cuộn giấy, và đốt cẩn thận những tập còn lại, rồi ra về không cáo từ thái phi.

    "Thế này thì hỗn láo thật! Nữ công tước cười thầm và tự nhủ. Nhưng với những tình cảm của một bà quả phụ làm ra vẻ không nguôi tang chồng, bầ ta xuýt làm mình mât đầu trèn máy chém!".

    Nghe thấy tiếng xe ngựa của nũ công tước đi ra, thái phi giận bà tổng quản lý của mình tím ruột.

    Nữ cồng tước cho mời bá tước dù đêm đã hầu tản; bá tước bận đi chữa cháy cho cung điện, tuy nhiên chì giây lát sau ông có mặt và báo là mọi việc đã yên ổn.

    * Ồng hoàng nhỏ này quả là gan dạ và tôi đã khen ông một cách bồng bột.

    • Anh xem nhanh những tò cung khai này rồi ta đốt đi cho chóng.
    Bá tước đọc và xanh mặt.

    • Phải nói rằng chúng đã có gần đến sự thật, cuộc điều tra này tiến hành rất khôn khéo và chúng nó đã tìm thấy rất đúng dấu chân của Ferăngtê Panla. Neu Panla khai ra thì vai trò của chúng ta sẽ khó khăn đấy.

    • Nhưng anh ấy không khai đâu, nữ cồng tước kêu lên. Anh ấy là một người quí trọng danh dự. Đốt thôi! Đốt thôi!

    • Gượm đã; háy cho tôi lấy thêm mươi, mười lăm nhân chứng nguy hiểm, vạn nhất Rátxi có mỏ cuộc điều tra lại thì tôi sẽ cho bất cóc bọn này đi.

    • Tôi chắc Cụ lớn nhớ là hoàng thân đã hứa không nói gì với ông bộ trưởng tư pháp của ngải về cuộc hành trình đêm qua của chúng tôi.

    • Vì nhu nhược và sợ bị gày gổ lôi thôi, ông ta sẽ giđ lòi hứa đó.

    • Bây giờ nói chuyện khác: anh thân yêu ạ, cái đêm này thúc đẩy cuộc hôn nhân của chúng ta tiến lẽn nhanh lắm. Trước đây em không muốn mang đến cho anh một vụ án đại hình làm của hồi môn hơn thế, một vụ án xảy ra vì một tội lỗi em phạm do lòng thương tưởng đến một người không phải là anh. Bá tước là người si tình, ông cầm tay nữ công tước lên reo mừng; mắt ông rớm lệ.

    • Trước khi về anh hãy bảo em nên xử sự với thái phi như thế nào. Em mệt đuối rồi, em đóng kịch một tiếng đồng hồ trên sân khấu vầ năm tiếng đồng ho ờ hậu cung.

    • Em đă trà thù những lòi chua chát của thái phí khá đủ bằng việc bỏ ra về một cách xấc láo, mà những lời chua chát cứa bà ta cũng chỉ do tính nhu nhược mà ra thôi. Đen maí em hãy khôi phục cái điệu đái xử vởi bà lúc sáng nay. Gã Rátxi chưa bị phát vãng, chúng ta chưa xé tan bản án Fabrixơ mầ!
    Em đã yêu cầu thái phi có một quyết định, điều đó bao giờ cũng ỉầm cho nhứng ông hoàng, cả những ông thủ tướng nủa chột dạ. Sau nữa, em là bà tổng quản cùa bà ấy, củng tức Iầ cô hầu cận cùa bà. Khi bà nghĩ lại và điều đó không tránh khỏi ở những người nhu nhược thì trong ba hôm nữa. Ratxi sẽ đắc sủng hơn bao giò hết; rồi hắn sẽ tìm một người nào đó để treo cổ; khi hắn còn chưa làm cho quận vương lâm vào tình thế bất ổn thi hắn còn chưa tin là địa vị của hắn đã vững chắc.

    Có một người bị thương trong vụ cháy đêm nay; đó là một người thợ may đã tỏ ra dũng cảm phi thường. Đến mai, anh sẽ rủ hoàng thân tựa vầo cách tay anh để cùng với anh đên thăm người thợ may đó. Anh sẻ mang đầy đủ vũ khí và sẽ căng mắt nhìn quanh; vả lại ông hoàng trẻ này chưa bị căm ghét đâu. Anh thì anh muốn lập cho ông quen đi dạo trong

    đường phố. Đó là một vố mà anh chơi cho tên Rátxi, vi chắc chắn nó sắp kế vị anh và sẽ không dám làm liều như thế. Ở nơi người thợ may trở về, anh sẽ đưa ngài đi qua trước tượng đài của ông bố; ngải sẽ để ý đến những vết đá ném đến đã làm vỡ cái xiêm kiều Lama mà tên tạc tượng ngốc kia đã mặc cho ông ta. Và cuối củng, ông hoàng này có lầ kém thông minh lắm mới không tự mình nhận xét: "Ây treo cổ bọn Giacôbanh thì được như thế đấy!" Anh sẽ đáp: "Phải treo cổ một vạn tên hoặc là không treo tên nào! Đem thánh Bactêlơmia> đã hủy diệt những người theo đạo Cải cách ờ Pháp".

    Em thân yêu ạ, ngảy mai, trước khi quận vương và anh đi dạo, em hăy đến yết kiến ngài và nói: "Tối hôm qua, tôi đã làm nhiệm vụ bộ trưởng bên cạnh Điện hạ, tôi đã khuyên bảo Điện hạ thế nọ thế kia theo lệnh Điện hạ truyền, vì vậy đức thái phi không bằng lòng tôi. Điện hạ phải đền công cho tôi". Hoàng thân ngỡ em vòi tiền, ngài sẽ cau mày. Em cố gắng để cho ngài chìm đắm trong ý nghĩ khốn khổ ấy càng lâu càng hay. Rồi em nói: "Tôi xin Điện hạ ra lệnh cho người hai quan án được qul trọng nhát trong lãnh thổ ngài xử hiện diện Fabrixơ (nghĩa là hắn phải có mặt)". Vả không để mất thì giờ, em đưa cho ngài ký một chỉ dụ nhỏ do bàn tay xinh đẹp của em viết nên, với những lời anh sắp đọc đây: tất nhiên anh sẽ đưa thành một điều khoản việc hủy bỏ bản án ký.

    Đối vối việc này, chỉ có một điều chống lại nhưng nếu em tiến «hành công việc một cách sốt dẻo thì hoảng thân không kịp nghĩ ra đâu. Ngài có thể nói: "Thế thì Pabrixơ phải đến chịu giam ỏ ngục thành". Em trả lời: ”NÓ sẽ đến chịu giam

    ỏ nhà. lao thành phố". (Em biết anh là chủ ở đó, tối nào anh cháu ấy cũng sẽ đến thăm em). Nếu hoàng thân đáp: "Không, việc nó vượt ngục xúc phạm danh dự cái ngục thành của tôi và tôi muốn nó trở về chỗ buồng nó à trước kia, trên hình thức thôi". Đến lượt em đáp; "Không, ở đây nó sẽ nằm trong tay tên Rátxi thứ dịch của tôi". Và bằng một lời bóng gió kiểu phụ nữ mà em vốn biết cách khéo léo ném ra, em làm cho ngài hiểu rằng đe xoa dịu Rátxỉ, em có thể kể cho hắn nghe cuộc hòa thiêu đêm nay; nếu ngải còn kéo nài, em báo tin là em sẽ về nghỉ mươi lăm hôm ở lâu đài xắcca của mình.

    Em hãy gọi Fabrixơ và hỏi ý kiến nó về cuộc vận động có thể đưa nó trỏ về nhà lao này. Phải dự kiến cho hết: nếu như trong khi Fabrixơ bị giam, Rátxi sốt ruột đầu độc anh, thì Fabrixơ sẽ lâm nguy. Nhưng việc nảy ít có khả năng xảy ra: em biết đã mướn một anh bếp người Pháp, anh này lả một người vui tính nhất đời, thường hay chơi chữ, mà đã chơi chữ thì không giết người, hai việc không dung hòa vdi nhau. Anh đã nói với chú bạn Fabrixơ cùa chúng ta là anh đã tìm được tất cả những người có chứng kiến hành động đẹp đẽ và can đảm cùa nó: hiểm nhiên là chính tên Giletti đó muốn giết nó. Anh không nói với em chuyện những nhân chứng đó bồi vì anh muốn dành cho em một bất ngd, nhưng kế hoạch đó đã hỏng rồi: hoàng thân không chịu ký. Anh có nói với Fabrixđ là chắc chắn anh sẽ đưa nó lêri một địa vị cao trong ngành giáo hội; nhưng anh sẽ lao đao vô kể nếu như bọn thù địch của nó lấy việc giết người mà kháng cáo ở tòa thánh Lamã.

    Nếu không được xét xử một cách long trọng nhất thì suốt đời, cái tên Giletti sẽ làm cho nó khó chịu, phu nhân có cảm thấy như thế không? Nếu mình tin chắc là không phạm tội mồ không để cho người ta xét xử thì tầm thường quá. Vả chăng dù nó có phạm tội đi nứa, anh cũng sẽ làm cho nó trắng án.

    Khi anh nói chuyện này với nó, thì chàng trai sôi nổi đó lấy ngay cuốn niên lịch danh mục nhà nước ra và đả cùng anh chọn được mười hai quan tòa liêm chính và thông thái nhất; lập xong danh sách, anh và nó lại xóa đi sáu tên, định thay thế bằng sáu luật gia thù địch với bản thân anh, vì chỉ tìm được có hai kẻ thù, cho nên chúng tôi đã bổ sung bằng bốn tên bất lương trung thành với Rátxi.

    Đề nghị của bá tước khiến nữ công tước băn khoăn lo ngại không xiết kể, lo ngại không phải không có căn cứ. Rốt cục, bà cũng đành nghe lời bá tước vả óng dọc cho bà viết chỉ dụ cứ các quan tòa.

    Đen sáu giờ sáng, bá tước mới cáo từ bà công tước ra về. Bà cố ngủ, nhưng không được. Đến chín gid, bà ăn sáng với Fabrixơ và thấy anh rất nóng lòng muốn xét xử.

    Mười giờ, bà đến cung thái phi, nhưng thái phi không tiếp khách; mười một giờ, bà yết kiến hoàng thân vào lúc hoàng thân thức dậy và ngài ký chì dụ không chút khó khăn nào. Nữ công tước gửi chỉ dụ đến cho bá tước rồi đi ngủ.

    Thuật lại nỗi điên tiết của Rátxi ở trước mặt quận vương khi bá tước buộc hắn đồng ký váo chỉ dụ mà quận vương vừa ký lúc sáng thì cũng vui đấy, nhưng sự việc dồn dập buộc tôi phải vội.

    Bá tước tranh luận về phẩm chất của từng quan tòa về đề nghị Rátxi thay người trong danh sách. Nhưng có lẽ bạn đọc đã hơi chán nhửng thủ tục tố tụng cũng như những mưu toan xúc xiểm ở triều đình, về tất cả nhứng cái ấy, có thể rút ra bài học xử thế này: mình đang sống yên vui mà đến chỗ triều đình thì chỉ làm hỏng hạnh phúc của mình, và trong mọi trưòng hợp, cuộc sống ờ triều đình đều làm cho tương lai của mình phụ thuộc vào nhủng mưu toan của một con mụ hầu phòng.

    về mặt khác, ở Mỹ, trong chế độ cộng hòa thì người ta phải suốt ngày chết chán vì chầu hầu những anh chủ hiệu ờ đường phố để rồi trở thành ngu ngốc như họ; và ở đó lại không có kịch viện. Buổi chiều, lúc thức giấc, và công tước giật mình kinh SỢ: Fabrixơ vắng mặt. Cuối cùng, vào nửa đêm, khi dự cuộc diễn kịch tại cung điện, bà được một bức thư của anh. Đáng lẽ vảo chịu giam ở nhà lao thành pho, ở đó bá tước làm chủ, anh lại đến cái buồng giam cũ của anh ở ngục thành, quá sung sướng vì được ờ cách Clêlia chỉ mấy bước.

    Việc ấy mang đến một hậu quả không lường được: ở đây, anh bị cái họa thuốc độc đe dọa hơn lúc nào hết. Hành động điên rồ ấy khiến nữ công tước tuyệt vọng. Nhưng bà tha thứ động cơ của nó, Fabrixơ làm thế chỉ vì yêu si yêu dại Clêlia, mà rõ ràng là chỉ còn mấy hôm nửa thì nàng phải lấy anh chàng hầu tước Cretxàngzi giàu có. Sự điên rồ ấy đá trả lại cho Fabrixơ tất cả ành hưỏng của anh bên tâm hồn nữ công tước xưa kia.

    "Ây cũng tại cái mảnh giấy chết dẫm mà ta mang đi xin chữ ký đó, nên Fabrixơ mới đi vào chẵ chết! Cái ngữ đàn ông ấy họ mới rồ dại làm sao với những ý niệm danh dự của họ chứ! Lầm như cần phái nghĩ đến danh dự ở một chính thể chuyên chế, trong một nước mà tên Rátxi là bộ trưởng Tư pháp! Chỉ cẩn nhận ngay, nhận không kiểu cách lệnh ân xá mà quận vương chắc cũng ký dễ dàng như chỉ dụ triệu tập tòa án bất thương kia. Chung qui thì một nhân vậtđại thế gia như Fabrixơ đù có bị vu cáo người hay ít là đã tự tay cầm gươm giết một tên hề tuồng như Giletti cũng có gì hại lắm đâu!".

    Vừa nhận được giấy cùa Fabrixơ, nữ công tước chạy ngay đến tìm bá tước và thấy ông xanh mặt.

    - Trời! Em thân yêu, anh thật chẳng may tí nào với chú bé ấy, và em sẽ lại giận anh. Anh có thể chứng minh cho em thấy rằng tối hôm qua anh đã gọi viên chủ ngục thành phố đến: Giá anh cháu em chịu ngồi tù ở đó thì không ngày nào nó lại không đến uống trà với em. Điều đáng sợ là cả anh lẫn em đều không thể nói với hoàng thân là chúng ta ngại thuốc độc, thuốc độc do tay Rátxi bỏ; ngại như thế, hoàng thân sẽ cho là vô đạo. Tuy nhiên, nếu em yêu cầu thì anh sẵn sàng vào cung; nhưng anh cầm chắc lời đáp roi. Anh còn muốn nói hơn thế: anh hiến cho em một phương kế mà anh không dùng cho anh. Từ khi có quyền binh d đây, anh chưa hề giết hại một người nào và em biết là về phương diện này, anh ngốc đến nỗi một đôi khi, lúc hoàng hôn xuống, anh nghĩ đến hai tên gián điệp mà anh cho bắn hơi vội vàng ở Tây Ban Nha. Ây đấy, em có muốn anh trừ khử Rátxi cho em không? Nó nguy hiểm cho Fabrixơ vô kể: nó dùng việc sát hại Fabrixơ như một phương tiện để trục anh di.

    Đề nghị của bá tước khiến nữ công tước rất vui lòng, nhưng bà không chấp nhận. Bà nói với bá tước:

    • Em không muốn khi chúng ta lui về nghi dưới bầu trời . Naplỡ rực rỡ, anh có những ý nghĩ u ám lúc vào đêm.

    • Nhưng mà, em thân yêu ạ, hình như chúng ta chỉ có thể lựa chọn trong những ý nghĩ u ám mà thôi. Em sẽ ra thế nầo, cả anh cũng sẽ ra thế nào nếu Fabrìxơ bị một chứng bệnh nào đó mang đi?
    Hai bên càng tranh luận hăng hơn trên ý định này; cuối cùng nữ công tước chấm dứt bằng một câu:

    • Rátxi được sống là nhờ em yêu anh hơn yêu Fabrixơ. Không, em không muốn đầu độc tất cả những buổi tối mà chúng ta sẽ thức với nhau trong tuổi già.
    Nữ công tước chạy đến ngục thảnh. Tướng Fabiò Côngti lấy làm sung sướng được đưa luật nhà binh ra để ngăn trở bà: không ai được vào một nhà ngục quốc gia nếu không có lệnh chỉ do quận vương ký.

    • Nhưng hầu tước Cretxăngzi vả bọn nhạc công của ông ta vào ngục thành hàng ngày thì sao?

    • Là vì tôi đã xin được cho họ một lệnh chỉ của hoàng thân.
    Bà công tước đáng thương không biết hết những hiểm họa

    của mình bị xúc phạm vì sự vượt ngục của Fabrixơ. Khi thấy anh trở về nhà ngục, đáng lẽ ông ta không nhận vì không có lệnh. Nhưng ông tự nhủ: "ừ, đúng là trời xui nó đến đây để đền danh dự cho ta và cứu ta khỏi một sự lo bịch làm ô nhục cuộc đòi quân nhân của ta. Hãy đừng để mât cơ hội! Hăn người ta sẽ tha bổng nó, ta không có nhiều ngày giờ để trả thù dâu! Chương thứ hai mươi lăm

    VIỆC Fabrixơ đến ngục thành khiến Clêlia vô củng thất vọng: Người con gái tội nghiệp, ngoan đạo và thành thực với mình, đã tự thú là cô không thể có hạnh phúc nếu sống xa Fabrixơ. Nhưng trong dịp bố cô gần như bị đầu độc, cô đã phát thệ với đức Thánh mẫu xin xá thân vì cha, lấy hầu tước Cretxăngzi. Cô đả phát nguyện không gặp Fabrixơ nữa vả sau khi bị tình cảm đa đẩy mà thú nhận nỗi lòng trong bức thư viết cho chàng một hôm trước ngày chàng vượt ngục, cô đả đau khổ ghê gởm vì hối hận rồi. Đang rầu rầu nhìn lũ chim nhảy nhót, theo thói quen cô ngước mắt trìu mến nhìn lên cái cửa sổ trước đây Fabrixơ từ đấy nhìn xuống ngấm cô; làm sao diễn tả nỗi niềm trong quả tim phiền muộn ấy khi cô nhìn thấy Fabrixơ lại ở đó, âu yếm và kính cẩn chào cô?

    Cô tường đây là một cảnh hiện hình mà Chúa cho phép diễn để trừng phạt cô; nhưng rồi sự thực hải hùng cũng phơi bày ra: "Chàng đã bị chúng nó bắt trờ lại, cô tự nhủ. Thế này thì chảng nguy mất!" Cô nhớ lại những lời bàn tán trong nhà ngục sau khi Fabrixđ trốn đi: tên lính coi tù hạng bét cũng tự cho là bị xúc phạm nghiêm trọng. Clêlia nhìn Fabrixơ: mặc dù không muốn vậy, đôi mất cô cũng cứ nói lòng đắm say của mình, lòng đám say khiến cô thất vọng. Đôi mất cô có vè như muốn nói: "Fabrixơ tưởng tôi sẽ tìm thấy hạnh phúc trong tòa lâu đài tráng lệ họ xây dựng cho tôi đấy lí? Cha tôi nói đi nói lại không chán là anh cũng nghèo không kém gì chúng tôi. Nhưng lạy Chúa, giá được chia xẻ cảnh nghèo nàn ấy thì tôi sung sưống bao nhiêu! Hỡi ôi, chúng ta đâu có được gặp nhau nữa!".

    Clêlia không đủ sức dùng các mẫu tự: nhìn thấy Fabrixơ, cô ngất đi và ngả xuống chiếc ghế tựa đặt một bên cửa sổ. Mặt cô tựa vào bậu cửa; vì cô muốn được nhìn thấy anh cho đến phút cuối trước khi ngất hẳn, cho nên mặt cô hưâng về phía Fabrixơ, và anh được nhìn rõ toàn bộ gương mặt đó. Giây lát sau, cố mỏ mất được thì cũng nhìn ngay lên Fabrixơ: cô thấy mắt anh rớm lệ; nhưng lệ đó lầ lệ hạnh phúc tuyệt vời: anh đã nhận thấy xa anh, Clêlìa vẫn không quên anh. Đôi thanh niên tội nghiệp lặng nhìn nhau một lúc như phải bùa mẻ của nhau, Fabrixơ đánh bạo hát lên, hát như khi có đệm đàn, hát mấy câu anh vừa nghĩ ra để bảo: "Anh trở vào tù cot để gặp em; người ta sắp đem anh ra xú' ở tòa ấn".

    Những tiếng ấy hình như đánh thức dậy cả cái đức hạnh của Clêlía; cô vội vàng đứng lên, che mắt lại và dùng những cử chỉ mạnh mẽ để cố bào cho Fabrixơ biết lẽ đáng cô không bao giờ gặp mặt anh nữa: cô phát thệ với Đức Mẹ như vậy, nhưng vừa roi cô đã vô tình nhìn anh. Fabrixơ vẫn còn cố tỏ tình, nên Clêlia phẫn uất bỏ chạy đi vả thề thầm là sẽ không bao giờ nhìn anh nữa, bởi vì lời nguyền của cô với Đức Mẹ đúng từng chữ là: mắt con sẽ không bao giờ nhìn lại chàng. Cô đã viết những chữ ấy trên một mành giấy con, và ông chú Xêza, đã cho phép đốt tờ thệ ước đó trên bàn thò vào lúc dâng hương, trong khi ông đọc kinh lễ.

    Tuy nhiên, mặc những lời thề ước, từ khi Fabrixơ trở về tháp Facnezơ, Clêlia trờ lại với tất cả những thói quen ngày trước. Bình thường cô ở một mình trong buồng suốt ngày. Đột ngột nhìn thấy Fabrixơ trỏ về, vừa hết hồi hộp thì cô đi lại khắp lâu đài, nghĩa là nối lại quan hệ vởì những bạn hữu vai dưới mình. Một bà nấu bếp già rất hay mách lẻo lấy vẻ bí mật nói:

    • Lần này thì tưống công Fabrixơ không ra khỏi ngục thành
    đâu.

    • Ỏng ta sẽ không phạm tội trèo thành nữa, Clêlia nói; nhưng ông ta sẽ đi ra ở cửa giữa nếu được trắng án.

    • Tôi nói và cũng dám nói lại với quan lớn đó là quan sẽ ra khỏi thành, hai chân di trước.
    Mặt Clêlia đột nhiên tái nhợt đi, khiến bà già để ý và im bặt. Bà tự trách mình đã dại dột nói như vậy trước mặt cô con gái quan trấn thủ, mầ cô ấy thì lại có bổn phận sắp phải nói với mọi người lầ Fabrixơ chết vì bệnh. Khi lên lầu, Clêlia gặp viên y sĩ nhả lao, một người lương thiện e dè; vẻ hốt hoảng, y nói với Clêlia là Fabrixơ om nặng. Clêlia đứng không vững. Cô đi tìm ông chứ, ông áp bê Đông Xêza khắp nơi, cuối cùng gặp ông ở nhà nguyện, trong khi ông đang thành khẩn cầu nguyền; mặt ông áp bê trông thiểu não. Chuông kéo mời cơm. Trong bữa ãn, hai anh em quan tướng chẳng nói gì với nhau; chỉ đến cuối bữa, quan tướng nói may câu gắt gỏng với người em. Ông này nhìn những người giúp việc, và họ lui ra:

    • Thưa tướng quân, Đông Xêza nói với quan trấn thủ, tôi hàn hạnh báo trước với ngài là tôi sắp rời ngục thành: tôi xin từ chức.

    • Hoan hô! Rất hoan hô! Để cho tôi bị nghi ngơ chứ gì!... Lý do thế nào ông làm ơn cho tôi biết.

    • Lương tâm cùa tôi.

    • Chao ôi! Chú chỉ là một thầy tu! Chú chẳng hiểu gì hết về danh dự. Clêlia nghĩ thầm: ‘Tabrixơ chắc chết! Người ta đá đánh thuốc độc vào bữa ăn trưa của chàng hoặc là họ để đến ngày mai là cùng. "Cô vội vàng chạy lên chuồng chim, bụng bảo dạ nhất thiết phải đệm dương cẩm hát lên để báo tin. "Ta sẽ xưng tội, cô tự nhủ, và người ta sẽ tha thứ cho ta cái tội vi phạm lời nguyền chỉ để cứu một mạng người. Clêlia khôn xiêt kinh hoàng khi đến chuồng chim, cố thấy cái mái che nắng mới được thay bằng những tấm ván buộc vào các chấn song sắt! Đâm hoảng, Clêlia cố mách bảo cho Pabrixơ bằng đôi tiếng gào lên chứ không hẳn là hát. Không có tín hiệu gì đáp lại cả! Tháp Facnezơ im ắng như nghĩa địa. "Thế là xong cà rồi!" cô thầm nghĩ. Như người mất hòn, cô chạy xuống lầu rồi lại chạy lên để lấy số tiền ít ỏi cùa cô và đôi hoa tai bé nhỏ có nhận kim cương; tiện tay, cô cầm luôn cái bánh mì từ bửa trưa còn lại đã cất trong chạn. "Neu anh ấy còn sống thì ta có bổn phận cứu anh".
    Cô lấy dáng kiêu kỳ đi đến cái cửa ở tháp Facnezơ; của mờ, người ta chỉ mới bố trí tám anh lính ở trạm giam phòng nhiều trụ cột tại tầng nền. Cô mạnh dạn nhìn trực diện mấy anh linh, cô định nói chuyện vối viên trung sĩ chì huy họ, nhưng anh này đi vắng. Clêlía lao đến cái cầu thang con xoáy trôn ốc quanh một chiếc cột trụ; bọn lính ngẩn người nhìn cô, nhưng không dám nói gì, tuồng như vì thấy chiếc khăn choàng ren và cối mũ của cô. Đen tang một, không có ai cả; nhưng đến tầng hai, mới vầo đến đầu cái hành lang có ba cửa song sắt chắn lối, cái hành lang đưa đến buồng Fabrixơ, như bạn đọc hẳn còn nhớ, cô gặp một người gác cửa mới mà cô chưa quen biết. Người ấy sợ sệt nói:

    • Hắn chưa ăn đến!

    • Tôi biết, Clêlia kiêu hãnh đáp. Người ấy không dám càn cô. Đi được hai mươi bước, Clêlia gặp một người gác cửa thứ hai ngài à bậc đầu cái kệ gỗ sáu cấp đưa lên buồng Fabrixơ. Viên gác cửa già mặt đò gay kiên quyết nói:

    • Thưa tiểu thư, tiểu thư có lệnh của quan trấn thủ khòng ạ?

    • Ông không biết tôi sao?
    Cĩêlia lúc ấy như có một'mãnh lực phi thường thúc đẩy, cô cuống cuồng lên. "Ta phải cứu chồng ta" cô tự nhủ.

    Trong khi viên gác cửa già kêu "Nhưng bổn phận tôi không cho phép...” thì Clêlia đã lên nhanh sáu bậc thang. Cô xông đến cửa; một chìa khóa to tướng nàm trong ổ khóa. Cô phải dùng hết sức mình mới vặn được chìa khóa. Lúc ấy viên gác cửa giả dỏ say dở tỉnh nắm gấu áo cô lại: cô lao vào buồng, đóng sập cửa làm rách áo; vì người gác cũng xô cửa để vào theo, nên thuận tay, cô đẩy cái chốt, cài chặt cửa. Cô nhìn trong buồng, thấy Fabrixơ đang ngồi trước một cái bàn con có dọn thức ăn. Cô xông đến, lật đổ bàn, và nắm tay Fabrixơ, cô hỏi:

    • Anh đã ăn chưa?
    Cách thân mật đó làm cho Fabrixơ ngây ngất. Trong cơn bối rối, lần đầu tiên Clêlia quên nếp e lệ giữ gìn cùa người phụ nữ và bộc lộ tình yêu của mình.

    Fabrixơ xuýt bắt đau bữa cơm ác hại; anh ôm Clêlia vào lòng, hôn lấy hôn để. Anh nghĩ thầm: "Bữa cơm này có thuốc độc; nếu ta nói ta chưa động tới thì tôn giáo sẽ khôi phục quyền lực vầ công nương sẽ chạy di mất. Ngược lại, nếu nàng cho là ta sáp chết thì ta có thể yêu nàng đừng bỏ ta mà đi. Nàng muốn có cách gì hủy bỏ hôn nhân đáng ghét ấy thì đây là một cơ hội mầ ngẫu nhiên ban cho; bọn gác ngục sấp tập hợp, chúng phá cửa và tai tiếng sẽ bay ra, tai tiếng lớn có lẽ sẽ khiến cho hầu tưóc Cretxăngzi kinh hoàng và cuộc hôn nhấn bị hủy bó".

    Trong giây lát Fabrixơ yên lặng và nghĩ ngợi, anh cảm thấy Clêlia đã bắt đầu tìm cách gỡ khỏi tay anh. Anh nói:

    ' Anh chưa thấy đau đớn, nhưng chắc chi trong giây phút nữa, anh sẽ ngã xuống quằn quại dưới chân em: Em hãy giúp anh nhám mắt.

    • Ôi người bạn duy nhất của em! Em sẽ chết cùng với anh.
    Clêlia ôm siết Pabrixơ trong đôi tay như bị co giật.

    Áo xống hỏ hang, con người trong trạng thái tột độ yêu đương. Clẽlia hiện ra đẹp quá, khiến Fabrixơ không thể dằn lòng, đã có một cử chỉ gẩn như vô thức. Clêlia không chống cự chút nào.

    Trong trạng thái hưng phấn của tình yêu và lòng hào hiệp sau phút hạnh phúc tuyệt vời, Fabrixd nông nổi nói:

    • Không nên để cho sự dối trá xấu xa làm bẩn những giây phút hạnh phúc đầu tiên của chúng ta; không có sự dũng cảm của em thì lúc này anh chỉ là một xác chết hoặc là đang giẫy giụa trong những cơn đau gớm ghê. Tuy nhiên anh mới sắp sửa ăn thì em vào, và anh đã không động tới những thức ăn ấy.
    Fabrixơ nói thao thao về những hình ảnh gốm ghiếc của người ngộ độc để xua đuổi nỗi bực tức anh đọc thấy trong đôi mắt Clêlia. Cô nhìn anh một lát, lưỡng lự giữa hai tình cảm trái ngược nhau nhưng đều kịch liệt, rồi ngã vào lòng anh. Có tiếng ồn ảo ngoài hành lang; người ta mỏ, đóng ba cánh cửa sắt am ẩm, người ta nói, người ta hét.

    • Chao ôi! Giá anh có vũ khí thì hay! Fabrixơ nói. Chúng tước vũ khí rồi mối cho anh vào đây. Chắc là chúng đến để kết liễu anh. Vinh biệt Clêlia của anh! Anh cảm tạ cái chết này bởi vì đó là cơ hội để anh đạt hạnh phúc.
    Clêlia ôm hôn Fabrixơ và trao cho anh một con dao găm nhỏ, cán ngả, lưỡi không dài hơn lưỡi dao díp. Cô nói: Anh đủng để bị giết, hãy cố chống đỡ đến phút cuối: chú áp bê của em mà nghe thấy, chú sẽ cứu anh, chú can đảm và đôn hậu đấy. Em ra nói chuyện vdi lũ chúng nó đây.

    Clêlia nói thế rồi lao đến cửa. Cô nắm chốt cửa quay đầu về phía Fabrixơ, nói tiếp sôi nổi:

    • Nếu anh không bị giết, thì thà là cứ để cho chết đói còn hơn động vào một thức gì. Hãy luôn luôn mang chiếc bánh kia trong người.
    Tiếng huyên náo đến gần, Fabrixơ ôm nàng ngang lưng đẩy vào, chiếm chỗ của nàng cạnh cửa, vả đẩy mạnh cánh cửa, anh lao xuống cái cầu thang nhò sáu cấp. Với con dao nhỏ cán ngà trên tay, anh xuýt đâm thủng chiếc áo gílê của tướng Fôngtana. Phụ tá võ phòng của quận vương Fôngtana vội vàng lùi lại và kinh hãi thét lớn: Ây tôi đến cứu ông đây mầ, ông Đen Đônggô.

    Fabrixơ leo ngược lên sáu bậc thang, nói vảo buồng: "Fông- tana đã cứu anh!" rồi trở xuống đứng trên các cấp thang gỗ, anh thản nhiên trình bày sự việc với tướng Fôngtana. Rất dài lời, xin lỗi ông ta về cái cử chỉ giận dữ lúc đầu.

    • Người ta định đầu độc tôi. Bữa ăn ở trước mặt tôi kia có thuốc độc. May tôi khá tinh ý không động đến, nhưng thú thật với ông', thủ đoạn ấy làm tôi căm phẫn. Khí nghe tiếng ông lên tôi ngỡ người ta đến dùng gươm kết liễu mạng tôi trong lúc thoi thóp... Thưa tướng quân, yêu cầu tưống quân đừng cho ai vào buồng tôi: nếu họ vào, họ sẽ mang thuốc độc đi mất, mà ngài quận vương nhân hậu của chúng ta thì hắn biết tường tận sự việc.
    Tướng Fôngtana xanh mặt và ngẩn người chuyển cho bọn cai ngục ưu tú đi theo ông những mệnh lệnh mầ Fabrixơ đã gợi ra. Tiu nghỉu vì thuốc độc đả bị phát hiện, bọn này vội vã rút xuống, chúng giả vò đi trước để tránh đường cho quan phụ tá ở cái cầu thang quá chật hẹp, nhưng kỳ thục thì để mà chạy trốn, mà biến mất đi cho nhanh. Tướng Fôngtana lấy làm lạ thấy Fabrixơ dùng lại đến mưdi lảm phút ờ cầu thang sát nhỏ xoáy quanh cây cột ỏ tầng nền. Anh muốn để cho Clêlia có đủ thì giờ trốn ở tầng gác một.

    Chính nữ công tước đã tìm ra cách làm cho tướng Fôngtana được phía đến ngục thành sau nhiều cuộc vận động liều lĩnh; bà thành công một cách ngẫu nhiên. Khi cáo từ bá tước Moxca cũng đang lo ngại không kém mình, nữ công tước đi ngay đến hoàng cung. Thái phi von không ưa sự cương nghị mầ bà ta cho là tầm dung tục, thái phi tưởng nữ công tước điên rồ và tỏ vẻ không thích can thiệp bất thường vì nữ công tước. Cuống cuồng lên, nữ công tước khóc ròng và chỉ biết lặp đi lặp lại;

    - Nhưng thưa công nương, chỉ mưòi làm phút nữa thôi lả Fabríxơ sẽ chết vì thuốc độc!

    Thấy thái phi tuyệt đối thản nhiên, nữ cống tước đau đớn đến như điên dại. Bà không suy nghĩ giống như một phụ nử được nuôi dạy theo tín ngưỡng phương Bắc. là chấp nhận sự phản tỉnh khi gặp trường hợp ấy: "Ta đã dùng thuốc độc trước thì nay ta phải chết vì thuốc độc", ơ Ý, trong những già phút nóng bỏng, ngươi ta cho suy nghĩ như vậy là hèn yếu, tầm thường, không phải lúc, cũng vì như ở Parì, trong hoàn cảnh như vậy mà chơi chữ.

    Thất vọng, nữ công tước thử ra phòng khách tìm hầu tước Cretxăngzi hôm ấy trực ban. Khi bà trỏ về Pacmơ, hẩu tước đã cảm ơn bả rối rít về chức vị ky sĩ danh dự mả anh ta không đời nào dám mơ tưỏng đến nếu không có bà. Hầu tước đã không ngớt lời hứa hẹn sẽ tận tụy vì bà khi có dịp. Gặp hầu tước bà nói ngay:

    ''Fabrixơ bị giam tại ngục thành và Ratxi sáp đầu độc hắn. Hầu tước hây bỏ Sôcôla và một chai nước tôi đưa vào túi ậo.

    Hầu tước đến ngục thảnh nói với tướng Côngti là hầu tước đoạn tuyệt vốì con gái óng, nếu ông không cho phép ngài tự tay trao cho Fabrixơ sôcôla vầ nước ấy, làm thế là hầu tước cứu sống tôi".

    Hầu tước xanh mặt: đáng lẽ ông ta rạng rỡ, linh hoạt lên vì những lời ấy thì ông tỏ ra bối rối một cách yếu hèn, dung tục nhất; ông không thể tin có tội ác kinh khủng đến như vậy ở một thành phố đạo đức như Pácmơ, lại có một quận vương vĩ đại như vậy trì trị vì v.v... và những điều sáo cũ tầm thường ấy, ông lại còn nói ra rất chậm rãi. Tóm lại bà công tưởc đã gặp một nhân vật lương thiện, nhưng hèn yếu hết chỗ nói, không dám có hành động gì. Sau khi mươi câu tương tự luôn luôn bị những tiếng kêu sốt ruột của bà Xăngxêvêrina cất đứt, vận may xui hau tước tìm được một ý kiến tuyệt vời; lời phát thệ khi được cử làm ky sĩ danh dự không cho phép ông tham gia vào một hành dộng nào chống chính phủ.

    Làm sao tưởng tượng được nỗi lo lắng và thất vọng của nữ công tước trong khi cảm thấy thời giờ vùn vụt bay đi?

    - Nhưng ít ra thì hầu tước hãy đến gặp quan trấn thủ, và nói với ông ta là tôi sẽ đuổi theo cho đến địa ngục nhứng kẻ giết hại Fabrixơ.

    Thất vọng cảng làm tăng tài hùng biện bẩm sinh của nữ công tước, nhưng tất cả sự sục sói của bà chỉ đưa đến kết quả làm cho hầu tước hoảng sợ thêm và càng do dự; một giờ sau, anh ta còn ít muốn hành động hơn lúc đầu nửa.

    Người đàn bà khốn khổ đã rơi xuống chô tột cùng cùa tuyệt vọng cảm thấy quan tran thủ không từ chối một điều gì đối với một chàng rể giầu sụ bèn hạ mình đến nước quì dưới chân Cretxăngzi để van cầu: kết quả là Cretxăngzi lại cầng thêm nhu nhược; nhìn thấy cảnh tượng lạ lủng ấy, anh ta đâm lo vô tình mà bị liền can. Nhưng một điều khác thường dã xảy

    ra; bản chất phúc hậu, anh ta lấy làm cảm động vì một người đàn bà đẹp như vậy, nhất là có quyền thế đến như vậy đã khóc và phủ phục dưới chân mình.

    "Quí phái và giầu có đến như ta, hầu tước nghĩ thầm, mà biết đâu một ngày kia ta không phải quì gối dưới chân một tên cộng hòa?" Cretxàngzi cụng khóc them và cuối củng họ thỏa thuận là lấy danh nghĩa tổng quản phu nhân, nứ công tước sẽ giới thiệu Cretxăngzi với thái phi sẽ cho phép ông ta trao cho Fabrixơ một chiếc giỏ còn đựng gì ông không được biết.

    Tối hôm qua, trước khi nữ công tước được biết hành vi điên rồ cùa Fabrixơ, ở triều có diễn một vở kịch cương; hoàng thân lúc nào củng giảnh đóng vai trò người cảm vai nđ mà bà công tước đóng, đã tỏ ra hết sức sôi nổi trong khi tỏ bày niềm yêu đương của mình; vì ở Ý người ta không bao gìd cho một người si tình hoặc một hoàng thân là lo bịch, cho nên ngài mang tiếng lố bịch!

    Hoàng thân rất rụt rè nhưng bao giờ cũng nghĩ đến chuyện yêu đương một cách nghiêm túc; ngài gặp nữ công tước đang lôi kéo anh chầng Cretxăngzi lúng la lúng liếng ở một hành lang để đi đến phòng thái phi, ngạc nhiên và quáng mắt vì nhan sắc kích động của nữ công tước đang trong tâm trạng tuyệt vọng, lần đầu tiên trong đời, hoảng thân tỏ ra có ý chí. Bằng một cử chỉ có tính cách mệnh lệnh tuyệt đối, hoàng thân báo hầu tước lui về rồi bắt đầu một bài tỏ tình đúng điệu với nữ công tước. Chắc là ông đã soạn sửa những lời tỏ tình này từ lâu về trước, vài trong đó có những điều khá hợp tình lý.

    - Vĩ đại vì tôi không cho phép tôi có được cái diễm phúc tuyệt vời kết hôn với phu nhân, tôi xin thề trên bánh thánh là sẽ không bao giò lấy vợ nếu chưa được phu nhân viết giấy cho phép. Tôi biết tôi làm cho phu nhân mất một đám tốt - ông nói tiếp - một vị thủ tướng, một ngưòí thông minh và rất đáng mến, nhưng suy kỹ thì ông ta đã năm mươi sáu còn tôi chưa đến hăm hai. Tôi ngại làm mếch lòng phu nhân và dáng để phu nhân từ khước nếu tôi nói về những quyền lợi xa lạ với tình yêu; nhưng tất cả những ai ở trong triều có chú ý đến tiền tài đều nói một cách kính phục về cái bằng chứng tình yêu của bá tước, khi ông để cho phu nhân bảo quản tất cả những sở hứu của ông. Nếu được bắt chưóc ông về điểm ấy thì tôi sung sướng quá. Phu nhân sẽ sử dụng tài sản của tôi tốt hơn tối và phu nhân sẽ có quyền sử dụng số thu nhập đồng niên mà các bộ trường nạp cho viên tổng quản lý tài khoản hoàng gia; như vậy thưa công tước phu nhân, chính phu nhân sẽ là người quyết định khoản chi tiêu hàng tháng của tôi.

    Bà công tước thấy những chi tiết ấy bề bộn, dài đặc quá, nguy cơ đe dọa Pabrixơ đang bóp thắt lòng bà. Bà kêu lên:

    - Nhưng mả, Điện hạ ôi! Ngài khòng biết là trong lúc nảy người ta đang đánh thuốc độc cho Fabrixơ trong ngục thành của ngài hay sao? Ngài cứu hắn đi rồi nói gì tôi cũng nghe cà!

    Cái câu ấy vụng về hết chỗ nói. Nghe đến tiếng thuốc độc, tất cả sự cởi mở, tất cả thiện ý, trực tính của ông hoàng đạo đức ấy bay biến trong chớp mắt. Khi nữ công tước nhận thấy mình vụng thì đâ không kịp sửa chữa nữa, do dó càng tuyệt vọng hơn, tuy trước đã nghĩ mình quá đỗi tuyệt vọng roi. "Nếu ta không nói đến thuốc độc, phu nhân nghĩ thầm, hẳn ồng ta đã giải thoát cho Fabríxơ. Ôi! Fabrixơ thân thương! Bầ nghĩ tiếp, số đã định là ta cứ làm nát tim Fabrixơ vì những điều dại dột của ta!".

    Nữ công tưức phải mất nhiều thì giờ và phải làm duyên làm dáng nhiều mới đưa được hoàng thân trờ về với những lời lẽ yêu đương nồng nhiệt; nhưng người vẫn rất ngại ngùng, lo lắng. Chi có trí tuệ của người lên tiếng: tâm hồn người trơ

    lạnh đi, trước hết là vì chuyện thuốc độc, rồi còn vì cái ý nầy, rất khó chịu cũng như cái ý kia kinh khùng: "Người ta dùng thuốc độc để hại người trên đất nước ta mà không cho biết! Ratxi muốn ta mất mật giữa châu Ầu chăng? Có Chúa biết được ta sẽ phải đọc những gì trên các tờ báo Pari tháng tới".

    Tâm hồn chàng thanh niên nhút nhát ấy nín lặng, trí tuệ chàng đột nhiên nảy ra một sáng kiến:

    • Công tước phu nhân quí mến, phu nhân biết tôi quyến luyến phu nhân dường nào! Những ý nghĩ ghê gớm về thuốc độc của phu nhân không có căn cứ, tôi muốn tin là vậy, tuy nhiên nó củng khiến tôi nghĩ ngợi, nó làm tỏi xao lãng trong giây lát niềm say đám phu nhân, niềm say đắm duy nhất trong đời tôi. Tôi cảm thấy tòi không có vẻ đáng yêu; tôi chỉ là một chú bé si tình: nhưng phu nhân hãy cử cho tòi thử thách.
    Khi nói nhừng lời ấy, hoàng thân cũng khá sôi nổi.

    • Điện hạ hãy cứu Fabrixơ rồi nói gì tôi cũng tin tất! Chắc là tấm lòng mẹ của tôi bị lôi cuốn vào nhừng lo ngại hão huyền, nhưng xin ngài hãy cứ phái người đến ngục thành dắt Fabrixơ về đây cho tôi thấy mặt. Neu nó còn sống, xin Điện hạ hãy cho nó vào nằm trong nhà lao thành phố, vầ bắt nó ờ đó trường kỳ tháng này qua tháng khác, nếu Điện hạ thấy can, cho đến lúc nó được đem ra xử.
    Nữ cống tước lấy làm thất vọng khi chì cần phán một tiếng để chuẩn y một điều thỉnh cẩu đơn giản, hoàng thân lại sa sầm; lúc đầu mặt ông đỏ chín, òng nhln nữ công tước rồi sụp mí mắt xuống, hai má tái đi. Ý niệm thuốc độc đưa ra không phải lúc đá gợi cho ông một ý nghĩ xứng đáng với thân sinh ông hoặc là Philip II, nhưng ông không dám nói ra. Cuối cùng, như tự bức ép mình, và với giọng không được dịu ngọt, ông nói:

    • Thưa phu nhân, phu nhân coi tôi như một đứa trẻ con, và còn như là một người đần ông vô duyên nữa. Đã vậy thì tôi sắp nói với phu nhân một điều đáng tởm nhưng vừa mái nảy ra trong ý nghĩ tôi do lòng yêu mến sâu sắc và chân thành đối với phu nhân. Nếu tôi có chút ít tin là có thuốc độc thì tôi đã hành động rồi, bổn phận tôi buộc tôi phải làm vậy, như một điều luật; nhưng tôi chỉ thấy trong điều yêu cầu của phu nhân một bột hứng say xưa mà có lẽ tôi xin phép được nói thật - tôi không nhìn thấy hết tầm quan trọng. Phu nhân muốn tôi hành động không hỏi ý kiến các bộ trưởng, trong khi tôi lên ngôi chỉ mới ngót ba tháng! Phu nhân đòi tôi vượt xa ra ngoài phong cách làm việc thông thường của tôi mà tôi cho là, xin nói thật, họp lý. Lúc này phu nhân là chúa tể tuyệt đối ỏ đây, phu nhân cho tôi hy vọng vè một quyền lợi nó là tất cả đối với tôi; nhưng trong một giờ nữa, khi cái thuốc độc tường tượng, cái ám ảnh ấy tiêu tan thì sự có mặt của tôi trở nên khó chịu đối vái phu nhân, vả tôi sẽ bị lạnh nhạt. Cho nên, tôi cần được bảo đảm bởi một lời thề: phu nhân hãy thề rằng nếu Fabrixơ được trả lại cho phu nhân yên lành, thì trong vòng ba tháng tới tôi sẽ được phu nhân ban cho tất cả những gì sung sưóng nhất là lòng yêu đương của tôi mong mỏi; như vậy phu nhân sẽ tạo nên hạnh phúc cho cả cuộc đời người, một giờ mà phu nhân hoàn toàn thuộc về tôi.
    Lúc đồng hồ hoàng cung đánh hai tiếng: “Chao ôi! Có lẽ... có lẽ muộn mất rồi!" Nữ công nương nghĩ thầm.

    • Tôi xin thề, bà thét lên, mắt như thất thần.
    Tức thời hoàng thân trỏ thành một người khác. Ông chạy đến cuối hành lang, phía có phòng khách của các phụ tá võ phòng.

    • Tưởng quân Fôngtana, ông hãy tức tốc phi ngựa đến ngục thành, leo nhanh, càng nhanh càng hay, leo nhanh lên buồng giam ông Đen Đônggô và đưa ông ấy về đâý cho tôì; tôi cần nói chuyện với ông ấy trong hai mươi phút nữa, mười lăm phút nếu có thể.Chao ôi! Tướng quân ơi! Nữ công tước đã di theo hoàng thân, và kêu lón - mỗi một phút hơn kém có thể quyết định tính mệnh tôi. Một báo cáo chác lồ thất thiệt đã lầm cho tôi lo ngại Fabrixơ bị đầu độc! Khi đến vừa tầm gọi thì phiền tướng quân hét lên báo nó đừng ăn. Nếu nó ăn gì thì lầm thế nào cho nó nôn ra, nói rằng tôi muốn thế; nếu cần thì tướng quân cứ dùng cưỡng bức; hãy nói với nó là tôi đi theo sau gót tướng quần. Và tướng quân hãy coi tôi là người chịu ơn của tướng quần suốt đời.

    • Thưa công tước phu nhân, ngựa tôi đã đóng yên, tòi được tiếng lả người biết cưỡi ngựa, và tôi sẽ cho ngựa phi cháy đất, tôi sẽ đến ngục thành tám phút trước bà lớn.

    • Còn tôi, thưa phu nhân, hoàng thân kêu to, tôi xin bốn trong tám phút ấy(1).
    Viên phụ tá đã biến mất: đó là một con người không có tài gì ngoài tài cưỡi ngựa. Y vừa đóng cửa lại xong thì vị quận vương trẻ có vè quyết đoán đã nắm tay bà công tước. Ong sôi nổi nói:

    • Phu nhân đã vui lòng đến nhà nguyện với tôi.
    Lần đầu tiên trong đời, bà công tước sửng sốt: bà im lặng bước theo hoàng thân. Hai người vừa đi vừa chạy suốt chiều dài của hành lang cung điện vì nhà nguyện ở tận đầu kia. Vảo nhà nguyện, hoàng thân quì xuống trước bàn thờ, cũng hầu như trước mặt bà công tước:

    • Xin phu nhân lặp lại lòi thề, ông nói một cách say sưa. Nếu phu nhân cóng bằng, nếu cánh danh nghĩa quận vương không hại tôi thì phu nhân hẳn đã thương xót ban cho trái
    1. Người dịch văn phải dịch sát mặc dù thấy tác giả có sơ ý: nếu xin bà công nương ờ rốn bén phút thì bản phút ấy sẽ ờ "ngoài" chứ làm sao ở “trong" tám phút đó? Và bà sẽ bị chậm 12 phút.

    KQ7 tim say đắm này điều mồ bây giờ phu nhân phải nợ tôi vì đã trót thề thốt.

    Nếu tối được gặp lại Pabrixơ khồng bị trúng độc, nếu trong tám hôm nữa, nó vẫn còn song, nếu Điện hạ phong nó lầm phó chù giáo với quyên kế thừa tổng giám mục Lángđriani về tương lai thì danh dự, phẩm hạnh người phụ nữ và tất cả những gì của tôi, tôi cũng ẩẽ chà đạp dưới chân và người tôi sẽ thuộc về Điện hạ.

    Vẻ nửa ngại ngùng, nửa âu yếm trông rất buồn cười quận vương nói:

    • Nhưng mà, bạn thân thương ạ, - tôi ngại một cạm bẫy nào đó mà tôi không nhận ra có thể phá hoại hạnh phúc của tôi; tôi sẽ chết mất vì đó. Nếu đức tổng giám mục ngăn trỏ tôi bàng một lý do tôn giáo nào đó khiến cho công việc dây dưa năm này qua năm khác, thì tôi chịu sao noi? Phu nhân có định xử sự với tôi như một giáo sĩ dòng Tên hay không?

    • Không. Rất thật thà, tôi nói nếu Fabrìxơ được cứu thoát, nếu tận dụng quyền lực của mình. Điện hạ cử được nó làm phó chủ giáo và tổng giám mục tương lai thì tôi hy sình danh dự tự hiến thân cho Điện hạ.
    Điện hạ chỉ cần cam kết ghi chữ: chuân y trên lề tờ tấu mà Đức cha Tổng giám mục sẽ dâng lên người trong vòng tám hôm nữa.

    • Tôi ký cho phu nhân tờ khống chỉ, phu nhân hãy làm bà chúa của lòng tôi và trên đất nước tôi, hoầng thân kêu lên, mặt đỏ ửng vì vui sướng và thực sự cảm động. Ông đòi nữ công tước thề một lời thề thứ hai. Ông xúc động đến nỗi quên cả tính rụt rè bẩm sinh, và trong cảnh nhả nguyện vắng vẻ, chỉ có hai ngưdi mặt đối mặt, hoàng thàn đả thầm thì với nữ công tước những điều mả giá được nghe ba hôm trước, hẳn bà đã thay đổi ý kiến về ngài. Nhưng ò trong lòng phu nhân,
    nỗi thất vọng do tai họa của Fabrixơ mang lại đã nhường chỗ cho sự ghê tỏm về điều mà người ta bức bách bà cam kết.

    Nữ công tước rất day dứt về việc bà vừa làm. Bầ chưa cảm thấy hết sự cay đắng xót xa của lời thề là vì còn phải chú ý xem tướng Fôngtana có đến ngục thành kịp hay không.

    Để khỏi phải nghe những lời âu yểm bồng bột cùa chú trẻ con ấy và thay đổi đề mục câu chuyện một tí bà khen một bức tranh của họa sĩ Pacmơdăng nổi tiếng treo ở bàn thờ chính của nhà nguyện.

    • Xin phu nhân vui lòng cho phép tôi gửi đến biếu phu nhân, hoàng thán nói.

    • Tôi nhận, nữ cồng tước đáp. Nhưng xin Điện hạ hãy vui lòng cho tôĩ chạy đi đón Fabrixơ đã.
    Như người mất hồn, bà công tước bảo anh đánh xe cho ngựa phi nước đại. Bà gặp trên cầu bắc qua hào tướng Fôngtana cùng với Fabrixơ đi bộ ra.

    • Anh có ăn không?

    • Không, mới kỳ diệu chứ!
    Phu nhân nhảy lên bá cổ Fabrixơ rồi ngất đi; cơn bất tỉnh kẻo dài một tiếng đồng hồ khiển người ta lo ngại trước hết về tính mệnh của bầ, rồi sau thì vê cân não.

    Quan trấn thủ Fabiô Côngti vừa qua đã giận tái mặt khi thấy tướng Pôngtana đến; ông thi hành mệnh lệnh của quận vương chậm chạp đến nỗi cuối cùng tướng võ phòng hải nổi nóng vì đoán bà công tước sắp sửa lồ nhân tình đương vị của hoàng thân. Quan trấn thú định cho bệnh hoạn cùa Pabrixơ kéo dài đôi ba ngày, "thế má - ông tự nhủ - viên tưống người của triều đình nảy lại sắp mục kích cái tên hỗn láo ấy giẫy giụa trong đau đớn cho đáng kiếp đã chạy trốn dể cho ta mang nhục".vẻ đăm chiêu, tướng Côngti dửng lại lại bót gác ở tầng nền và vội vàng đổi lính đi để không còn ai nứa chứng kiến cảnh tượng sắp bảy ra. Nãm phút sau, ông sững sờ nghe giọng nói, cùa Pabrixơ rồi thấy anh linh hoạt, nhanh nhảu tả cảnh nhà lao cho tướng Fôngtana nghe. Quan trấn thủ vội chuồn êm.

    Fabrixơ tỏ ra là người phorignhan hoàn toàn trong cuộc tiếp kiến với quận vương. Trưốc hết anh không muốn tò ra là một chú bé gặp gì cũng sợ hải. Hoàng thân ân cần hỏi xem anh thấy trong người thế nào, anh đáp:

    • Thưa Điện hạ anh minh, tói tự thấy như một người đỏi gần chết vì may mắn đã khòng ãn sáng cũng không ăn trưa.
    Sau khi cảm tạ quận vương, anh xín phép đi thăm đức tổng giám mục trước khi vào nhầ lao thành phố. Hoàng thân tái mặt đi, tái một cách dị thường khi cái đầu óc trẻ con của ông cảm thấy chuyện thuốc độc không hắn là một sản phẩm trong trí tường tượng của bà cống tước. Day dứt vối tư tưởng quái ác ấy, thoạt tiên ông không trả lòi Fabrixỡ về điều yêu cầu được đi thăm viếng đức tổng giám mục; nhưng rồi ông thấy phải sủa chữa sự đãng trí của mình bằng bội phan niềm nở:

    • Ông cứ đi một mình, đi trong các đường phố ở kinh đô tôi, không có người kèm. Vào khoảng mười, mưòi một giò, ông trở vào nhằ lao và tôi hy vọng rằng ông không phải ở dó làu la gì.
    Sáng hôm sau cái ngày lớn lao đó, cái ngày đáng nhá nhât trong cuộc đòi ông, hoàng thân tự cho là một Napôlêông nhỏ; ông có đọc sách thấy nói rằng nhiều phụ nữ xinh đẹp trong triều đình Hoàng đế đã chiều chuộng ngài. Một lần lậ Napôlêông vì số đào hoa, ỏng lại nhớ là ông cũng đá là Napồlêông trong lửa đạn. Ông hấy còn vô cùng hào hứng với cách xử sự cương quyết của mình đối với nữ cồng tước. Y thức dầ thực hiện được một điều khó khăn biến ông thảnh một ngưdi khác trong mười lãm hôm; ông nghe lọt tai những lời bàn độ lượng, ỏng tỏ ra ít nhiều có bản lĩnh.

    Hôm đó ông bắt đầu đốt cái sác bá tước đã được soạn sửa để phong cho Rátxi, bằng sắc ấy nằm chờ ò bàn giấy ông từ một tháng nay. Ồng cách chức tướng Fabiô Côngtí và đòi người kế vị lả đại tá Lănggiơ báo cáo sự thật về vụ đầu độc. Là một quân nhân trung thực người Ba Lan, - Lãnggiơ làm cho bọn lính coi ngục sợ, phải cứ thực mà khai và ông báo cáo với hoàng thân là người ta đã toan đầu độc bữa ăn sáng của ông Đen Đônggô nhưng mà làm thế thì phải mở quá rộng phạm vi những người được biết điều bí mật. Họ bố trí chu đáo hơn vào bữa ãn trưa đó, cho nên giá tướng Fôngtana không đến thì ông Đen Đônggô, đã chết rồi. Hoàng thân hãi hùng. Nhưng vì ông thực sự si tình, cho nên ông có được một điều hả dạ khi tự nhủ: "Thế là ta đã thực sự cứu sống ông Đen Đônggô, và nữ công tước sẽ không dám sai lời hứa với ta". Từ đó, ông đi tới một ý khác: "Cái nghề của ta khó hơn ta tường nhiều lắm. Mọi ngưài nhất trí là nđ công tước thông minh tuyệt vời, chính trị ở đây thống nhất với tình yêu, nếu nàng vui lòng làm thủ tưởng cho ta thì quả là một hạnh phúc thần tiên".

    Hoàng thân quá căm tức về những điều bỉ ổi mà ông khám phá ra cho nên tối hôm đó không tham gia đóng trò. ông nói với nữ công tước:

    Tôi sẽ rất sung sướng nếu được phu nhân vui lòng trị vì trên đất nước tôi cũng như trong .trái tim tôi. Để bất đầu, tôi xin trình bày công việc tôi làm trong ngày. Thế rồi ông thuật lại rất đúng dăm việc đốt bằng sắc bá tước của Rátxi, việc cử Lãnggiơ làm trấn thủ, tờ tình của viên này về việc đầu độc

    v.v... Tôi tự thấy quá thiếu kinh nghiệm để trị vì. Bá tước làm nhục tôi với những lời giêu cợt của ông; ông giễu cợt ngay cả ở nội các và trong phòng khách, ông nói những điều mà phu nhân cũng sẽ cho là không đúng; ống nói tôi là một chú bé ông muốn dắt dẫn đì đâu củng được. Dù là vương giả, người ta cũng vẫn là người, phái không phu nhân? Cho nẽn những điều đó làm cho tôi bực tức. Để chứng tỏ những điều bá tước Môxca nói là hồ đồ, người ta khiến tôi phải gọi vào nội các cái tên vô lại Rátxi nguy hiểm ấy: thếmầ đến bây giờ lảo Côngti còn tưởng thế lực nó to lắm, không dám khai ra chính Rấtxi hay mụ Ravếcxi đã xúi nó giết hại anh cháu cùa phu nhân. Tôi những muốn đưa Côngti ra trưỏc tòa án thôi; bọn quan tòa sẽ xét xem nó có phạm tội mưu toan đầu độc hay không?

    • Nhưng mà thưa hoàng thân, ngài có quan tòa không đã?

    • Thế nào? Hoàng thân kinh ngạc kêu.

    • Ngài có những luật gia thông thái, họ đi ngoài đường một cách trịnh trọng; ngoài ra, họ xử án luôn luôn theo ý muốn của đảng phái có ưu thế ở triều đình.
    Trong khi ngài quận vương trẻ bực tức nói những câu chứng tỏ ống ngây thơ hơn là minh mẫn, bà công tước nghĩ thầm: "Ta có nên để cho Côngti bị bêu riếu hay không? Không, chắc chắn là không nên! Bởi vì nếu thế thì cuộc hồn nhân giữa con gáí lão với anh chầng hầu tước Cretxăngzi lương thiện và tầm thường kia sẽ không thành".

    về vấn để này, một cuộc đối thoại bất tận đã diễn ra giữa nữ công tưởc và hoàng thân. Hoàng thân ngẩn người và kính phục. Để tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc hôn nhân giữa Clêlia Cổnggti và hầu tước Cretxăngzi, và cũng chì với điều kiện bất di dịch ấy - mả hoàng thân nói ra một cách giận dứ với viên cố trấn thủ - ngài tha thứ cho lão ta về tội mưu toan đầu độc; nhưng làm theo ý kiến cùa nử công tước, ngài phát lưu lão cho đến lúc lễ thành hôn được tổ chức. Nứ công tước tưởng mình không yếu Fabrixơ bằng tình yêu nam nữ nữa, nhưng bà vẫn còn tha thiết mong Clêlia lấy hầu tước; ở đấy có phàng phất cái hy vọng là dần dần sẽ thấy Fabrixơ hết bận lòng về nàng kia.

    Ngây ngất vì hạnh phúc, hoàng thân muốn ngay tối hôm đó cách chức bộ trưởng Rầtxi một cách ầm ĩ. Nữ công tước cười nói:

    - Điện hạ có nghe câu nói của Napôlêông không? Một người ở địa vị cao được thién hạ nhìn vào thì không nên có những cử chỉ hung hăng. Nhưng mà tối nay đã quá muộn, xin gác công vụ lại ngày mai.

    Bầ công tước muốn có thì giờ hội ý với bá tưóc. Bà kể lại cuộc đối thoại buổi tối đó một cách trung thành tuy cũng có tước bỏ những câu nhắc nhờ thường xuyên của hoàng thân về một lời hứa đầu độc cuộc đời bà. Bà tự tin sẽ lầm cho mình trở nên cần thiết đến mức có thê^ hoãn vô thời hạn việc thực hiện lời hứa đó mỗi khi nói: Nếu Điện hạ tàn nhẫn bắt tôi làm điều nhục nhã ấy - mà tôi sẽ không tha thứ cho Điện hạ thì tôi sẽ ròi bỏ đất nưác ngải ngay ngày hôm sau.

    Được nữ công tước hỏi ý kiến về Rátxi, bá tước tò ra rất độ lượng: tướng Fabiô Cônggti và hắn sẽ đi du lịch ờ Piêmông.

    Một trở ngại rất lạ lùng đã xảy ra trong vụ xét xử Fabrixơ; bọn quan tòa muốn tha bổng anh ta bằng việc nhất trí hoan hô ngay từ phiên đầu. Bá tước phải đe dọa họ để cho cuộc xét xử diễn ra ít nhất là tám hôm và họ phải chịu khó nghe tất cả nhân chứng cung khai. "Bọn ấy lúc nào củng thế", ông tự nhủ.

    Được xử trắng án hôm trưốc thi hôm sau Fabrixơ Đen Đônggô nhận chức đại trợ tá của đức Tổng giám mục Lăngđiri- ani đôn hậu. Cùng ngày, hoàng thân ký những thông điệp cần thiết để Fabrixơ được cử làm chủ giáo vối quyền thừa kế, và chưa đầy hai tháng sau, anh nhận chức ấy.

    Mọi người tán tụng với bà cô vẻ người nghiêm trang của anh cháu; sự thật là anh đang thất vọng. Sáng hôm sau cái ngày anh được giải phóng, tiếp đó là tướng Côngti bị cách chức và bà công tước đắc sủng, Clêlia đến trú ngụ ở nhà bà cô, nữ bá tước Côngtarinì, một người đàn bà giầu sụ và có tuổi, chỉ biết chăm lo sức khỏe của mình. Clêlia có thể tìm gặp Fabrixơ. Nhưng giá ai biết những gắn bó trước đây của nàng vối Fabrixơ và bây giờ thấy cách nàng xử sự thì dễ nghĩ rằng mối tình của nảng chấm dứt khi đã chấm dứt những nguy cơ đe dọa người yêu. Không những lúc nào có thể đi qua trước lâu đài Côngtarini một cách đàng hoàng thì Fabrixơ đều di, anh còn cố thuê cho được, dù mất không biết bao nhiêu công khó, một phòng con đoi diện với các cửa sổ tang một của tòa lâu đài ấy. Một lần, Clêlia sơ ý ra đứng ờ cửa sổ để xem một đám rước, chợt lui vào tức khắc như có gì làm cho nảng kinh hãi: nàng đã trông thấy Fabrixơ mặc đồ đen những như một người thợ rất nghèo, đang đứng nhìn mình từ một cửa sổ của căn nhà nát ấy, cánh cửa cũng dán giấy như ở cái buồng giam của anh tại tháp Facnezơ, Fabrixơ rất tin rằng Clêli a trốn tránh anh vì bố nàng bị thất sủng mà dư luận thì cho là do bà công tưỏc gây nên; tuy nhiên anh thừa biết một nguyên nhân khác, cho nên không ngớt buồn phiền.

    Anh không vui gì với việc được trắng án, củng không hứng thú với việc nhận những chức vụ cao, nhưng chức vụ được đảm nhiệm lần đầu trong đời, cả với địa VỊ. tốt đẹp trong xã hội; cuối cùng anh cũng không có chút đắc ý nào với việc tất cả các vị chức sắc nhà thờ và các con chiên ngoan đạo trong địa phận đền chầu anh một cách chuyên cần. Cái phòng xinh xắn

    của anh ở lâu đài Xăngxẽvêrina không đù chỗ nữa. Anh sung sướng được nữ công tưóc nhường cho cả tầng hai và hai buồng khách xinh đẹp ở tầng một, hai buồng ấy lúc nào cũng đầy ắp những nhân vật đến phiên mình để chầu vị phó chủ giáo trẻ tuổi. Cái điều khoản kế thừa trong tướng lai dá phát huy tác dụng một cách kỳ diệu ở trong nưởc: bây giờ người ta cho những nét cương nghị trong tính tình Fabrixơ lả những đức tất, mà những nét ấy thì ngầy trưóc từng làm cho nhứng quan triều nghèo và khờ khạo bất phục sâu sắc.

    Fàbrixơ học được một bài triết lý lón hơn lúc tự thấy mình hoàn toàn hờ hững trước nhửng vinh dự đó và khổ sở trong cái phòng huy hoảng này với mười tên hầu mặc đong phục nhà mình - khổ sở hơn nhiều so với trưốc kia ỏ cái buồng gỗ trong tháp Facnezơ luôn luôn có những tên coi ngục gớm ghiếc bao vây, và luôn luôn lo ngại cho tính mệnh. Mẹ anh và chị anh, nữ công tước V. đến Pấcmơ để được nhìn anh trong vinh quang, đều lấy làm ngạc nhiên về nỗi buồn sâu sắc của anh. Nữ hầu tước Đen Đônggô, bây giờ là người phụ nữ ít mơ mộng nhất, quá lo lắng đến nồi cho là lúc anh ở tháp Facnezơ, người ta đả phục cho anh một thuốc độc chậm ngấm. Mặc dù rất tế nhị, bà cũng thấy cần phải nói chuyện với Fabrixơ về vẻ phiền muộn lạ lùng ấy, nhưng Fabrixơ chỉ đáp lại bằng nước mắt.

    Một loạt quyền lợi đi đôi với địa vị rực rỡ của anh chì có tác dụng làm cho anh bực bội. Người anh của anh, con người hợm mình và thối tha vì ích kỳ đó, viết cho anh một bức thư chúc tụng gần như một công văn, và gửi kèm theo một ngân phiếu năm vạn quan để cho anh có thể mua, vị tân hầu tước nói thế - một cỗ xe và mấy con ngựa xứng dáng với danh vị anh. Fabrixơ gửi số tiền ấy cho cô em gái lấy chồng nghèo.
  • Chia sẻ trang này