LS-Tổng hợp LA MÃ: SỨC MẠNH THẦN THÁNH

Thảo luận trong 'Tủ sách Lịch sử - Địa lý' bắt đầu bởi Thanh Tinh Thien, 9/1/22.

  1. [​IMG]
    Lịch sử La Mã bắt đầu từ 1 ngôi làng nhỏ ở trung tâm Italy, sau đó phát triển thành thủ phủ, xâm chiếm và kiểm soát một vùng rộng lớn gồm toàn bộ Italy, Nam Châu Âu, Trung Đông, Ai Cập và trở thành đế chế hùng mạnh nhất trên thế giới vào thời điểm bắt đầu công lịch. La Mã kiểm soát cái mà trước đó chưa 1 quốc gia nào từng có, nó cai trị toàn thế giới trong một thời gian dài. Đế chế trải dài từ Vương quốc Anh đến Ai Cập, từ Tây Ban Nha đến Lưỡng Hà thiết lập thời kỳ hòa bình đáng khen ngợi.

    Dù vậy, La Mã là một quốc gia quân sự và nó cai trị lãnh thổ mênh mông bằng cách duy trì lực lượng quân sự mạnh trên nhiều nước chiếm đóng. Là chủng tộc thông minh, người La Mã dành rất nhiều trí tuệ cho việc xây dựng chiến thuật, công nghệ, tổ chức và luật lệ quân sự, tất cả dành cho việc duy trì cái thế giới rộng lớn họ đã dựng lên.

    La Mã được biết đến không chỉ vì thiên tài quân sự và tổ chức mà còn vì văn hóa. Quần thể văn hóa La Mã chỉ kém chút ít so với Hy Lạp, nơi đã bắt đầu thể chế nhà nước vài thế kỷ trước Cộng hòa La Mã. Văn hóa La Mã có nhiều cái bắt nguồn từ Hy Lạp: nghệ thuật, kiến trúc, triết học và tôn giáo. Tuy nhiên, người La Mã đã làm biến đổi nhiều thứ văn hóa này bằng việc làm nó trở nên thích nghi với thế giới quan và nhu cầu riêng của họ. Thứ văn hóa biến đổi này sau đó được truyền bá đến các cộng đồng dân cư châu Âu thời cổ đại và phục hưng.


    EPUB, AZW3: Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link
     
    Chỉnh sửa cuối: 15/1/22 lúc 16:44
  2. Lịch sử ngày Tết dương lịch

    Ngày nay, phần lớn các quốc gia trên thế giới đón năm mới vào ngày 1/1 Dương lịch. Tuy nhiên, không nhiều người biết rõ về lịch sử của ngày Tết Dương lịch. Theo các sử liệu, lịch sử của ngày Tết Dương lịch bắt nguồn từ hệ thống lịch của người La Mã cổ đại. Lịch La Mã được Romulus (người sáng lập thành Rome, khoảng 753 TCN) tạo ra dựa trên hệ thống âm lịch do người Hy Lạp sử dụng.

    Nó được gọi là lịch Romulus, bao gồm 10 tháng, bắt đầu từ ngày Xuân phân (vernal equinox - khoảng ngày 21/3 Dương lịch hiện nay). Vị vua thứ hai của La Mã là Numa Pompillus (715-673 TCN) đã cải tiến lịch Romulus thành lịch Numa gồm 12 tháng. Một năm bình thường của lịch Numa có 355 ngày và vào năm có tháng mens intercalaris (tháng nhuận) thì có 385 ngày.

    Vào thời kỳ Cộng hoà La Mã (khoảng 450 TCN), lịch Numa được sửa đổi thành lịch Cộng hoà La Mã. Theo lịch này, hai năm có tháng Mercedonius sẽ gồm 377 và 378 ngày, hai năm còn lại có 355 ngày. Tuy đã chính xác hơn so với các lịch trước, nhưng lịch Cộng hoà La Mã vẫn còn rất phức tạp, thường bị tính sai vì nhiều lý do khác nhau.

    Dựa trên bộ lịch này, La Mã là quốc gia đầu tiên chọn ngày 1/1 làm ngày khởi đầu năm mới từ năm 153 TCN. Tuy nhiên, điều này ít được tôn trọng do tập quán văn hóa, chính trị ở các vùng khác nhau của La Mã. Đến thời đại của hoàng đế Julius Caesar (100-44 TCN) thì hệ thống lịch này đã được cải tiến một cách căn bản thành lịch Julius, đặt nền móng cho Dương lịch ngày nay.
     
    ai0ia thích bài này.
  3. JustSmile5786

    JustSmile5786 Mầm non

    Có phải mình nhìn nhầm không nhỉ 316Mb cho bản epub. Eo ơi @@!
     
  4. tijnprozz

    tijnprozz Mầm non

    Xin Bác cho thêm file word với ạ. Cảm ơn cuốn sách của Bác. ❤
     
  5. 'Căn bệnh thần thánh' của hoàng đế Caesar
    Hành vi bất thường của một trong những vị tướng nổi tiếng nhất lịch sử, Julius Caesar được cho là do các cơn Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link nhẹ gây ra, có nghĩa là chẩn đoán thời đó có sai lệch và không đúng bệnh.

    Julius Caesar ngã quỵ trong trận chiến Thapsus vào năm 46 trước Công nguyên, buộc sĩ quan hầu cận phải hỏa tốc đưa về tuyến sau để giữ an toàn cho vị tướng. Người thời đó cho đây là kết quả của một cơn động kinh - "căn bệnh thần thánh", dựa trên những triệu chứng khác như chóng mặt, hoa mắt, chân tay bủn rủn. Sau đó 2 năm, vị tướng tài ba bị ám sát chết trong tình trạng bệnh tật; sử gia lúc đó cho ngoài chứng động kinh, Caesar còn bị đau nửa đầu và thậm chí sốt rét. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đưa ra giả thuyết Caesar có thể bị một loạt các cơn đột quỵ nhỏ gây ảnh hưởng đến trạng thái tinh thần lẫn thể chất.

    Các bác sĩ thuộc Đại học Hoàng đế London (Anh) đã rút ra kết luận trên sau khi nghiên cứu ở một góc nhìn khác các triệu chứng được ghi lại trong tài liệu sử học Hy Lạp lẫn La Mã, theo tờ Guardian. "Khả năng Caesar mắc bệnh tim mạch luôn bị bác bỏ dựa trên lập luận cho đến lúc chết thể chất của ông vẫn tỏ ra bình thường trong các sự kiện chính thức lẫn đời thường," theo các nhà nghiên cứu. Thế nhưng, trong lúc phân tích lại, bác sĩ Francesco Galassi cùng bác sĩ giải phẫu Hutan Ashrafian cho thấy có những triệu chứng mà đột quỵ nhẹ giải thích hợp lý hơn là chứng động kinh. Ví dụ, hoàng đế Caesar được ghi lại mắc chứng trầm cảm vào cuối đời, và đây có thể là hậu quả do đột quỵ gây nên đối với não.

    Trong tiểu sử về Caesar, sử gia Hy Lạp Plutarch đã mô tả lại thời gian khó khăn mà nhà lãnh đạo bị giới quý tộc công kích dữ dội tại các sự kiện công khai. Điều này thậm chí diễn ra tại Viện Nguyên lão, tức hội đồng nhà nước cao nhất thời La Mã cổ đại, nơi sử sách ghi lại cảnh tượng ông thách thức bất cứ kẻ nào có gan giết chết mình thì cứ lên tiếng. Sử gia Plutarch cho hay Caesar sau đó đổ cho chứng động kinh đã đẩy ông vào tình trạng choáng váng khi đứng trước đám đông. "Khi hội chẩn lại các triệu chứng của vị tướng, có thể phát hiện những chi tiết cho thấy Caesar từng té ngã trong các cuộc viễn chinh tại Tây Ban Nha và châu Phi, cụ thể là trong trận chiến Cordoba và Thapsus," theo các nhà nghiên cứu.

    Có thể có vài lý do về mặt xã hội là nguyên nhân tại sao nhà lãnh đạo và người được ông chọn thừa kế Octavian cho họ bị động kinh. Thời xưa, động kinh được cho là “căn bệnh thần thánh” trong cộng đồng Hy Lạp, hay nói đúng hơn giới bình dân cho người bị co giật như vậy là được “thần linh nhập xác”. Trong văn chương, chứng động kinh thường xuất hiện ở những người nắm quyền lực và là đối tượng được thần thánh sủng ái. Tuy nhiên, rõ ràng là giới y khoa Hy Lạp - La Mã thời đó không bị những lời như thế huyễn hoặc, và trên thực tế họ biết rõ về các triệu chứng gây nên động kinh. Trong luận án “Nghiên cứu về căn bệnh thần thánh”, Hippocrates đã ghi rõ ràng tình trạng bệnh động kinh, nhằm chứng minh chuyện co giật cơ thể không bắt nguồn từ các thế lực siêu nhiên.

    Các nhà nghiên cứu Anh cũng ghi nhận cả cha Caesar và một người khác trong gia đình đã qua đời mà không rõ nguyên nhân. Dựa trên điều này, có thể họ cũng từng bị các trận đột quỵ nhẹ, một tình trạng có thể di truyền cho đời sau.
     
    tran ngoc anh thích bài này.
  6. 12 điều bí mật của đấu trường La Mã không phải ai cũng biết
    Đấu trường La Mã ban đầu được đặt tên là Nhà hát Vòm Flavian bởi vì nó được xây dựng bởi hoàng đế của triều đại Flavian, đã được hoàn thành vào năm 82 TCN và vẫn giữ kỷ lục Thế giới - Guinness đấu trường lớn nhất thế giới. Hiện nay mỗi năm có khoảng gần 6.000.000 du khách đến thăm đấu trường. Bạn có tò mò vì sao Đấu trường La Mã lại thu hút du khách đến vậy? Phải chăng có những bí mật gì ở đây chăng?

    1. Các bức tường được sử dụng màu sơn tươi sáng
    Hành lang của đấu trường La Mã được sơn màu tươi sáng, như các bức tranh sặc sỡ bằng màu đỏ, xanh nhạt, xanh lục...

    2. Đá từ đấu trường được sử dụng để xây các tòa nhà khác
    Khi đấu trường Colosseum rơi vào quên lãng, Giáo hội Công giáo đã sử dụng và khai thác nó như một mỏ đá, lấy đá từ đấu trường để xây dựng nhà thờ Thánh Pherro, Thánh Jonh Latern và Palazzo Venezia...

    3. Nơi tổ chức các bữa tiệc lớn
    Vào những năm 80 TCN, khi đấu trường Colosseum đã hoàn thành, Hoàng đế Titus đã tổ chức bữa tiệc khai trương khổng lồ với các trò chơi lễ hội kéo dài 100 ngày.

    Và đương nhiên đó không phải là bữa tiệc lớn nhất được tổ chức ở đấu trường. Sau đó Hoàng đế Trajan đã tổ chức một lễ hội kéo dài đến 123 ngày với hơn 9.138 đấu sĩ và 11.000 con vật.

    4. Không phải tất cả mọi cuộc chiến đều kết thúc bằng cái chết
    Dường như ấn tượng của mọi người khi biết đến Colosseum qua phim ảnh đều là những trận chiến kết thúc bằng cái chết của đấu sĩ thua trận. Thế nhưng thực tế thì có nhiều thứ để nói hơn cái chết.

    Đôi khi các đấu sĩ từ chối giết chết đối thủ hoặc cũng có những lần là sự tha thứ từ tất cả những người có mặt tại đấu trường để mang lại sự sống cho người bại trận.

    5. Một người đàn ông sẽ theo dõi toàn bộ cuộc đấu
    Ngày nay gọi đó là người quản lý, một người được coi trọng hoặc có khi chính là Hoàng đế. Người này sẽ ngồi trong một chiếc hộp ở trung tâm, theo dõi toàn bộ cuộc đấu và quyết định người thắng cuộc, kẻ phải chết.

    6. Những nguy hiểm luôn rình rập với những người tham gia cuộc đấu
    Đừng nghĩ chỉ những đấu sĩ mới có thể gặp nguy hiểm, ngay cả những khán giả theo dõi trận đấu cũng có thể gặp rủi ro.

    Đó là một lần Hoàng đế Claudius đã ra lệnh cho những người khán giả phải xuống đấu trường do một số trục trặc khiến trận đấu bị gián đoạn. Có nghĩa là bất cứ ai cũng có thể trở thành những kẻ thế mạng.

    7. Hàng ngàn động vật đã bị giết ở đấu trường
    Không phải chỉ con người mới chịu đựng số phận tàn bạo đằng sau bức tường Colosseum. Người La Mã đã tổ chức các cuộc săn bắn ở đây và những trận đánh khủng khiếp đã giết chết hàng ngàn con vật. Kinh hoàng nhất là đã có khoảng 9.000 con vật bị giết trong lễ hội khai mạc Đại đấu trường.

    Theo lịch sử ghi lại thì đó là một cuộc chiến khủng khiếp.

    8. Những câu chuyện bên dưới sàn đấu trường
    Bên dưới sàn đấu có một mê cung tạm như một cái hầm. Đó là nơi để cho các đấu sĩ và động vật tạm dừng chân trước khi bước vào đấu trường. Nó bao gồm các mái vòm, đường hầm lối đi và 36 cửa bẫy.

    9. Vé tham gia các trận đấu là miễn phí
    Vé cho các sự kiện hay trận đấu được tổ chức ở đấu trường Colosseum được miễn phí.

    10. Không phải tất cả những người tham dự đều được đối xử công bằng
    Khi bước vào đấu trường, thông qua các vòm sẽ được đánh số từ I đến LXXVI (1-76) và có ngăn đá cẩm thạch để tách riêng các tầng lớp tham dự.

    11. Có các lớp bảo vệ để tránh ánh nắng mặt trời
    Thật sự mùa hè ở Rome rất kinh khủng, ánh nắng mặt trời có thể khiến da người phồng rộp lên. Vì thế để bảo vệ khán giả khỏi cái nóng, Colosseum được trang bị một mái che để tạo bóng râm mát.

    12. Các bữa tiệc đều có 3 phần
    Những bữa tiệc dài ngày được tổ chức ở đấu trường đều được chia làm 3 phần.

    Venatio: Săn bắt động vật

    Damnati: Các trò chơi giữa trưa, hoặc hành quyết các tội phạm.

    Sự kiện chính: Trận đấu giữa các đấu sĩ

    [​IMG]
     
  7. Vén màn bí ẩn "cổng địa ngục" La Mã cổ đại
    Hang mà người La Mã cổ đại tin là Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link chết chóc đến mức nó giết chết tất cả các loài động vật đến gần nhưng không làm hại các linh mục dẫn theo những động vật này.

    Theo tờ Science Alert, hàng thiên niên kỷ sau, các nhà khoa học tin đã tìm ra lý do gây chết chóc - đám mây carbon dioxide (CO2) đậm đặc khiến những con vật hít thở chết ngạt.

    [​IMG]

    Có niên đại 2.200 năm, hang đã được các nhà Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link Đại học Salento, Italia, phát hiện lại vào năm 2011. Nó nằm ở một thành phố tên là Hierapolis ở Phrygia cổ đại - ngày nay là Thổ Nhĩ Kỳ - và được sử dụng để hiến tế động vật.

    Khi các linh mục dẫn những con bò tót vào đấu trường, mọi người có thể ngồi trên những chiếc ghế cao trong đấu trường và xem khói tỏa ra từ cánh cổng khiến những con vật chết.

    "Không gian này đầy hơi sương mù và dày đặc đến nỗi người ta khó có thể nhìn thấy mặt đất. Bất kỳ con vật nào đi vào bên trong đều chết ngay lập tức. Tôi ném những con chim sẻ vào và chúng ngay lập tức trút hơi thở cuối cùng" - nhà sử học Hy Lạp Strabo viết.

    Chính hiện tượng này đã báo động cho đội khảo cổ biết vị trí của hang. Những con chim bay quá gần cửa hang bị ngạt thở và chết - cho thấy hàng nghìn năm sau, nó vẫn chết chóc như ngày nào.

    Thủ phạm là hoạt động địa chấn dưới lòng đất - theo nhà nghiên cứu núi lửa Hardy Pfanz của Đại học Duisburg-Essen ở Đức, người dẫn đầu cuộc nghiên cứu hang vào năm 2018. Một khe nứt chạy sâu bên dưới khu vực thải ra một lượng lớn carbon dioxide của núi lửa.

    Nhóm nghiên cứu đã tiến hành đo mức độ carbon dioxide trong đấu trường kết nối với hang động, và nhận thấy một loại khí - nặng hơn không khí một chút - đã tạo thành một "hồ" cao 40 cm trên sàn đấu trường.

    Các nhà nghiên cứu phát hiện ra, loại khí này bị mặt trời phân tán vào ban ngày, nhưng nó nguy hiểm nhất vào lúc bình minh sau một đêm tích tụ. Nồng độ đạt trên 50% ở đáy "hồ", tăng lên khoảng 35% ở độ cao 10cm, thậm chí có thể giết chết một người - nhưng ở độ cao trên 40cm, nồng độ giảm nhanh chóng.

    Vào ban ngày, vẫn có một lượng carbon dioxide tập trung ở độ cao khoảng 5cm, bằng chứng là những con bọ chét được nhóm nghiên cứu tìm thấy trên sàn của đấu trường. Và bên trong hang, họ ước tính nồng độ CO2 luôn dao động từ 86 đến 91%, vì cả mặt trời và gió đều không thể đi vào.

    Nhóm nghiên cứu lưu ý trong bài báo đăng trên tạp chí Khoa học Khảo cổ học và Nhân học, sở dĩ những con bò tót bị chết ngạt mà linh mục thì không là do miệng và mũi của Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để xem link ở độ cao từ 60 đến 90cm, hít phải khí độc và chỉ chịu được trong vòng vài phút. Trong khi đó, các linh mục (galli) luôn đứng thẳng khiến miệng và mũi cao hơn vị trí mà khí độc tập trung.

    Ngoài ra, các nhà nghiên cứu tin các linh mục đã nhận thức rõ về đặc điểm của hang động và đấu trường, nên có thể đã tiến hành các cuộc hiến tế lớn vào thời điểm thuận lợi.

    Nhưng sự hiện diện của đèn dầu cũng cho thấy các linh mục đã đến gần hang vào ban đêm - theo nhà nghiên cứu Francesco D'Andria - người đã tìm thấy đèn dầu ở đây.

    [​IMG]
     

Chia sẻ trang này