Đạo đức [Tủ sách Tinh Hoa] - Socrates tự biện - Plato, Xenophon - Nxb Tri Thức

Thảo luận trong 'Tủ sách Triết học' bắt đầu bởi tran ngoc anh, 29/5/18.

  1. tran ngoc anh

    tran ngoc anh Cử nhân

    [​IMG]

    Socrates Tự Biện Plato, Xenophon | Nguyễn Văn Khoa dịch, tiểu dẫn và chú thích | Nxb Tri Thức, 2007 | 157 trang.

    Dịch theo bản tiếng Pháp: Platon. Euthyphron, ou de la sainteté; Apologie de Socrates; Criton, ou le devoir du citoyen; Phédon, ou de l’âme. Paris: Bossange Frères, 1822, do Victor Cousin dịch, và theo bản tiếng Anh: Xenophon. The Memorabilia and Apology; The Economist; The Symposium; Hiero. London: Macmillan, 1897, do H. G. Dakyns dịch.


    Trích “Dẫn vào Socrates Tự biện”.

    … “Trong Cuộc đời, tư tưởng và phát biểu của các triết gia xuất sắc (Vie, doctrines et sentences des philosophes illustres, khoảng đầu thế kỷ III sCN), Diogenes Laertius kể rằng khi biện sĩ tiếng tăm Lysias đưa cho Socrates xem bài cãi mà y đã viết cho ông để đọc trước tòa như luật pháp cho phép, triết gia đã từ chối vì nó có tính chất pháp lý hơn là triết lý: “Diễn từ của bạn hay lắm, Lysias, đáng tiếc là nó không hợp với tôi” – “Sao? Nếu diễn từ của tôi hay, sao nó lại không thích hợp được?” – “Được chứ sao không! Quần áo và giày dép có thể tuy đẹp mà vẫn không hợp với tôi. Ở đây cũng y hệt như vậy”.

    Nếu Socrates không muốn một bài tự biện pháp lý khi tự bênh vực mình trước tòa, triết gia còn gì để nói ngoài triết lý? Rốt cuộc, ông đã dùng phiên tòa xử ông như một diễn đàn để gửi đến những người xét xử ông, và qua họ đến các thành quốc Hy Lạp, rồi qua các thành quốc này đến thế giới đương thời và cả mai hậu, một thông điệp. Được Plato ghi lại như “huyền thuyết lập ngôn của triết học”, nó không ngừng chất vấn lương tâm con người, và đặt ra một câu hỏi lớn về công lý cho mọi chế độ chính trị.

    Đồng thời, với nó Socrates trở thành một mẫu mực bất tử. Bởi vì Socrates đã trở thành biểu tượng của nhiều mặt người, như chúng ta có thể dễ dàng nhận diện qua những dòng dưới đây, trích dẫn từ bản dịch tác phẩm của Plato mà quý độc giả đang cầm trong tay:

    Socrates là triết gia đầu tiên. Vì Socrates đã dám xác lập “sống” đồng nghĩa với “triết lý”. “Thưa quý đồng hương, tôi kính yêu quý vị, nhưng tôi quyết vâng lời Thần hơn là tuân lệnh quý vị, và khi nào còn chút hơi sức, tôi sẽ không ngừng sống đời triết gia, khuyên nhủ và khuyên cáo quý vị (tr. 87) rằng phải tự xét mình và xét người, bởi vì sống không suy xét không đáng gọi là sống” (tr. 116).

    Socrates là nhà nhân quyền đầu tiên. Vì Socrates đã dám xác lập tự do tư duy, tự do phát biểu, tự do sống cuộc đời mình chọn lựa, như một thứ quyền con người, cao hơn bất kỳ bộ luật của một cộng đồng người đặc thù nào, kể cả của thành quốc nơi ông sinh trưởng. “Suốt đời, tôi luôn luôn sống như thế trước mắt mọi người, khi có dịp tham chính cũng như trong quan hệ riêng tư, không nhân nhượng bất kỳ ai khi công lý bị đe dọa, ngay cả đối với bọn bạo ngược” (tr. 98)... “Tôi thà chịu nguy nan đứng về phía pháp luật và công lý hơn là theo đuổi quý vị làm điều bất chính vì sợ gôngcúm với tử thần” (tr. 96)... “Trước sự thế này, ngày nay tôi chỉ cần thưa với quý vị: có trả tự do cho tôi hay không, không thành vấn đề; Socrates sẽ thẳng bao giờ làm chuyện gì khác, dù phải bỏ mạng nghìn lần” (tr. 89).

    Socrates là người trí thức đầu tiên theo nghĩa hiện đại. Vì Socrates dám tin vào một thứ chức năng thiên phú: phê phán không nhân nhượng xã hội ông đang sống. “Dường như Thần đã trói tôi vào thành quốc đế thức tỉnh, kích thích, quở trách mỗi công dân trong quý vị, bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu, không ngừng, không nghỉ” (tr. 91)... “Và xin quý vị chớ nổi giận nếu tôi nói ra đây một sự thực: chẳng ai có thế sống sót nếu dám đương đầu với quý vị hay với bất kỳ một tập hợp quần chúng nào khác. Không, dù ở đây hay ở đâu, chẳng ai có thể thẳng thắn ngăn cản sự đam mê của số đông, không để nó dẫn đến những hành động bất hợp pháp hay bất công trong xã hội mà lại không hề hấn gì” (tr. 94)... Nhưng “thật là sai lầm nếu quý vị nghĩ rằng chi cần giết người là trốn thoát lời chê trách sống không suy xét. Cách loại bỏ sự kiểm tra ấy vừa bất chính vừa bất khả thi, cách vừa chính đáng vừa dễ dàng là, thay vì tìm cách bịt miệng kẻ khác, hãy tự tu thân sửa tính” (tr. 120).


    Staff: Nhóm Ebolic

    Soát lỗi: chua Trần | Huân | Anh Pham | Ngọc Anh
    Bìa: Tornad
    Biên tập: Ngọc Anh
     

    Các file đính kèm:

    Chỉnh sửa cuối: 4/7/18
    banycol, tuitenAn, haist and 27 others like this.
  2. maidorim

    maidorim Lớp 8

    Cậu đang còn soát hả? Sao mà không thấy file?
     
  3. tran ngoc anh

    tran ngoc anh Cử nhân

    Tối tới giờ không đính file được, tve đang bị gì không biết.
     
  4. tran ngoc anh

    tran ngoc anh Cử nhân

    Link vậy, mod bổ sung định dạng giúp mình nhé.
     
  5. Bọ Cạp

    Bọ Cạp Lớp 11

    Bị đứa nào nó DDos hay sao ý, hôm nọ vào thấy erorr 404, xong thấy chữ "chốt".
     
    tran ngoc anh thích bài này.
  6. tran ngoc anh

    tran ngoc anh Cử nhân

    Hông biết sao mà vào bằng Tapatalk vẫn được.
     
  7. Bọ Cạp

    Bọ Cạp Lớp 11

    Lúc được lúc không mà.
     
    tran ngoc anh thích bài này.
  8. tran ngoc anh

    tran ngoc anh Cử nhân

    Tới h zẫn chưa đính file được.
     
  9. maidorim

    maidorim Lớp 8

    Ơ tớ vẫn đính được mà nhỉ? Cậu dùng điện thoại à?
     
  10. tran ngoc anh

    tran ngoc anh Cử nhân

    Chrome trên điện thoại.
     
  11. maidorim

    maidorim Lớp 8

    Chắc lỗi đó, cậu dùng máy tính thử xem, tớ dùng máy tính thì không vấn đề gì cả.
     
  12. Caruri Tlkd

    Caruri Tlkd Sinh viên năm II

    Bị ong đốt rồi, tùy lúc, lúc thì vào được lúc thì đơ, nên không đính kèm được file cũng là điều dễ hiểu.

    Tôi vào bằng PC cũng chập chờn lắm, không phụ thuộc vào thiết bị truy cập đâu.
     
    maidorim and tran ngoc anh like this.
  13. tran ngoc anh

    tran ngoc anh Cử nhân

    Đồng ý
     

Chia sẻ trang này